Category Archives: Φύση/Πόλη

Luther Standing Bear: Τα παιδικά μου χρόνια ως Ινδιάνος (Μέρος β΄)

Κεφάλαιο 2ο: Τόξα και βέλη

Όταν ήμασταν μικροί σύντροφοι και δεν είχαμε γίνει ακόμη κυνηγοί, φτιάχναμε μικρά τόξα, με τα οποία παίζαμε μέσα στα tipis. Ήταν ακριβώς όπως τα μεγάλα τόξα, άψογα σε μαστοριά και, αν και μικρά, ήταν ακριβώς ό,τι έπρεπε για εξάσκηση στην κατασκευή και στο σημάδι. Χρησιμοποιούσαμε σχεδόν όλα τα είδη ξύλου για αυτά τα μικρά παιγνίδια, τόξα και βέλη, αλλά όταν αρχίσαμε να τα φτιάχνουμε για πραγματική χρήση, έπρεπε να μάθουμε πώς να επιλέγουμε το ξύλο. Αυτό ήταν μέρος της τέχνης. Γύρω από τον κύριο κορμό των δέντρων της κερασιάς μεγάλωναν τα δεύτερης γενιάς κλαδιά κι αυτά ήταν ίσια και λεπτά. Τα κόβαμε και ξεφλουδίζαμε τον φλοιό με τα νύχια μας, αφήνοντας το ξύλο λευκό και όμορφο στην όψη. Επιφυλάσσαμε στα δόντια μας και τα νύχια μας καλή μεταχείριση εκείνες τις μέρες. Ποτέ δεν σκεφτήκαμε να λιμάρουμε τα νύχια μας ή να τα καλλωπίσουμε, αλλά, παρ’ όλα αυτά, ήταν δυνατά και χρήσιμα και τα δόντια μας ήταν γερά και λευκά. Και τα νύχια και τα δόντια μας μάς χρησίμευαν για πολλούς σκοπούς, που ο λευκός άνθρωπος ούτε καν γνωρίζει. Αλλά παρατήρησα ότι ο οδοντίατρος στις μέρες μας είναι ιδιαιτέρως πολυάσχολος. Συνέχεια

Luther Standing Bear: Τα παιδικά μου χρόνια ως Ινδιάνος (Μέρος α΄)

Ο Luther Standing Bear (1868-1939) γεννήθηκε ως Oglala Lakota οκτώ χρόνια πριν τη μάχη του Little Bighorn[1]. Ενώ ήταν ακόμη παιδί, έζησε την βίαιη εγκατάσταση των Ινδιάνικων φυλών στους «καταυλισμούς»-φυλακές του Αμερικάνικου κράτους. Αυτό τον σημάδεψε βαθιά, όπως άλλωστε και χιλιάδες άλλους Ινδιάνους που το βίωσαν. Προτού ενωθεί για πάντα με το Μεγάλο Πνεύμα, που προσέγγισε κι ερμήνευσε με ζηλευτή ανυστεροβουλία, μάς άφησε εξαιρετικής σημασίας αφηγήσεις για τον αυθεντικό Ινδιάνικο τρόπο ζωής. Μία από αυτές είναι και Τα παιδικά μου χρόνια ως Ινδιάνος, στην οποία εξιστορεί με γλαφυρότητα και λεπτομέρεια το πώς μεγάλωναν και διαπαιδαγωγούνταν τα παιδιά των Oglala Lakota. H συγκεκριμένη αφήγηση έλαβε τη μορφή βιβλίου και εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1931 στις Η.Π.Α. Ακολουθεί, για πρώτη φορά σε ελληνική μετάφραση, το πρώτο κεφάλαιο της εν λόγω ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσας αφήγησης.

Οι γονείς μου ανήκαν σε αυτή τη μεγάλη φυλή των πεδιάδων που τώρα αποκαλείται Sioux (Σιού). Αλλά πριν έρθουν οι λευκοί άνθρωποι, ονομάζαμε τον εαυτό μας Lakota. Οι πρώτοι λευκοί που ήρθαν σε αυτή την χώρα νόμιζαν ότι ανακάλυψαν την Ινδία, μια γη που αναζητούσαν· έτσι, ονόμασαν τους ανθρώπους που βρήκαν εδώ Ινδιάνους. Μέσα από το λάθος αυτών των πρώτων αποικιστών ονομαζόμαστε έκτοτε Ινδιάνοι.

Τώρα το μεγάλο ποτάμι του Missouri δια­τρέχει την χώρα που κατοικούσε ο λαός μου. Το κομμάτι της φυλής που κατοικούσε στην ανατολική πλευρά του ποταμού ονόμαζε τον εαυτό του Dakota κι όσοι ζούσαν στη δυτική πλευρά του ονομάστηκαν Lakota. Εγώ γεννήθηκα Lakota. Αργότερα, όταν πολλοί λευκοί άνθρωποι έφτασαν σε αυτή την χώρα, κατάλαβαν ότι η φυλή μου ήταν πολύ ισχυρή και ανεξάρτητη. Διατηρήσαμε τη γη μας, για εμάς, κρατώντας τις άλλες φυλές μακριά μας. Οι πολεμιστές μας ήταν γενναίοι και φημισμένοι για την πολεμική τους ικανότητα.

Γι’ αυτό, όλες οι άλλες φυλές τους φοβούνταν. Οι λευκοί, βλέποντας ότι εμπνέα­με φόβο στις άλλες φυλές που μας περιέβαλλαν, άρχισαν να μας φοβούνται κι αυτοί κι έτσι μας ονόμασαν Sioux. Η λέξη Sioux είναι γαλλική και σημαίνει «κομμένος λαιμός». Οπότε, έτσι γίναμε γνωστοί ως Sioux. Κάποιοι συγγραφείς μάς ονόμασαν «Οι μαχητικοί Sioux», ενώ άλλοι «Οι ισχυροί Sioux». Ο λαός μας ήταν γεμάτος περηφάνεια, αλλά οι γυναίκες μας ήταν ήσυχες και ευγενικές και οι άνδρες γενναίοι και αξιοπρεπείς. Κερδίσαμε το δικαίωμά μας να είμαστε περήφανοι, επειδή ήταν μια βασική αρχή για τους Sioux να είναι γενναίοι και ήταν ασυγχώρητο να είναι κανείς δειλός. Συνέχεια

Κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες ή κτηνοτρόφοι-γεωργοί; (μέρος Γ΄)

Παρακάτω παρουσιάζουμε το τρίτο και τελευταίο μέρος από το άρθρο του Tim Ingold, στο οποίο εξάγει κάποια ιδιαιτέρως ενδιαφέροντα συμπεράσματα, όσον αφορά την σχέση ανθρώπου-φυτικού/ζωϊκού περιβάλλοντός, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους διεισδύει η έλλογη στην ά-λογη πραγματικότητα κι αντιστρόφως. Εν κατακλείδι γίνεται μια σύντομη παρουσίαση μιας, θα μπορούσαμε να πούμε, «αιρετικής» για το ακαδημαϊκό conclave άποψης, σχετικά με την de profundis (εκ βαθέων) αντίληψη περί μα­γείας στον απολίτιστο κόσμο.

Δημιουργώντας πράγματα, βρίσκοντας πράγματα και μεγαλώνοντας πράγματα

Ας επιστρέψουμε τώρα στο ζευγάρι των αντικρουόμενων αντιλήψεων με τις οποίες ξεκινήσαμε, δηλαδή με τη συλλογή και την παραγωγή. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το βασικό νόημα της παραγωγής στην εποχή της κατασκευής είναι αυτό της δημιουργίας πραγμάτων, η κατασκευή τεχνητών αντικειμένων, με την επαναδιευθέτηση, τη συγκέντρωση και το μετασχηματισμό των πρώτων υλών, που παρέχει η φύση. Προσδιορισμένη σε αντίθεση με την παραγωγή, η συλλογή έρχεται να δηλώσει την εύρεση πραγμάτων: τη συγκέντρωση των προμηθειών κάποιου, σα να ήταν έτοιμες από το περιβάλλον. Αλλά πώς μπορούμε να «φτιάξουμε» ένα γουρούνι, μια γλυκοπατάτα ή έναν καρπό ή κεχρί; Και πώς, για αυτό το λόγο, μπορούν τέτοια πράγματα να φτιαχτούν εκ των προτέρων;

Πιστεύω ότι αυτή η σύγχρονη έμφαση στην παραγωγή, όταν αναλογιζόμαστε την ειδική σημασία που τείνει να ενσωματωθεί στην αποκαλούμενη «τεχνητή επιλογή» φυτών και ζώων ως το κλειδί για το κριτήριο της διάκρισης της τροφοπαραγωγής από την τροφοσυλλογή και γι’ αυτό τον προσδιορισμό του σημείου μετάβασης από το κυνήγι και τη συλλογή στη γεωργία και την κτηνοτροφία. Εκτός από τη σύγχρονη βιοτεχνολογία και τη γενετική μηχανική, δεν είναι κυριολεκτικά δυνατό να «δημιουργήσουμε» ένα ζώο ή φυτό, με την έννοια της κατασκευής τους σε φωτογραφική ανατύπωση ή ανθρώπινο σχέδιο. Αυτό που, ωστόσο, κάποιος μπορεί να κάνει είναι να απομονώσει έναν αναπαραγόμενο πληθυσμό, μέσα στον οποίο τα άτομα για αναπαραγωγή επιλέγονται στον βαθμό από τον οποίο συμμορφώνονται σε έναν ιδανικό τύπο. Πράγματι, είναι μόνο από αναφορά σε ένα τέτοιο ιδανικό, που περιορίζεται μέσα στις συλλογικές αναπαραστάσεις της ανθρώπινης κοινότητας, που μπορούμε λογικά να κάνουμε διάκριση ανάμεσα στην τεχνητή και στη φυσική επιλογή (Ingold 1994: 5-6). Αυτός ίσως είναι ο λόγος που η έννοια της εξημέρωσης κατέληξε να είναι τόσο στενά δεμένη με αυτή της αναπαραγωγής: είναι το πιο κοντινό πράγμα με τη διαμόρφωση των μορφών των φυτών και των ζώων σε ένα προκαθορισμένο σχέδιο. Κι αυτός, με τη σειρά του, είναι ο λόγος που οι προϊστορικοί αρχαιολόγοι οι οποίοι διερευνούσαν τις απαρχές της τροφοπαραγωγής, είχαν την τάση να αναζητούν στοιχεία για τη μορφολογική διάσταση των ειδών των φυτών ή των ζώων, αναζητώντας την αρχική τους «άγρια» μορφή, ως απόδειξη ότι η παραγωγή εξελισσόταν. Συνέχεια

Κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες ή κτηνοτρόφοι-γεωργοί; (μέρος Β΄)

Καλλιεργώντας φυτά και µεγαλώνοντας ζώα: µια ανθρωπολογική προοπτική της εξηµέρωσης (Growing plants and raising animals: an anthropological perspective on domestication)

Μια ενδιαφέρουσα άποψη του ανθρωπολόγου Tim Ingold

 Εισαγωγή:

Στα εθνογραφικά παραδείγματα φαίνεται ακόμη πιο ξεκάθαρα αυτό που παρουσιάστηκε στο πρώτο μέρος, ότι δηλαδή οι σχέσεις με τη γη και το περιβάλλον δεν είναι ούτε δεδομένες ούτε μονοδιάστατες, όχι μόνο στις παρελθούσες κοινωνίες, αλλά και στις σύγχρονές μας. Η γη δεν είναι αγροτεμάχιο προς επένδυση, ούτε μόνο προς χρήση. Ακόμη και κοινωνίες ή κοινότητες που καλλιεργούν τη γη, δεν την αντιμετωπίζουν ως αντικείμενο που τεμαχίζεται, αγοράζεται, πωλείται και απλώς παράγει. Δεν είναι εν ολίγοις αντικείμενο εκμετάλλευσης, αλλά μια οντότητα, που προσφέρει όσο αυτή θέλει, μια παρουσία που γεννάει, μια ενότητα, που αγκαλιάζει ό,τι φιλοξενεί στα σπλάχνα της, χωρίς σχέσεις εξουσίας και υποταγής. Η γεωργία δεν συνεπάγεται σχέσεις παραγωγής, αλλά εμπεριέχει πολλές περισσότερες διαστάσεις από όσες μπορεί η σύγχρονη δυτική σκέψη να φανταστεί. Δεν περιορίζεται επίσης στην «απελευθέρωση» των ζώων, αλλά στην αμοιβαία και καθολική συνύπαρξη, όπου η ζωή και ο θάνατος είναι ένας αέναος κύκλος. Αντιμετωπίζουμε με μεγαλύτερη ισότητα κάθε πλάσμα, όταν αντιλαμβανόμαστε πως κι εμείς είμαστε μια αλυσίδα στον κύκλο της ζωής κι όχι η κορυφή μιας τροφικής πυραμίδας. Συνέχεια

Κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες ή κτηνοτρόφοι-γεωργοί; (μέρος Α΄)

Εισαγωγή

Έχοντας συζητήσει κατά καιρούς τα ζητήματα της μετάβασης από την τροφοσυλλογή και το κυνήγι στη γεωργία και λαμβάνοντας, βεβαίως, υπ’ όψιν ότι το ζήτημα είναι ανεξάντλητο, επιλέξαμε να μεταφράσουμε το παρακάτω κείμενο. Ας αναφερθεί, πρωτίστως, ότι η επιλογή τού εν λόγω κειμένου επ’ ουδενί έγινε για λόγους ταύτισης ιδεών με τον γράφοντα ή έστω ευρείας συμφωνίας απόψεων, αλλά διότι το παρόν κείμενο εξετάζει με ένα διαφορετικό τρόπο τη διάκριση ανάμεσα στους όρους «συλλογή» και «παραγωγή». Κάτι που, αν μη τι άλλο, προσφέρει σημαντικά σε μια σφαιρικότερη εξέταση τού, τρόπον τινά, «άσπονδου ζεύγους» κυνηγού-τροφοσυλλέκτη/γεωργού-κτηνοτρόφου. Επί προσθέτως δε λαμβάνει ως δεδομένο το γεγονός ότι ο άνθρωπος μεταμορφώνει τη φύση κι επιδρά σε αυτήν καθοριστικά, ούτε θεωρεί απαραίτητο ότι, άπαξ και καλλιεργήσει τη γη, την υποτάσσει. Γι’ αυτό κι αντλεί τα παραδείγματά του από λαούς διαφορετικών καταβολών, που, αν και καλλιεργούν, δεν βλέπουν τη γη μ’ επεκτατικές διαθέσεις. Συνέχεια

Επιστροφή στην αρχαία μέθοδο

Αγρότες καταπολεμούν τα παράσιτα

φυτεύοντας αγριολούλουδα

αντί να χρησιμοποιούν χημικές ουσίες

Είναι γνωστόν ότι η χρήση φυτοφαρμάκων επηρεάζει αρνητικά το περιβάλλον. Οι τυπικές μέθοδοι καλλιέργειας χρησιμοποιούν τα φυτοφάρμακα ως μέσο για τον έλεγχο παρασίτων και άλλων εντόμων που εμποδίζουν την ανάπτυξη των γεωργικών καλλιεργειών. Όλοι γνωρίζουμε τι κινδύνους προκαλεί η χρήση φυτοφαρμάκων.

Τα φυτοφάρμακα σκοτώνουν τις μέλισσες κατά χιλιάδες αποδεκατίζοντας τον πληθυσμό τους. Επηρεάζουν αρνητικά την υγεία των εργαζομένων στις γεωργικές καλλιέργειες. Επίσης, τα παράσιτα με τη χρόνια έκθεση στα φυτοφάρμακα, προσαρμόζονται αυξάνοντας τις αντοχές τους στις δηλητηριώδεις χημικές ουσίες.

Η μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων είναι πολύ σημαντική, αφού αυτά είναι μία από τις βασικές αιτίες της ραγδαίας εξαφάνισης των εντόμων. Ακολουθούν η αστικοποίηση/τσιμεντοποίηση και η αλλαγή του κλίματος. «Αν η μείωση του πληθυσμού των εντόμων δεν ανακοπεί, θα υπάρξουν καταστροφικές συνέπειες τόσο για τα οικοσυστήματα του πλανήτη όσο και για την επιβίωση της ανθρωπότητας», προειδοποιούν πολλοί μελετητές. Τα στοιχεία από έρευνες αποδεικνύουν ότι οι πεταλούδες και οι μέλισσες είναι ανάμεσα στα είδη που έχουν δεχτεί το ισχυρότερο πλήγμα. Π.χ.: από το 2000 έως το 2009 οι πεταλούδες μειώθηκαν κατά 58% στις αγροτικές εκτάσεις της Μεγάλης Βρετανίας, ενώ το 2013, μόνο τα μισά από τα είδη μελισσών που είχαν καταμετρηθεί το 1949, επιβίωναν ακόμα στην Οκλαχόμα των ΗΠΑ. Σύμφωνα με υπολογισμούς, οι μέλισσες στην Αμερική υπολογίζονταν το 1947 στα 6 εκατομμύρια· σήμερα είναι λιγότερες από 2,5 εκατομμύρια. Συνέχεια

Ο πλανήτης χάνει κάθε χρόνο δασικές εκτάσεις ίσες με το Ηνωμένο Βασίλειο

Η Δυτική Αφρική και η λεκάνη του Κονγκό, είναι δύο περιοχές που συγκαταλέγονται στις πρώτες σε απώλεια δασών, αλλά λαμβάνουν χαμηλότερη παγκόσμια προσοχή. Ο πλανήτης χάνει κάθε χρόνο δάσος στο μέγεθος του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ενώ οι μεγαλύτερες απώλειες δασών ανά περιοχή κατά τα έτη 2014-18 πραγματοποιήθηκαν στην τροπική Λατινική Αμερική, ο μεγαλύτερος ρυθμός αύξησης ήταν στην Αφρική, όπου τα ποσοστά αποδάσωσης αυξάνονταν από λιγότερο από δύο εκατομμύρια εκτάρια ετησίως κατά μέσο όρο από το 2001 έως το 2013, τέσσερα εκατομμύρια το χρόνο από το 2014 έως το 2018. Στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό τα ποσοστά αποδάσωσης έχουν διπλασιαστεί τα τελευταία πέντε χρόνια. Συνέχεια

Το φοινικέλαιο και η εξόρυξη μαγγανίου εξαφανίζει την φυλή Batek, την τελευταία νομαδική κοινότητα της Μαλαισίας

Η Μαλαισία είναι μία από τις μεγαλύτερες παραγωγούς χώρες φοινικέλαιου παγκοσμίως. Το φοινικέλαιο χρησιμοποιείται σε βιοκαύσιμα, σε πάρα πολλές τυποποιημένες τροφές και προϊόντα ομορφιάς. Στη δεκαετία του 1980, η εκκαθάριση τεράστιων περιοχών ζούγκλας στο ισπανικό κρατίδιο Sabah για την καλλιέργεια φοινικέλαιου οδήγησε στη μείωση της ζούγκλας από 51% σε 15%. Σύμφωνα με μελέτη του 2013, από το 1990 έως το 2008, 1.4 εκατομμύρια εκτάρια ζούγκλας στη Μαλαισία χάθηκαν από τις φυτείες φοινικέλαιου, προκαλώντας περιβαλλοντικές καταστροφές και καταστρέφοντας τους οικοτόπους ζώων, συμπεριλαμβανομένων των ουραγκουτάγκων και των τίγρεων. Επίσης, η Μαλαισία προσπαθεί να γίνει το μεγαλύτερο κέντρο εξαγωγής μαγγανίου στην Ασία, ώστε να προμηθεύει την Κίνα. Το γεγονός αυτό οδηγεί σε περαιτέρω αποψίλωση ζούγκλας. Έχει ενθαρρύνει ενεργά τις ξένες επενδύσεις στη βιομηχανία μαγγανίου μέσω φορολογικών κινήτρων και αύξησε τον αριθμό των αδειών για ορυχεία μαγγανίου. Όλα τα παραπάνω έχουν καταστροφικές επιπτώσεις όχι μόνο για τα ζώα αλλά και σε ιθαγενείς κοινότητες, όπως η φυλή Batek. Συνέχεια

ΓΡΟΙΛΑΝΔΙΑ: «Η πόρτα του ψυγείου της Γης έχει μείνει ανοιχτή»…

Μ’ αυτόν τον τρόπο χαρακτηρίζει το λιώσιμο των πάγων στην Γροιλανδία ο Ντέιβιντ Χόλαντ, μελετητής του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, ο οποίος ερευνά τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και τις συνθήκες που επικρατούν στη Γροιλανδία. Σε συνέντευξή του στο Associated Press, τονίζει ότι οι πάγοι χιλιάδων ετών πιθανότατα θα έχουν εξαφανιστεί σε ένα με δύο χρόνια.

Σύμφωνα με υπολογισμούς, έως το τέλος του καλοκαιριού θα έχουν λιώσει ή σπάσει περί τους 440 δισ. τόνοι (400 δισ. μετρικοί τόνοι) από το τεράστιο φύλλο πάγου της Γροιλανδίας. Είναι ενδεικτικό ότι μόλις σε πέντε ημέρες, από τις 31 Ιουλίου έως τις 3 Αυγούστου, περισσότεροι από 58 δισ. τόνοι πάγου έλιωσαν στην επιφάνεια. Συνέχεια

Η Ισλανδία «κήδεψε» έναν παγετώνα της

Ο παγετώνας Όκγιεκουλ, ο οποίος το 1890 εξακολουθούσε να καλύπτει επιφάνεια 16 τετραγωνικών χιλιομέτρων, το 2012 είχε πλέον έκταση μόλις 700 τετραγωνικά μέτρα και το 2014 οι γεωλόγοι πήραν την απόφαση ότι ο Όκγιεκουλ ήταν πλέον ένας νεκρός πάγος χωρίς να έχει τα χαρακτηριστικά παγετώνα, δηλαδή να είναι περίπου 40-50 μέτρα πάχος και η παραγόμενη πίεσή του να του δίνει μια πλαστικότητα ώστε να μπορεί να μετακινείται. Συνέχεια

Καίγεται και ο Αμαζόνιος! Άλλος ένας πνεύμονας της Γης καταστρέφεται.

Εδώ και τρεις βδομάδες πολλές φωτιές κατακαίουν μέρος της ζούγκλας του Αμαζονίου. Για τόσο καιρό κανένα ΜΜΕ δεν προέβαλε αυτή την τόσο σημαντική είδηση αποκρύπτοντάς την. Το γεγονός ότι οι καπνοί που κάλυψαν και το Σάο Πάολο έκαναν την μέρα νύχτα στάθηκε η αφορμή ώστε η είδηση να αρχίζει να διαδίδεται.

Οι φωτιές καίνε παρθένο δάσος που τροφοδοτεί τον πλανήτη με 20% του οξυγόνου του και συγχρόνως απορροφά τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα. Οι φωτιές έχουν εξαπλωθεί στις επαρχίες Άκρε, Ροντόνια, Μάτο Γκρόσο, Μάτο Γκρόσο ντο Σουλ και φθάνουν ως τα τριπλά σύνορα Βραζιλίας- Βολιβίας και Παραγουάης. Μία από τις πυρκαγιές στην περιοχή της Ροντόνια και μόνο έχει καταστρέψει μέχρι στιγμής 10.000 στρέμματα ζούγκλας. Χιλιάδες άγρια ζώα έχουν χάσει την ζωή τους, ιθαγενείς έχουν εκτοπιστεί απ’ τις εστίες τους αν και ακόμα δεν υπάρχει πλήρη ενημέρωση για να γνωρίζουμε το μέγεθος των καταστροφών, το βέβαιο είναι ότι πρόκειται από τις μεγαλύτερες πυρκαγιές στην χώρα και αυτό φαίνεται απ’ το τεράστιο νέφος καπνού που έχει σκεπάσει πολλές περιοχές της Βραζιλίας. Συνέχεια

Η φωτιά στην Ελαφόνησο και οι χωματερές της τουριστικής ανάπτυξης

Τα σκουπίδια του τουρισμού είναι τα αποκαΐδια των τόπων που αγαπήσαμε

Η χθεσινή φωτιά στην Ελαφόνησο αποδεικνύει περίτρανα  πως η λεγόμενη βιομηχανία του τουρισμού είναι ανταγωνιστική προς το φυσικό περιβάλλον, στην τοπική κουλτούρα και εν τέλει διαρρηγνύει κοινωνικές σταθερές.

Η χθεσινή φωτιά ξεκίνησε από την χωματερή του νησιού η οποία βρίσκεται πίσω από την ξακουστή και κατά πολλούς, εξωτική παραλία του Σίμου. Άραγε σε λίγα χρόνια πάνω στην καμένη γη τί ακριβώς θα χτιστεί; Κάτω απ’ το χαρακτηρισμό «εξωτική παραλία» κρύβεται μια χωματερή που συγκεντρώνει τα σκουπίδια δεκάδων χιλιάδων τουριστών. Στο νησί διαμένουν μόνιμα περίπου 1.000 κάτοικοι και τους καλοκαιρινούς μήνες ο αριθμός αυτός δεκαπλασιάζεται. Είναι προφανές ότι άλλη η ποσότητα των απορριμμάτων 1.000 και άλλο 10.000 ανθρώπων. Συνέχεια

Η Σιβηρία καίγεται, ο πλανήτης μετρά αντίστροφα

Οι μεγάλες πυρκαγιές που έχουν ξεσπάσει στη Σιβηρία, εδώ και 9 ημέρες έχουν ήδη καταπιεί το 1/3 της έκτασης, δηλαδή 4,7 εκατομμύρια στρέμματα. Οι πυρκαγιές πιθανόν να πυροδοτήθηκαν από πτώσεις κεραυνών. Οι καλοκαιρινές πυρκαγιές στη Σιβηρία είναι σχετικά συχνές, ωστόσο η φετινές δεν έχουν προηγούμενο  δεδομένου ότι έχουν τροφοδοτηθεί από ένα μίγμα υψηλών θερμοκρασιών με δυνατούς ανέμους.

Αίσθηση προκαλεί η πληροφορία από την Moscow Times ότι λόγω των δυσπρόσιτων περιοχών που βρίσκονται οι φωτιές καθώς και το γεγονός ότι αυτές είναι μακριά από αστικούς ιστούς και ανθρώπινους πληθυσμούς η κυβέρνηση είχε μια βραδύτητα στο να οργανώσει την κατάσβεση. Τα παραπάνω επιβεβαιώνονται από δήλωση του κυβερνήτη της περιοχής Krasnoyarsk ο οποίος δήλωσε ότι: «Αυτό (η πυρκαγιά) είναι ένα κοινό φυσικό φαινόμενο, δεν έχει κανένα νόημα να το πολεμήσουμε, και μάλιστα μερικές φορές, ίσως να είναι και επιβλαβές». Συνέχεια

«Κατάσταση Εκτάκτου Ανάγκης» και ο ταλαίπωρος Κωλοβρέχτης

Τον περασμένο μήνα μια συγκεκριμένη περιοχή του Δήμου Χαλκιδέων κηρύχθηκε σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης μέχρι τις 3 Ιουνίου. Ο λόγος; Ένα συγκεκριμένο πλημμυρικό φαινόμενο που λαμβάνει χώρα στην περιοχή της Λιανής Άμμου, Αλατσάτων και φθάνει μέχρι το Δοκό. Η συγκεκριμένη έκταση αποτελείται από αγροτικές καλλιέργειες, χωριά και οικιστικές περιοχές που δημιουργήθηκαν με την εξάπλωση της δόμησης κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Από άποψη φυσικής αποτύπωσης της περιοχής, αυτή καταλαμβάνεται από έναν (πρώην) υγρότοπο, (πρώην) έλος και μικρό τμήμα του Ληλάντιου πεδίου με αγροτικές χρήσεις.

Όπως εύκολα αντιλαμβάνεται κάποιος οι πρώην υγρότοποι, έλη και βούρκοι έγιναν μονοκατοικίες με πυλωτή ή μη, για να στεγαστούν τα «όνειρα» ιδιοκτησίας, επιχειρήσεις και καταστήματα. Οι κατασκευαστές «ονείρων» επέτρεψαν ημιπαράνομα-ημινόμιμα τη δόμηση ώστε οι λέοντες της ψηφοθηρίας να έχουν ακόμη έναν εκβιασμό στο χέρι τους. Και οι, κατά τους τύπους, καταπατητές να διεκδικούν ή να εκλιπαρούν για την εντός σχεδίου ένταξή τους και την ταυτόχρονη κατασκευή υποδομών αστικής κατεύθυνσης. Συνέχεια

Η COCA COLA ΔΕΝ ΠΑΕΙ ΜΕ ΟΛΑ…

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στην δημοσιότητα η ίδια η Coca-Cola παράγει τρία εκατομμύρια τόνους πλαστικών συσκευασιών ετησίως και παρ’ όλο που η εταιρεία δεν αναφέρθηκε λεπτομερώς στην κλίμακα της παραγωγής μπουκαλιών της, η ποσότητα ισοδυναμεί με περισσότερο από το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πλαστικών μπουκαλιών τερεφθαλικού πολυαιθυλενίου των 500ml, η οποία είναι 500 δισεκατομμύρια μπουκάλια το χρόνο, σύμφωνα με τον Guardian.

Η Coca-Cola είναι μία από τις 31 τέτοιες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των Mars, Nestlé και Danone, οι οποίες έχουν επίσης αποκαλύψει πόση πλαστική συσκευασία παράγουν. Ωστόσο, οι υπόλοιπες δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιήσει τα δικά τους στοιχεία. Θα θυμίσουμε ότι μόνο οι Κίνα, Ινδονησία, Φιλιππίνες, Ταϊλάνδη και Βιετνάμ πετούν κάθε χρόνο περισσότερα από τέσσερα εκατομμύρια τόνους πλαστικού στη θάλασσα, δηλαδή τα μισά απορρίμματα σε παγκόσμια κλίμακα, ενώ σύμφωνα με περιβαλλοντικές οργανώσεις αν δεν ληφθούν μέτρα ως το 2025, 250 εκατομμύρια τόνοι πλαστικών απορριμμάτων θα έχουν συγκεντρωθεί στις θάλασσες παγκοσμίως. Συνέχεια

Κρεατοφάγοι, Παμφάγοι ή Χορτοφάγοι;

Αλιεύσαμε από το διαδίκτυο την οπτικομαγνητική εγγραφή (Video)που παρουσιάζουμε  και η οποία αναφέρεται στο κατά πόσον ο άνθρωπος είναι από την φύση του χορτοφάγος, κρεατοφάγος ή παμφάγος.

Μία μικρή συνεισφορά σε αυτόν τον προβληματισμό-«δίλλημα» αποτελεί το υλικό που προβάλλεται και που δεν αποτελεί το μοναδικό πειστήριο που αποδεικνύει ότι ο κατασκευασμένος μύθος της αναγκαιότητας για κρεατοφαγία  εξυπηρετεί  τόσον την διατήρηση του κύκλου των ασθενειών, προς όφελος των κλινικών, των φαρμακευτικών εταιρειών και της διατήρησης ενός ευρύτατου κυκλώματος εμπορίας των ανθρωπίνων ζωών, όσο και της διατήρησης  σε κατάσταση αιχμαλωσίας, βασανισμού και συστηματικής εξόντωσης του ζωικού βασιλείου. Συνέχεια

Περιπατητικά ανάλεκτα

Η παραλία της πόλης έμεινε άδεια από κόσμο. Οι περισσότεροι έλειπαν εκτός, φαίνεται. Ήταν καλή η μέρα κι είπαμε να βγούμε έξω να περπατήσουμε. Καθώς διασχίζαμε την παραλία σα να ξετυλίγαμε κι ένα μονοπάτι σκέψης στο μυαλό μας με αφορμή την ανακάλυψη των επτά πλανητών που έμοιαζαν με τη Γη. Κάπως έτσι, εξελίχθηκε η συζήτηση. Είμασταν κι οι τρεις· ο Εύφημος, ο Αρχύτας κι εγώ, η Διοτίμα.

Διοτίμα: Έμαθα ότι επτά μικροί εξωπλανήτες, οι οποίοι έχουν μεγάλες ομοιότητες με τη Γη, ανακαλύφθηκαν γύρω από ένα σχετικά κοντινό κι αχνό άστρο σε απόσταση περίπου 40 ετών φωτός, στον Αστερισμό του Υδροχόου. Το εν λόγω σύστημα διαθέτει τον μεγαλύτερο αριθμό πλανητών με μέγεθος παρόμοιο με της Γης που έχουν ποτέ βρεθεί, αλλά και τον μεγαλύτερο αριθμό πλανητών που θα μπορούσαν να φιλοξενούν υγρό νερό και άρα ζωή.Τουλάχιστον τρεις από αυτούς τους εξωπλανήτες ενδέχεται να διαθέτουν ωκεανούς νερού στην επιφάνειά τους, συνεπώς θεωρούνται ιδανικοί «στόχοι» για την αναζήτηση εξωγήινης ζωής στο μέλλον. Ήδη το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble ερευνά τις ατμόσφαιρες γύρω από αυτούς τους πλανήτες.

Εύφημος: Το διάβασα εχθές το βράδυ. Με πρόλαβες, σκόπευα να σας το πω. Αλήθεια, με βάση την τεχνολογία αιχμής τού σήμερα, πόσα χρόνια χρειάζονται για να καλύψουμε αυτά τα έτη φωτός; Συνέχεια

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ

Όταν η περιβαλλοντική συνείδηση καταλήγει σε χωματερές ανθρώπων

Όλοι μας έχουμε δει σε διάφορα σημεία να υπάρχουν ειδικοί χώροι όπου ο καθένας μπορεί να αφήσει την παλιά ή την χαλασμένη ηλεκτρονική του συσκευή. Τι είδους ανακύκλωση γίνεται όμως και ποιοι την κάνουν; Αρκετοί ίσως να έχουμε δει και μια τηλεοπτική διαφήμιση με το μότο: «ανακύκλωση συσκευών, το κάνεις για σένα». Είναι από τις φορές που θα συμφωνήσουμε απόλυτα με τα παραπάνω και θα εξηγηθούμε γι’ αυτό. Η ανακύκλωση συσκευών είναι όντως κάτι που το άτομο το κάνει μόνο για τον εαυτό του και για τίποτα άλλο. Είναι από τις περιπτώσεις που το άτομο κοιμάται ήσυχο έχοντας ήσυχη την συνείδησή του ότι προσέφερε στο περιβάλλον, ότι δεν δημιούργησε άλλο ένα απόβλητο που δεν θα απορροφηθεί από την φύση στον αιώνα τον άπαντα και όλα αυτά ανακυκλώνοντας την ηλεκτρονική του συσκευή.

Με την ανακύκλωση το άτομο εναποθέτει ένα δικό του πρόβλημα σε κάποιον άλλον, στο Κράτος, σε μια Ανώνυμη Εταιρία σε μια Δημοτική Επιχείρηση κλπ. Τελικά όμως το πρόβλημα, μέσα από την διαχείριση των παραπάνω φορέων, μεταφέρεται ώσπου εν τέλει να το επωμίζονται οι λαοί της Άπω Ανατολής, της Αφρικής και της Ινδίας. Καμμία ανακύκλωση ηλεκτρονικών συσκευών δεν γίνεται από τις εταιρίες που διαφημίζονται ως τέτοιες. Οι εται­ρείες ανακύκλωσης ηλεκτρονικών συσκευών είναι ουσιαστικά κομιστές ηλεκτρονικών αποβλήτων προς άλλες εταιρείες και πάει λέγοντας, μέχρι οι συσκευές να φτάσουν στην Αφρική, στην Ινδία ή στην Κίνα. Το εμπόριο των αποβλήτων έχει μεγάλα κέρδη. Με αυτό τον τρόπο είναι όλοι ευτυχισμένοι: ο καταναλωτής που έπραξε το περιβαλλοντικό του καθήκον (το κάνεις για σένα λέει το σποτ!) και όλοι οι ενδιάμεσοι, Κράτος, Ανώνυμες Εταιρίες, Δημοτικές Επιχειρήσεις κτλ. που τσίμπησαν αρκετά φραγκάκια απ’ την διακίνηση των ηλεκτρονικών αποβλήτων και τέλος τα εκάστοτε εξουσιαστικά οικονομικά συστήματα, καπιταλιστικά, δημοκρατικά, κουμουνιστικά, δικτατορικά κτλ που είναι οι τελικοί αποδέκτες, κερδίζοντας τεράστια οικονομικά οφέλη στις πλάτες όλων αυτών που ζουν και αναπνέουν παρέα με τα ηλεκτρονικά απόβλητα ολόκληρου του κόσμου. Συνέχεια

Τί διατροφή κι αυτή!

ΤΡΩΜΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΓΙΑ ΧΕΛΩΝΟΝΙΝΤΖΑΚΙΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ

Η α­νά­πτυ­ξη της ε­πι­στή­μης και της τε­χνο­λο­γί­ας κα­θώς και η ι­σχυ­ρο­ποί­η­ση των ε­ξου­σια­στι­κών σχέ­σε­ων μέ­σα στη κοι­νω­νί­α ε­πι­χει­ρούν να «πλά­σουν» τον άν­θρω­πο των πό­λε­ων. Έ­να νέ­ο εί­δος, α­πο­μα­κρυ­σμέ­νο απ’ το φυ­σι­κό πε­ρι­βάλ­λον, θλι­βε­ρό, α­δύ­να­μο, ο­κνη­ρό, γε­μά­το νο­σή­μα­τα. Ο άν­θρω­πος των πό­λε­ων δεν θα εί­ναι πα­ρά έ­να «κα­κέ­κτυ­πο» του τι ή­ταν κά­πο­τε. Ό­μως, ας μη γε­λιό­μα­στε: μπο­ρεί μεν να ζει σ’ έ­να διό­λου φυ­σι­κό πε­ρι­βάλ­λον, αλ­λά ε­ξα­κο­λου­θεί να εί­ναι έ­να πλά­σμα της φύ­σης αν και λί­γο «με­ταλ­λαγ­μέ­νο».

Και πώς να μην εί­ναι ό­ταν το σύ­μπλεγ­μα πο­λυ­κα­τοι­κιών-κλου­βιών, νέ­φους, βρω­μιάς και δια­φό­ρων ε­πι­βα­ρυ­ντι­κών πα­ρα­γό­ντων κα­θι­στά τον άν­θρω­πο των πό­λε­ων, ού­τε λί­γο ού­τε πο­λύ πει­ρα­μα­τό­ζω­ο, πιό­νι στα χέ­ρια ε­νός «με­γά­λου θε­ού» που του ε­πέ­βα­λε αυ­τές τις ά­θλιες συν­θή­κες. Μ’ αυ­τές γεν­νή­θη­κε, μ’ αυ­τές θα πε­θά­νει. Δί­χως πε­ρι­θώ­ρια ε­πι­λο­γής. Το για­τί θα το δεί­τε πα­ρα­κά­τω. Α­γω­νί­ζε­ται λοι­πόν για να ζή­σει, για να ε­πι­βιώ­σει και ό­χι για να δια­βιώ­σει. Α­γω­νί­ζε­ται με λί­γα λό­για για να μην πε­θά­νει και να βγει νι­κη­τής. Α­να­ρω­τιέ­μαι μο­νά­χα αν τα πο­ντί­κια των ερ­γα­στη­ρί­ων ζουν σε κα­λύ­τε­ρες συν­θή­κες.

Έ­τσι, ο άν­θρω­πος των πό­λε­ων έ­χει α­νά­γκη να τρα­φεί. Ευ­τυ­χώς δεν έ­χει έρ­θει α­κό­μη η ώ­ρα που θα τρέ­φε­ται μό­νο με χά­πια. Τρώ­ει λοι­πόν ό,τι τρο­φές έ­τρω­γαν και οι μα­κρι­νοί του πρό­γο­νοι. Ε­πει­δή ό­μως τα φρού­τα, τα λα­χα­νι­κά και τα βο­σκο­τό­πια δεν φυ­τρώ­νουν στις τα­ρά­τσες των πο­λυ­κα­τοι­κιών, ού­τε οι λί­μνες στους υ­πο­νό­μους, ο άν­θρω­πος των πό­λε­ων βα­σί­στη­κε για την τρο­φή του σε τρί­τους: στις βιο­μη­χα­νί­ες τρο­φί­μων. Και κα­θώς η ε­ξέ­λι­ξη (;;;) ε­πι­τάσ­σει να βα­ρύ­νει πε­ρισ­σό­τε­ρο το κέρ­δος των βιο­μη­χα­νιών τρο­φί­μων απ’ ό­τι η υ­γεί­α του αν­θρώ­που-κα­τα­να­λω­τή, η α­γο­ρά κα­τα­κλύ­στη­κε σι­γά-σι­γά με αμ­φι­βό­λου ποιό­τη­τας τρό­φι­μα: αυ­γά που δεν εί­χαν τη σω­στή γεύ­ση, ντο­μά­τες σαν πορ­το­κά­λια κ.τ.λ. Συνέχεια

Πυρκαγιές, Πεύκα και διαμεσολάβηση

Η κότα έκανε το αυγό ή το αυγό τη κότα; Πόσες φορές, επανειλημμένως, τίθεται το συγκεκριμένο ερώτημα, μετά από φυσικές καταστροφές ή φυσικά φαινόμενα, που απαιτούν την ενεργοποίηση και αποτελεσματικότητα του Κράτους και των φορέων του; Μετά την πυρκαγιά στην Ανατολική Αττική το ερώτημα είναι: ήταν η πυρκαγιά φονική ή η ολιγωρία του Κράτους; Έχουν ειπωθεί και γραφεί πολλές αναλύσεις για τη συγκεκριμένη πυρκαγιά και καλό είναι να μην αναπαραχθούν ή επαναληφθούν. Να τονίσουμε απλά ότι οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν ένα φυσικό φαινόμενο που έρχεται από πολύ παλιά από τότε που υπήρχαν δάση στη γη. Αυτό ασφαλώς δεν σημαίνει ότι όλες οι πυρκαγιές θα χαρακτηριστούν φυσικές διεργασίες, από την στιγμή που στη σύγχρονη εποχή ανθρωπογενείς επεμβάσεις τις προκαλούν ακούσια ή εκούσια. Η ΔΕΗ, μέσω του εναέριου δικτύου της, και οι κτηνοτρόφοι αποτελούν τους σημαντικότερους εμπρηστές σταθερά και συστηματικά. Παλαιότερα συμπεριλαμβάνονταν και οι χωματερές αλλά μέσω των ΧΥΤΑ έχει μειωθεί αισθητά η επίδρασή τους. Από την άλλη πλευρά, αρκετοί ίσως θα θυμούνται την μεγάλη πυρκαγιά της Θάσου πριν από λίγα χρόνια, η οποία προκλήθηκε από το φαινόμενο των «ξηρών καταιγίδων». Ένα φυσικό φαινόμενο, όχι πολύ σπάνιο, όπου υπάρχει παρουσία κεραυνών χωρίς καθόλου ή με ελάχιστη βροχή. Συνέχεια