Category Archives: Βιβλία

Παρουσίαση βιβλίων

Επίκτητος «Η Ελευθερία»

Εκδόσεις Δώμα (2017)

Μέσα από αυτή τη νέα μετάφραση με κείμενα του Επίκτητου, που τιτλοφορούνται Ελευθερία προτείνεται πρώτα από όλα μια διαφορετική ανάγνωση της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Το βιβλίο αυτό, αποτελώντας το πρώτο της σειράς του εκδοτικού οίκου Δώμα, αποτελεί τρόπον τινά μια δήλωση, έναν άλλο τρόπο ανάγνωσης. Εκείνο που υποστηρίζουν οι ίδιοι, όπως διαβάζουμε στην ιστοσελίδα τους, είναι ότι το να τοποθετούμε την αρχαία ελληνική γραμματεία σε μια ομοιογενή ομάδα κειμένων ισοδυναμεί με το να τοποθετούμε την αρχαία Ελλάδα σε ένα απόμακρο βάθρο, σε κάτι απρόσιτο και μακρινό που μόνο ως γραμματειακά νεκρό είδος μπορεί να αντιμετωπιστεί. Λένε χαρακτηριστικά:

Απ’ όλους τους λαούς της Ευρώπης κανένας δεν έχει τόσο φτωχή σχέση με την ελληνική αρχαιότητα όσο οι σύγχρονοι Έλληνες. Δεν αγαπάνε οι Έλληνες την αρχαιότητα. Δεν την αγαπάνε με την ψυχή τους. Συνέχεια

Λερναίον Κράτος

Πλέγματα εξουσίας στην Ιστορία

Του Γ.Β. ΔΕΡΤΙΛΗ

Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

Ιούλιος 2019 / σελ. 191

Το βιβλίο αυτό είναι ένα δοκίμιο με όλες τις σημασίες της λέξης: δοκίμιο – δοκιμή· ερμηνεία – δοκίμιο· δοκίμιο – αίρεση.

Περιγράφει επτά μορφές του κράτους, όσες μπόρεσα να διακρίνω στην μεγάλη διάρκεια της Ιστορίας. Είναι οι μορφές με τις οποίες μπορούμε σήμερα πλέον να σκεφτούμε το κράτος: οργανισμός που ασκεί εξουσία σε μια εδαφική επικράτεια· ενεργό υποκείμενο της ιστορίας και του βίου μιας κοινωνίας· σύστημα σχέσεων μέσα στην κοινωνία αυτή· πεδίο πολέμου εσωτερικού και εξωτερικού· επίκεντρο του πλέγματος εξουσίας, που εκάστοτε κυβερνά· μήλον της έριδος ανάμεσα στους μετόχους του πλέγματος εξουσίας· κέντρο πολιτικής νομιμότητας και φύλαξ κοινωνικής ηθικής.

Αυτές οι μορφές είναι στατικές· είναι σαν στιγμιαίες «φωτογραφίες»· αν τις σκεφθούμε δυναμικά, η συνεχής εναλλαγή τους μάς φαίνεται φυσική. Κλείνουμε έτσι έναν κύκλο: είναι ο κύκλος του χρόνου, της Ιστορίας. Για μας το κράτος είναι πλέον ένας χαμαιλέων ή μια Λερναία Ύδρα με επτά κεφαλές. (Απόσπασμα από την Εισαγωγή του βιβλίου) Συνέχεια

Ο άνθρωπος και η τεχνική

Συμβολή σε μια φιλοσοφία της ζωής

του ΟΣΒΑΛΝΤ ΣΠΕΝΓΚΛΕΡ

Μτφ: Γιώργος Στεφανίδης

Επίμετρο: Νίκος Μάλλιαρης

Εκδόσεις Μάγμα / Ιούνιος 2019 / σελ. 154

«Ο άνθρωπος ήταν –και είναι– υπερβολικά ρηχός και δειλός για να αντέξει το γεγονός της φθαρτότητας κάθε τι ζωντανού. Ως εκ τούτου, κουκουλώνει τη φθαρτότητα αυτή με τη ρόδινη αισιοδοξία της Προόδου –στην οποία κανείς δεν πιστεύει πραγματικά–, τη συγκαλύπτει με τη λογοτεχνία, ενώ κρύβεται πίσω από ιδεώδη για να μην αντικρύσει το παραμικρό. Η φθαρτότητα όμως, η γένεση και η φθορά, είναι μορφή κάθε τι πραγματικού […]. Κάθε δημιουργία υποκύπτει στην παρακμή· κάθε σκέψη, κάθε εφεύρεση, κάθε πράξη υποκύπτει στην λησμοσύνη. Διαισθανόμαστε παντού κοσμοϊστορικές διαδρομές που έχουν εξαφανιστεί. Ερείπια περασμένων έργων που ανήκουν σε νεκρούς πλέον πολιτισμούς κείνται παντού μπροστά στα μάτια μας. Στην ύβρη του Προμηθέα, ο οποίος φθάνει μέχρι τον ουρανό για να υποτάξει τις θεϊκές δυνάμεις στον άνθρωπο, αναλογεί η συντριβή». (Όσβαλντ Σπένγκλερ)

Οι ιδέες που περιλαμβάνονται σε τούτο το σύντομο βιβλίο συνεχίζουν, εμβαθύνουν, αλλά και ανανεώνουν συνάμα, τις αναλύσεις της Παρακμής της Δύσης, του μείζονος έργου του Όσβαλντ Σπένγκλερ. Το βασικό ζήτημα που απασχολεί εδώ τον Γερμανό φιλόσοφο είναι η ανάδυση κι οι πολλαπλές συνέπειες της επικράτησης της βιομηχανικής τεχνικής: σε επίπεδο κοινωνικό, οικονομικό και πνευματικό εντός της ίδιας της παρακμάζουσας Δύσης σε επίπεδο γεωπολιτικό σε ό,τι αφορά τις σχέσεις της Δύσης με τους μη δυτικούς λαούς· τέλος σε επίπεδο οικολογικό, καθώς ο συγγραφέας αναλύει με ποιον τρόπο η ισχύς και η θηρευτική κι επεκτατική φύση της δυτικής τεχνικής χρησιμοποιούνται από τον άνθρωπο ως το ύψιστο και πιο αποτελεσματικό όπλο στον προμηθεϊκό του αγώνα ενάντια στην Φύση. (Από το οπισθόφυλλο της έκδοσης) Συνέχεια

ΤΟ ΜΟΥΝΑΚΙ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ

του GIANFRANCO SANGUINETTI

Εκδόσεις bibliothèque du temps perdu

Αθήνα 2018

Μτφ: Τηλέμαχος Δουφεξής Αντωνόπουλος

σελ. 79

«Αυτό το φυλλάδιο, που αντλεί την έμπνευσή του από το μουνάκι, είναι ταυτόχρονα μια καταστασιακή derive γύρω από το θέμα και μια καυστική καταγγελία ενάντια στις διαστροφές των politically correct, ενάντια στην υποκρισία της ιδεολογίας των «ανθρωπίνων δικαιωμάτων», εναντίον του αστυνομικού φεμινισμού, ενάντια στα ήθη των σημερινών σκλάβων, εναντίον του νέου δεσποτισμού και των εγκλημάτων που η κυρίαρχη δύναμη, η Δύση, επιβάλλει στους υποτελείς λαούς, υποβιβάζοντάς τους σ’ ένα καθεστώς δουλείας. Συνεπώς, αφορά σχεδόν τη ζωή του καθενός». Gianfranco Sanguinetti, πρόλογος στην ελληνική έκδοση, από το οπισθόφυλλο της έκδοσης.

Ο Sanguinetti στέλνει στον σκουπιδοτενεκέ της ηθικής πλήθος στερεότυπων, που αφορούν δήθεν την χειραφέτηση της γυναίκας, την σύγχρονη υποκρισία, τους γλωσσικούς ακρωτηριασμούς, «που οι χριστιανοί, προτεστάντες, καθολικοί και ορθόδοξοι, επιβάλλουν στο μουνάκι» και που «δεν είναι καλύτερος από τον φυσικό ακρωτηριασμό, που επιβάλλεται στις γυναίκες από τους μουσουλμάνους», αφού «και στις δυο περιπτώσεις πρόκειται για ακρωτηριασμό»· αναφέρεται ακόμα στον σεξουαλικό υποσιτισμό «από τον οποίο υποφέρουν οι άνθρωποι των πλουσιοτέρων χωρών» και που τώρα πια «μετατρέπεται σε πραγματική πείνα και πανωλεθρία» την ίδια στιγμή που σύμφωνα με την σύγχρονη ηθική, ανήθικος θεωρείται μόνο όποιος δεν παράγει κέρδος, όπως για παράδειγμα μια σεξουαλικότητα ελεύθερη και ανυπόκριτη. Συνέχεια

ΕΝΑΣ ΟΡΓΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ: ΤΟ 1977 ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ

Παρεκβάσεις στο κουβάρι

των αναμνήσεων ενός

πρώην καταστασιακού

GIANFRANCO SANGUINETI

σελ. 69 / Εκδ. Bibliothèque du temps perdu

Νοέμβριος 2018 Αθήνα

Ο Σανγκουινέτι σ’ αυτήν την ιδιαίτερα επιμελημένη έκδοση της Bibliothèque du temps perdu, εκρηκτικός, ευθύς, διεισδυτικός προχωρά σε μια ανατομία του ’77, που πρώτα απ’ όλα σηματοδότησε, όπως τονίζει, την άρνηση των ιδεολογιών, μια απρόσμενη έκρηξη μέσα σ’ ένα ειδεχθές και ερημωμένο τοπίο συντριβής της σκέψης, «το οποίο δημιούργησαν στην Ιταλία ιδεολογίες ηγεμονικές, δογματικές και αλαζονικές στην υπηρεσία της αριστεράς και της άκρας αριστεράς, στις οποίες εντάσσονταν όλοι οι διανοούμενοι».

Σ’ αυτήν την εξέγερση του ’77, σ’ αυτήν την έκρηξη δημιουργικότητας και φαντασίας, ανοιχτή, όπως θυμίζει ο Σανγκουινέτι, σε κάθε καλλιτεχνική επιμόλυνση, ένα από τα συστατικά της και μάλιστα το πιο γνήσιο ανατρεπτικά ήταν η ριζική άρνηση της εθελοδουλείας που επέβαλλε η οποιαδήποτε ιδεολογία, ήταν ακόμη η άρνηση του μιλιταντισμού, αλλά και της πολιτικής, της αντιπροσώπευσης, της ιεραρχίας, του κάθε συμβιβασμού. Συνέχεια

Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΚΡΑΤΟΣ

του Γκουστάβ Λαντάουερ

Επίμετρα:

Michel Lowy- Γιώργος Περτσάς-Στέφανος Ρέγκας

εκδ. Πανοπτικόν / σελ. 146

Αθήνα Ιανουάριος 2019

«Ζούμε μονάχα μια φορά, μονάχα μια φορά έχουμε το χρόνο να δράσουμε στον κόσμο σύμφωνα με τη βούλησή μας και πεθαίνουμε πολύ νωρίς. Γιατί λοιπόν να μην διακινδυνέψουμε τα πάντα για την απελευθέρωση της ανθρωπότητας;

Η αναρχία δεν είναι ένα άψυχο σύστημα ετοιμοπαράδοτων σκέψεων. Η αναρχία είναι ζωή· η ζωή των ανθρώπων που έχουν απελευθερωθεί από το ζυγό». Γκούσταβ Λαντάουερ (1870-1919)

«Στον τόμο αυτό συγκεντρώνονται κείμενα και επιστολές ενός από τους σημαντικότερους αναρχικούς στοχαστές που συνάμα υπήρξε μια από τις ευγενέστερες φυσιογνωμίες αυτής της πολιτικής παράδοσης.

Πολυμαθής, στοχαστικός, με ευρύτητα πνεύματος, έλαβε μέρος ενεργά στα πολιτικά πράγματα του καιρού του, υπήρξε ένας από τους πρωταγωνιστές της σύντομης «Δημοκρατίας των εργατικών συμβουλίων» της Βαυαρίας του 1919, φυλακίστηκε από το σοσιαλδημοκρατικό καθεστώς και δολοφονήθηκε από τους ακροδεξιούς παραστρατιωτικούς των freikorps.

Όπως το συνόψισε ο φίλος του Μάρτιν Μπούμπερκ: «Ο Λαντάουερ πέθανε τίμια όπως έζησε. Το κράτος και το κόμμα, οι δυο εξουσίες ενάντια στις οποίες ο Λαντάουερ αγωνίστηκε σε όλη του τη ζωή, συνεργάστηκαν για να καταπατήσουν το τελευταίο αβέβαιο τρεμοφέγγισμα της επανάστασης». (Από το οπισθόφυλλο της έκδοσης) Συνέχεια

ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

ΟΙ ΛΟΥΔΙΤΕΣ

ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

του ΚΕΡΚΠΑΤΡΙΚ ΣΕΪΛ

Εκδ. Futura / Δεκέμβριος 2018 / σελ. 348

«Οι Λουδίτες –πολλοί από αυτούς υφαντές, λαναράδες και φινιριστές μαλλιού, αλλά και τεχνίτες στον επαγγελματικό κλάδο του βαμβακιού που απέκτησε ιδιαίτερη σημασία στην Αγγλία στα τέλη του 18ου αιώνα– ήταν, όπως οι Πρόσχαροι Άνδρες του Ρομπέν των Δασών, θύματα της προόδου ή αυτού που θεωρούνταν πρόοδος. Έχοντας δουλέψει επί αιώνες έξω από τα φτωχικά τους σπίτια και σε μικρά μαγαζιά χωριών με μηχανές που, παρά το γεγονός ότι δεν ήταν καθόλου απλές, πιθανώς και με την βοήθεια παιδιών, είδαν ξαφνικά να παρεισφρέουν (ή να απειλούν να παρεισφρήσουν) στον παγιωμένο επαγγελματικό τους κλάδο νέα, πολύπλοκα, μεγάλης κλίμακας μηχανήματα, που συνήθως στεγάζονταν σε τεράστια πολυώροφα κτίρια εγειρόμενα στις αρχαίες τους κοιλάδες. Ακόμη χειρότερα, είδαν την τακτοποιημένη τους κοινωνία της μαστοριάς, του εθίμου και της κοινότητας να αρχίζει να υποχωρεί μπροστά στην εισβολή της βιομηχανικής κοινωνίας και των νέων τεχνολογιών και συστημάτων της, των νέων κανόνων για τα εμπορεύματα και τις αγορές, της νέας χωροταξικής διάταξης της εξοχής και της πόλης, πράγματα που δεν μπορούσαν να κατανοήσουν, ή να ελέγξουν. Κι όταν εξεγέρθηκαν εναντίον όλων αυτών για δεκαπέντε θυελλώδεις μήνες στην αρχή της δεύτερης δεκαετίας του 19ου αιώνα, το έκαναν με πολύ μεγαλύτερη σφοδρότητα και ένταση από όση είχε ποτέ επιδείξει ο Ρομπέν των Δασών και εξευτελίστηκαν με τρόπους πολύ πιο βίαιους από αυτούς που είχε κατά καιρούς διατάξει ο βασιλιάς Ιωάννης. Συνέχεια

ΑΝΑΡΧΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Κείμενα των Ε. Malatesta και F.S. Merlino

Εκδόσεις Ελευθεριακή Κουλτούρα

σελ. 169

Φθινόπωρο 2018

Η παρούσα έκδοση περιλαμβάνει σε δύο μέρη συνολικά 27 επιστολές, που αντάλλαξαν Μαλατέστα και Μερλίνο από τα τέλη του Ιανουαρίου του 1897 έως και τα μέσα Ιανουαρίου του 1898, όταν και η πολεμική σταμάτησε, καθώς ο Μαλατέστα συνελήφθη από την αστυνομία της Σαβοΐας. Οι επιστολές δημοσιεύονται σε εφημερίδες και περιοδικά (αναρχικά και μη) της εποχής και αφορούν μια έντονη διαμάχη, όπως αναφέρει και το οπισθόφυλλο της έκδοσης για τα ζητήματα της δημοκρατίας, της αντιπροσώπευσης, της συμμετοχής ή μη στις εκλογές, του επηρεασμού ή όχι των εκλογέων, της επιλογής του μικρότερου κακού ή της άκαμπτης υπεράσπισης ιδεών και πρακτικών σε οποιεσδήποτε συνθήκες κ.ά.

Η εικόνα του εξωφύλλου είναι του Flavio Constantini και απεικονίζει, υπό μορφή τραπουλόχαρτου, τον ιταλό βασιλιά Ουμβέρτο, ο οποίος εκτελέστηκε στη Μόντσα από τον Γκαετάνο Μπρέσι στις 29 Ιουλίου του 1900. Ο Μπρέσι είχε σώσει τον Μαλατέστα, όταν εκδηλώθηκε, το 1899, εναντίον του απόπειρα δολοφονίας στο Πάτερσον των ΗΠΑ. Ο δε Μερλίνο υπήρξε συνήγορος υπεράσπισης του Μπρέσι στη δίκη του για την εκτέλεση του βασιλιά.

Στο Επίμετρο Ι παρατίθεται κείμενο του Gianpetro «Nico» Berti, που είναι η εισήγησή του, για τον Φραντσέσκο Σαβέριο Μερλίνο, στο συνέδριο που διεξήχθη στην Ίμολα την 1η Ιουλίου 2000 και δημοσιεύτηκε στην ιταλική αναρχική επιθεώρηση «A-rivista anarchica», Νο 360 τον Μάρτιο 2011. Συνέχεια

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

του Ernesto Sabato

σελ. 157 / Εκδ. Γκοβόστη

Αθήνα 2001

Ο Σάμπατο ορθώνει εμπρός μας ξανά και ξανά την «τρελή του ελπίδα»: οι δυνατότητες για μια πιο ανθρώπινη ζωή είναι κοντά μας, αρκεί να απλώσουμε το χέρι μας, να βρούμε το κουράγιο, που μας τοποθετεί στην πραγματική διάσταση του ανθρώπου. Μπορεί όλοι κάποιες φορές να υποτασσόμαστε, όμως, όπως μας διαβεβαιώνει, εκείνη που δεν λαθεύει ποτέ, είναι η πεποίθηση ότι μονάχα οι αξίες του πνεύματος μπορούν να μας σώσουν απ’ αυτό το σεισμό που απειλεί την ανθρώπινη υπόσταση.

Ο Σάμπατο αντικρύζει την αποξένωση, την απουσία διαλόγου με τους άλλους, την αδυναμία αναγνώρισης του κόσμου που μας περιβάλλει, την απουσία αγάπης και αλληλεγγύης που σημαδεύει το μαζικοποιημένο πλήθος, την ολοένα και μεγαλύτερη αναισθησία στον θόρυβο κάθε απρόσωπης πόλης, που όσο μεγαλώνει τόσο πνίγει τους δεσμώτες της. Και όπως παρατηρεί όσο η παθητικότητα μεγαλώνει τόσο πιο γρήγορα καταλήγει σε μια πνευματική δουλεία, σε μια πραγματική σκλαβιά. Συνέχεια

Βαρκελώνη 1978: ΥΠΟΘΕΣΗ ΣΚΑΛΑ

του Χαβιέρ Κανιάδας Γασκόν

Εκδόσεις Ισνάφι

σελ. 160 / Ιωάννινα 2011

«Στις 20 Νοεμβρίου του 1975 πεθαίνει από φυσικά αίτια ο Φράνκο και η Ισπανία μετά από 36 χρόνια δικτατορίας ετοιμάζεται να αλλάξει σελίδα.

Η μετάβαση προς την δημοκρατία θα συνδεθεί με το αίτημα της ένταξης της χώρας στην Ε.Ο.Κ., την ατιμωρισία των χουντικών, την νομιμοποίηση όλων των κομμάτων και των συνδικάτων, την ελευθεροτυπία και με σκληρά οικονομικά μέτρα, που προτείνει η Τριμερής Επιτροπή (αύξηση φορολογίας, μείωση μισθών και συντάξεων, αναδιάρθρωση του δημόσιου τομέα, απελευθέρωση των απολύσεων κλπ).

Η δημοκρατία θέτει το δίλλημα της συναίνεσης ή της ρήξης.

Όλα τα κόμματα, τα μεγάλα συνδικάτα, ο στρατός και η κυβέρνηση καταλήγουν σε μια συμφωνία, που θα ονομαστεί «Σύμφωνο του Μονκλόα».

Όσοι δεν δέχονται την συμφωνία (και είναι πάρα πολλοί) οργανώνονται σε αυτόνομα συνδικάτα και κυρίως στην CNT (αναρχοσυνδικαλιστές).

Ενάντια στο «Σύμφωνο του Μονκλόα» την Κυριακή το πρωί της 15ης Ιανουαρίου του 1978 ξεκινάνε σ’ όλη την Ισπανία οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις, που έχει δει ποτέ η χώρα. Συνέχεια

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΡΧΙΑ

 του ΕΡΡΙΚΟ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑ

 Εκδόσεις Νησίδες / 2019 / Σελ. 146

Η έκδοση περιλαμβάνει βιογραφία του Ερρίκο Μαλατέστα (14 Δεκεμβρίου 1853 – 22 Ιουλίου 1932) που γράφτηκε από τον Μαξ Νετλάου στα τέλη του 1920 και δημοσιεύθηκε στην Freedom. Όπως σημειώνει ο μεταφραστής Β. Τομανάς, «Το 1969 είχα δει το όνομα «Μαλατέστα» σε ένα βιβλίο Pier Carlo Masini, Storia degli anarchici italiani da Bacunin a Malatesta (1862-1892). Δεν ήξερα τότε ποιος ήταν ο Μαλατέστα. Αργότερα έμαθα. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 μετέφρασα και εξέδωσα ορισμένα κείμενα του (στις εκδόσεις Κατσάνος). Σήμερα ξανακοίταξα, διόρθωσα τα παλιά κείμενα και πρόσθεσα και δυο σημαντικά καινούργια. Αποτέλεσμα είναι το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας. Πιστεύω πως δίνει μια καθαρή εικόνα της σκέψης και της δράσης του μεγάλου Ιταλού αναρχικού».

Συνέχεια

ΟΙ ΖΩΕΣ ΤΩΝ ΣΑΚΟ ΚΑΙ ΒΑΝΤΣΕΤΙ

του RICK GEARY

Εκδόσεις ΧΑΡΑΜΑΔΑ

Μάιος 2019 για την ελληνική έκδοση

ΚΟΜΙΚ

 «Ο Rick Geary εξετάζει την πιο πολύκροτη δίκη του 20ου αιώνα. Οι αναρχικοί Σάκο και Βαντσέτι κατηγορούνται για ληστεία και δολοφονία αλλά τα υποτιθέμενα ακλόνητα ενοχοποιητικά στοιχεία είναι τόσο αμφισβητήσιμα, που η καταδίκη τους πυροδοτεί μαζικές διαμαρτυρίες σε ολόκληρο τον κόσμο. Με ψυχραιμία, ο Geary μας παρουσιάζει τη δίκη, τις ανατροπές και τα ύποπτα στοιχεία, αφού πρώτα μας δείχνει το ανθρώπινο πρόσωπο των δύο ανδρών, που άλλοι δαιμονοποίησαν και άλλοι ηρωποίησαν». (Από το οπισθόφυλλο της έκδοσης) Συνέχεια

Ἡ Ἀπεργία τῶν Ψηφοφόρων

τοῦ Ὀκτάβ Μιρμπώ
Ἐκδόσεις Ἄγρα / σελ. 40
Ἔτος ἔκδοσης 2014

Σὲ αὐτὴν τὴν καλαίσθητη ἔκδοση μικροῦ σχήματος περιλαμβάνονται δύο αὐτοτελὴ κείμενα, ὅπου τὸ ἕνα συμπληρώνει τὸ ἄλλο. Τὸ πρῶτο, Ἡ Ἀπεργία τῶν Ψηφοφόρων (La Grève des électeurs) ἐκδόθηκε στὶς 28 Νοεμβρίου 1888 στὴν ἐφημερίδα Le Figaro. Τό δεύτερο, ὑπὸ τὸν τίτλο Πρελούδιο (Prélude), δημοσιεύθηκε καὶ αὐτὸ στὴν Le Figaro, ἐξήμισυ μῆνες ἀργότερα, στὶς 14 Ἰουλίου 1889. Στήν ἔκδοση, ὑπάρχει ἐπίσης καὶ μία συνοπτικὴ παρουσίαση γιὰ  τὸν συγγραφέα.

Τὰ δύο αὐτὰ κείμενα εἶναι ἀποτελέσματα ὥριμης ἀναρχικῆς σκέψης. Ὁ Μιρμπώ, ὑπὸ τὸ πνεῦμα τῆς ἀναρχίας κατανοεῖ καὶ ἀναδεικνύει τὴν ψηφοφορία καὶ τὴν προσφυγὴ στὶς κάλπες ὡς μία ὁλοφάνερη ἀπάτη, μὲ τὴν ὁποία οἱ κρατοῦντες ἀποκτοῦν χωρὶς ἰδιαίτερο κόστος τὴν συγκατάθεση αὐτῶν τοὺς ὁποίους καταπιέζουν καὶ ἐκμεταλλεύονται.

Ὁ Οκτὰβ Μιρμπὼ (16 Φεβρουαρίου 1848-16 Φεβρουαρίου 1917) ἔχει περάσει ἀπὸ τὰ σαράντα κύματα τῆς σύγχρονης μὲ αὐτὸν σκέψης καὶ στάσης πάνω σὲ καίρια ζητήματα. Ἀρχικὰ βασιλικός, καθολικὸς καὶ ἀντισημίτης, ἐξέφρασε στὴν συνέχεια τὶς πλέον ἐλευθεριακές ἰδέες στὰ ἄρθρα, στὰ μυθιστορήματα καὶ τὰ θεατρικὰ ἔργα του. Μέσα ἀπὸ οὐσιαστικὲς διεργασίες καὶ διαδικασίες προσέγγισε καὶ οἰκειοποιήθηκε τὶς ἀναρχικὲς ἰδέες, ἐρχόμενος ἔτσι σὲ ἀντίθεση μὲ ὅλες τὶς παραδοσιακὲς ἀξίες. Πρόκειται γιὰ ἕνα δημιουργικὸ ἄτομο, τὸ ὁποῖο συμμετεῖχε μὲ ὀξυδέρκεια, ἔντονη κριτικὴ καὶ καυστικὴ διάθεση, ἀλλὰ συγχρόνως μὲ μεγάλη εὐαισθησία, σὲ ὅλες τὶς μεγάλες πνευματικές, αἰσθητικές, κοινωνικὲς καὶ πολιτικὲς διαμάχες τῆς ἐποχῆς του μὲ σκοπὸ νὰ συμβάλει στὴν πνευματικὴ ἀπελευθέρωση καὶ ἀνάπτυξη τῆς συνείδησης τῶν συγχρόνων του. Συνέχεια

ΜΠΑΚΟΥΝΙΝ ΚΑΤΑ ΜΑΡΞ

των ΣΑΜ ΝΤΟΛΓΚΩΦ και ΤΖΩΝ ΚΛΑΡΚ
Εκδόσεις Αλεξάνδρεια
Οκτώβριος 2017
σελ. 174

Η συγκεκριμένη έκδοση περιλαμβάνει κείμενα του Σαμ Ντόλγκοφ και του Τζον Κλαρκ. Ο Σαμ Ντόλγκοφ (1902-1990) γεννήθηκε στην Λευκορωσία, αλλά μόλις ένα χρόνο μετά την γέννησή του η οικογένειά του μετανάστευσε στις ΗΠΑ. Ο Ντόλγκοφ σε ηλικία 20 ετών γοητεύεται από τις αναρχικές ιδέες, ενώ αργότερα μέσα και από την συνεργασία του με τον Γκριγκόρι Μαξίμοφ γνωρίζει σε βάθος το έργο του Μπακούνιν και επιμελείται μια αξιό­λογη σειρά κειμένων του.

Ο Τζον Κλαρκ διετέλεσε καθηγητής φιλοσοφίας στο Loyola University και είναι διευθυντής στο Ινσιτούτο La Terre στην Ν. Ορλεάνη, όπου δραστηριοποιείται σε αντιεξουσιαστικές και περιβαλλοντικές κινήσεις, ενώ, επίσης, παραμένει πολυγραφότατος με πάνω από 300 βιβλία και άρθρα.

Στον ιδιαίτερα ενδιαφέροντα Πρόλογο της έκδοσης ο Γ. Πολίτης, μεταξύ άλλων, παρατηρεί ότι «ο επιστημονικός σοσιαλισμός στηρίζεται σε μια υπόθεση που μεταμφιέστηκε σε συμπέρασμα, δεν ήταν απλά μη επιστημονικός, αλλά ήταν αντιεπιστημονικός, δεν ήταν απλά μη εμπειρικός, αλλά ήταν μεταφυσικός. Ήταν μια ιδεολογία, και μάλιστα με το ακριβές περιεχόμενο που ο Μαρξ έδινε στον όρο: «ένα σύνολο ιδεών που αναφέρεται σε μια πραγματικότητα, όχι για να τη φωτίσει και να την αλλάξει, αλλά για την συγκαλύψει». Ένα σύνολο ιδεών, που όσοι τις αποδέχονται «τις συνδέουν με μια ψευδή εξήγηση τού γιατί τις πιστεύουν και του πώς αυτές σχετίζονται με την πραγματικότητα». Ο επιστημονικός σοσιαλισμός δεν ήταν παρά ένας μαντικός σοσιαλισμός. Και δυστυχώς γι’ αυτόν, η Ιστορία πέταξε επιδεικτικά τις προφητείες του στον κάδο των απορριμμάτων». Συνέχεια

ΟΙ ΑΠΕΙΘΑΡΧΟΙ

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΝΙΚΗΣ ΑΝΑΙΔΕΙΑΣ

–Συλλογικό–

Σελ. 268

Πρώτη έκδοση Οκτώβριος 2018

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΟΚΤΩ

 «Στο βιβλίο επιχειρείται η ψηλάφηση όψεων της νεανικής αμφισβήτησης τη μεταπολεμική περίοδο, από τα τέλη της δεκαετίας του ’40 έως και τα τέλη της δεκαετίας του ’90, οι μεταμορφώσεις της και η εξέλιξή της στη διάρκεια περίπου πενήντα χρόνων. Χουλιγκάνοι και μοτοσικλετιστές, «ανήθικες» ΕΠΟΝίτισσες και νεαρές εκδιδόμενες κοπέλες, τοξικομανείς, πανκ και καταληψίες μαθητές στην εποχή των εκπληρωμένων αιτημάτων, θαμώνες των «σφαιριστηρίων», εραστές των φλίπερ. Φαινομενικά ανομοιογενείς ως προς το ιστορικό αποτύπωμα τους, νεανικές συνομαδώσεις και συλλογικότητες ή απλώς δυστυχείς (όπως συμβαίνει με τις εκδιδόμενες) νεαρές υπάρξεις, είχαν ως κοινό παρονομαστή τη μετωπική σύγκρουσή τους με την κυρίαρχη ιδεολογία και ηθική της εποχής τους. Ακαθόριστα αμφισβητίες, τουλάχιστον με την πολιτική σημασία του όρου, αλλά οπωσδήποτε αναιδείς, σόκαραν τους ενήλικες «δείχνοντάς» τους με περίσσιο θράσος την γλώσσα, απαιτώντας έναν καλύτερο και συχνά δικαιότερο κόσμο». (Από το οπισθόφυλλο της έκδοσης).

Στην συλλογική αυτή έκδοση η Πατρίτσια Γερακοπούλου ανοίγει την «αυλαία» με κείμενο που τιτλοφορείται: «Αμφισβήτηση και αμερικανικό fandom στην μεταπολεμική Ελλάδα: πρωτόλεια παγκοσμιοποιημένης χειραφέτησης μέσω της συστηματικής κατανάλωσης αμερικανικών κόμικς και τηλεοπτικών σίριαλ». Η συγγραφέας υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, όσον αφορά την μεταπολεμική γενιά, ότι όσοι μεγάλωσαν τότε γνωρίζουν (από εμπειρία ή παρατήρηση) ότι «τα πιο σημαντικά ψυχοκοινωνικά «εργαλεία» για τις νεανικές ταυτότητες και ομάδες ήταν το ροκ και η επιστημονική φαντασία». Συνέχεια

Η ΛΗΣΤΕΙΑ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ

(μέσα 19ου – αρχές 20ου αι.)
Νικόλαος Αναστασόπουλος

Σελ. 179 / Αθήνα 2018
Εκδόσεις Εστία

Στην Εισαγωγή της έκδοσης αυτής περιγράφεται συνοπτικά η προβληματική του θέματος και ο τρόπος τεκμηρίωσής του, ενώ παρατίθεται κείμενο από ανταπόκριση της εφημερίδας της Κολωνίας για το φαινόμενο της ληστείας στον ελλαδικό χώρο, το οποίο δημοσιεύτηκε σε κύριο άρθρο της εφημερίδας Εμπρός της 12ης Σεπτεμβρίου του 1907:

«Ὁ ἐν Ἀθήναις ἀνταποκριτὴς τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κολωνίας ἐν τινὶ ἀνταποκρίσει ὑπὸ ἡμερομηνίαν 10 Σεπτεμβρίου (ν. ημ.) πρὸς τὴν ἀνωτέρω ἐφημερίδα γράφει τὰ ἑξῆς: Συχνὰ ἀκούει τις ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν περὶ τῶν ἑκάστοτε ἀναφαινομένων μικρῶν ληστοσυμμοριῶν. Καθόσον τὸ πλεῖστον τοῦ ἐσωτερικοῦ τῆς Ἑλλάδος εἶνε ἀκατοίκητον καὶ ἀπροσπέλαστον ὡς ἐκ τῶν ὀρέων, ἡ δὲ ἀστυνομία καὶ ἡ χωροφυλακὴ δὲν ἐπαρκοῦσι διὰ τὴν φρούρησιν, οὕτω δὲ ἑκάστοτε ἐξ ἕως οὕτω ἐπικηρυχθέντες, ὡς κατάδικοι ἐκφεύγουσι τὰς συνεπείας τοῦ νόμου καὶ συνιστῶσι συμμορίαν, ὅπως ἐξασκήσωσι τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ληστοῦ καίτοι ἐκηρύχθησαν ἀμοιβαὶ διὰ τὰς κεφαλὰς των. Ξένοι, λέγει ὁ ἀρθρογράφος, ἀπὸ τοῦ 1870 οὔτε ἀπήχθησαν ἐπὶ τῷ σκοπῶ νὰ ἐξαναγκάσωσιν αὐτοὺς εἰς λύτρα, τοὐναντίον δὲ συμβαίνει προκειμένου περὶ τῶν ἐντοπίων εὐπόρων ἢ τῶν υἱῶν των, οὓς ἀπάγουσιν εἰς τὰ ὄρη καὶ δὲν ἀποκτῶσι τὴν ἐλευθερίαν των, πρὶν ἢ πληρώσωσιν ἀνάλογόν τι ποσόν. Οἱ πλεῖστοι τούτων ἐπεδόθησαν εἰς τὴν ληστείαν, ἕνεκεν ἀσημάντων ποινικῶν ἀποφάσεων… Ἐπειδὴ δὲ κατέφευγον εἰς τὰ ὄρη, συχνάκις δὲ καὶ εἰς τοὺς συγγενεῖς των, ἢ φίλους των ὅπου διήρχοντο πλείστας ὃσας ἡμέρας, τούτου ἕνεκεν ἐψηφίσθη νόμος, ὅστις δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐξουσίαν νὰ ἐκτοπίζη τοὺς ὑπόπτους συγγενεῖς τῶν ληστῶν ὡς ὑποθάλποντας αὐτούς. Τὰς ἐλπίδας των τὰς στηρίζουν εἰς τὴν ἀκουσίαν ἢ ἑκουσίαν ὑποστήριξιν τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν, διότι πάντοτε τοὺς ἀπειλεῖ ὁ κίνδυνος τῆς ἰδίας των κεφαλῆς, τῆς σφαγῆς τοῦ ποιμνίου των…». Συνέχεια

ΑΝΑΛΕΚΤΑ

του Αλέξανδρου Χέρτσεν

Εκδόσεις Κάλβος / Σελ. 315

Tα ΑΝΑΛΕΚΤΑ είναι μία ανθολόγηση επιστολών, δοκιμίων, διηγημάτων κλπ. του Χέρτσεν που άλλα εκδόθηκαν σε μορφή βιβλίου και άλλα φιλοξενήθηκαν σε εφημερίδες και περιοδικά.

Στον πρόλογο του βιβλίου αναφέρεται: «Ο Αλέξανδρος Χέρτσεν (1812-1870) είναι ο δεύτερος από την τετράδα των μεγάλων ρώσων στοχαστών (Μπελίνσκι, Χέρτσεν, Τσερνισέφσκι και Ντομπρολιούμπωφ) που τα γραφτά τους αποτελούν την πεμπτουσία του ρωσικού διαφωτισμού του προπερασμένου αιώνα. Δημοσιογράφος και δημοσιολόγος, δοκιμιογράφος και διηγηματογράφος, μυθιστοριογράφος και διευθυντής εφημερίδας, φιλόσοφος και κοινωνιολόγος, μα συνάμα άνθρωπος της πρακτικής δράσης, ανειρήνευτος μαστιγωτής της κοινωνικής αδικίας και φοβερός αντίπαλος του τσαρικού απολυταρχισμού, άφησε ένα πλούσιο έργο στον πνευματικό τομέα που του εξασφάλισε τιμητική θέση στα ρωσικά και παγκόσμια γράμματα, μα κι ένα παράδειγμα προμάχου της ελευθερίας».

Τα περιεχόμενα χωρίζονται σε 5 Βιβλία-Κεφάλαια. Συνέχεια

Eπιλεγμένα κείμενα

του ΜΑΡΕΪ ΜΠΟΥΚΤΣΙΝ

ΕΠΙΛΟΓΗ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ-ΕΙΣΑΓΩΓΗ – Τζάνετ Μπίελ

Οι Εκδόσεις των Συναδέλφων-Αθήνα 2016

Πρόκειται για μια ανθολογία κειμένων του Μάρεϊ Μπούκτσιν, που καλύπτουν πέντε δεκαετίες και ένα μεγάλο εύρος θεμάτων, όπως αναφέρεται και στο οπισθόφυλλο του βιβλίου.

Το πρώτο κεφάλαιο τιτλοφορείται Μια Οικολογική Κοινωνία και φιλοξενεί κείμενα με τους τίτλους: ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ (από το βιβλίο Our Synthetic Enviromment, 1962), ΑΝΑΡΧΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ (από το βιβλίο Η Οικολογία και η Επαναστατική Σκέψη, 1964), Η ΝΕΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΛΙΜΑΚΑ (απόσπασμα από το Προς μια απελευθερωτική τεχνολογία, 1965), ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (απόσπασμα από το Προς μια απελευθερωτική τεχνολογία, 1965), ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ (από το βιβλίο Η Οικολογία της Ελευθερίας, 1982).

Το δεύτερο κεφάλαιο τιτλοφορείται Πρώτη και δεύτερη φάση και εδώ βρίσκουμε επιλεγμένα κείμενα με τους τίτλους: ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΦΥΣΗΣ (από το βιβλίο, Τι είναι η Κοινωνική Οικολογία, 1984), ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ (από το άρθρο «Freedom and Necessity in Nature: A Problem in Ecologist Ethies», 1968, αναθεωρημένο 1994), ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ ΦΥΣΗ (από το βιβλίο Ξαναφτιάχνοντας την Κοινωνία, 1989), ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΙΟΚΕΝΤΡΙΣΜΟ (από το βιβλίο Re-Enchanting Hummanity, 1995). Συνέχεια

Η εξέγερση των κρεμασμένων

του Μπ. Τρέηβεν

εκδ. ΑΡΔΗΝ, 2006

Μπ. Τρεηβεν είναι μάλλον το δεύτερο ψευδώνυμο του …μάλλον γερμανού (1882 πιθανή γέννηση…), Όττο Φίγκ (Otto Feige). Μετά τη στρατιωτική του θητεία το 1904-1905, και ίσως επειδή συμμετείχε από νέος στην λεγόμενη ριζοσπαστική δράση, φεύγει από τη γενέτειρα του, την κωμοπόλη Σβάιμπους, πιάνει δουλειά ως μηχανικός στην πόλη Μάγκνεμπουργκ και το 1906 γίνεται επικεφαλής στο σωματείο εργατών μετάλλου.

Το 1907 εγκαταλείπει την πόλη, αλλάζει το όνομά του σε Ρετ Μαρούτ, και δηλώνει ηθοποιός από το Σαν Φρανσίσκο. Τα επόμενα χρόνια εκδίδει το αναρχικοατομικιστικό περιοδικό Der Zeigelbrenner («Ο πλινθοποιός»). Προφανώς βρίσκεται σε αναζήτηση απόψεων, μιας και συμμετέχει ενεργά στην Δημοκρατία των Συμβουλίων της Βαυαρίας το 1919, μετά την συντριβή των οποίων από τα σοσιαλδημοκρατικά στρατεύματα, μάλλον συλλαμβάνεται, αντιμετωπίζοντας την θανατική ποινή για «εθνική προδοσία». Προφανώς κατορθώνει να διαφύγει και μετά από περιπλάνηση στην Ευρώπη εγκαθίσταται για τρία χρόνια στο Λονδίνο. Κάποια στιγμή συλλαμβάνεται, καταλήγει στη φυλακή του Μπρίξτον, όπου προσπαθεί να πείσει τους δεσμοφύλακές του ότι είναι αμερικανός πολίτης.

Τελικά αφήνεται ελεύθερος και μετά από πολλά ταξίδια με πλοία [ήταν αφορμή για να γράψει αργότερα τη νουβέλα Το πλοίο του θανάτου (The death Ship), αναφερόμενος σε πλοία προορισμένα από τους ιδιοκτήτες τους να βουλιάξουν για να πάρουν μετά τα ασφάλιστρα] καταλήγει στο Μεξικό όπου και εγκαθίσταται για το υπόλοιπο της ζωής του (πεθαίνει το 1969). Συνέχεια

Ο ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

του Johann Chapoutot

Έκδοση ΠΟΛΙΣ

σελ. 716

Ο συγγραφέας στην Εισαγωγή αναφέρει ότι η αξιόλογη αυτή μελέτη γεννήθηκε από μια απορία, που προέκυψε στην διάρκεια των ερευνών του για τα κινήματα της νεολαίας και την ιδέα της Ευρώπης, όταν παρακινήθηκε να διαβάσει τις ομιλίες του Alfred Rosenberg (επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής του Γ΄ Ράιχ, και υπεύθυνου για την πνευματική και φιλοσοφική παιδεία του Κόμματος και όλων των συναφών οργανισμών των ναζί, συγγραφέας πολλών βιβλίων), ο οποίος διακήρυσσε ότι οι Έλληνες ήταν λαός του Βορρά. Έτσι, ο συγγραφέας ανακαλύπτει ότι αυτό το «παράξενο κειμενικό τεκμήριο» ακολουθούσε, απλά, τον κανόνα του εθνικοσοσιαλιστικού δόγματος, τον οποίο αποτύπωνε ο Hitler στο Mein Kampf, όπου υποστηρίζει ότι υπάρχει «φυλετική ενότητα» ανάμεσα στους αρχαίους Έλληνες, τους Ρωμαίους και τους Γερμανούς, κι ότι αυτούς τους τρεις λαούς ενώνει η ίδια μακραίωνη πάλη.

Ο Johann Chapoutot ισχυρίζεται ότι «για να δικαιολογήσει κανείς αυτούς τους δυσνόητους ισχυρισμούς, μπορεί να ανατρέξει στις μεγαλοστομίες των σύγχρονων του Hitler για τους αιώνες και για τον θρύλο των αιώνων, διαπιστώνοντας ότι, αν κάποιο φάντασμα στοιχειώνει την Ευρώπη των ισχυρών, αυτό είναι πράγματι το φάντασμα της κλασσικής αρχαιότητας. Από την Αναγέννηση τουλάχιστον, ένα ρωμαϊκού ύφους οικοδόμημα με κολόνες κοσμημένες με κορινθιακά κιονόκρονα παραπέμπει στην επιβλητική μνήμη της ρωμαϊκής ισχύος, μιας κυριαρχίας βασισμένης στα όπλα και το δίκαιο και πρόθυμα οικουμενιστικής». Συνέχεια