MICHELA ZUCCA: ΑΙΡΕΤΙΚΕΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΡΙΕΣ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΒΟΥΝΩΝ

Μτφ/εισαγωγή: Βαρβάρα Κυριλλίδου, σελ. 75, Εκδόσεις Κοντύλι, Μάρτιος 2022, Πινακάτες Πηλίου

«ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΩΝ ΜΑΓΙΣΣΩΝ υπήρξε ένα πανίσχυρο όπλο ενάντια σε κάθε μορφή κοινωνικής ανυπακοής. Υπάρχουν κάθε άλλο παρά περίεργες συμπτώσεις μεταξύ της επανεμφάνισης των διώξεων κατά των γυναικών του κυνηγιού των αιρετικών και της έκρηξης των μεγάλων εξεγέρσεων, τόσο των αστικών όσο και των αγροτικών, που έβαλαν φωτιά στην Ευρώπη για σχεδόν τρεις αιώνες».

(Από το οπισθόφυλλο της έκδοσης)

Το κείμενο της Michela Zucca «Αιρετικές επαναστάτριες γένους θηλυκού: Γυναίκες των δασών και των βουνών» [L’eresia delle femmine ribelli: Donne delle foreste e delle montagne] γράφτηκε στα ιταλικά και αρχικά δημοσιεύθηκε από τις εκδόσεις Derive Approdi της Ρώμης, το 2004, στο συλλογικό έργο «Eretici dimenticati. Dal Medioevo alla modernità» [Λησμονημένοι αιρετικοί. Από τον Μεσαίωνα στη σύγχρονη εποχή] το οποίο επιμελήθηκαν οι Corrado Mornese και Gustavo Buratti. Λίγα χρόνια μετά, τον Σεπτέμβριο του 2007, συμπεριλήφθηκε, επίσης, σε μια μπροσούρα, η οποία κυκλοφόρησε στο Βαλ ντι Σούσα του Πιεμόντε της Ιταλίας, στο πλαίσιο τριήμερης εκδήλωσης με θέμα «L’ eresia e la rivolta» [Αίρεση και εξέγερση] του κινήματος «No Tav στο Venaus» (Τορίνο), κίνημα που δραστηριοποιείται ενάντια στην κατασκευή υπερσιδηρόδρομου στην εκεί κοιλάδα, εξαιτίας των καταστρεπτικών συνεπειών, σε οικολογικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο, για τις κοινότητες της περιοχής.

Από τον Ιούνιο του 2010, η μπροσούρα αυτή, διατίθεται τόσο σε έντυπη όσο και σε ηλεκτρονική μορφή από το κέντρο πληροφόρησης και εκδόσεων Porfido του Τορίνο.

Στην παρούσα έκδοση, η οποία είναι και η πρώτη στην ελληνική γλώσσα, η μετάφραση ακολουθεί την έκδοση του Porfido του 2010, λαμβάνοντας όμως υπ’ όψη της και την αρχική του 2004. Οι σημειώσεις τέλους ανήκουν στην μεταφράστρια, όπως και οι σημειώσεις εντός αγκυλών σε όλη την έκδοση. Η εικονογράφηση είναι πρωτότυπη και έγινε αποκλειστικά για την ελληνική έκδοση.

Η συγγραφέας μνημονεύει την προσπάθεια των λαών των Άλπεων στον Μεσαίωνα να αντισταθούν στην πολιτισμική ομογενοποίηση και στον αφανισμό των κοινοτικών παραδόσεων τους στα αχανή δάση, όπου υπήρχαν διάσπαρτοι μικροί οικισμοί που επιβίωναν με το κυνήγι και την συλλογή καρπών. Εκτός της νέας φεουδαρχικής και θρησκευτικής τάξης που συγκροτούνταν, στις κοινότητες αυτές ζούσαν οι εξόριστοι, οι παράφρονες, οι εραστές, οι ληστές, οι φυγάδες, οι απροσάρμοστοι, οι ερημίτες, οι άγιοι, οι λεπροί, οι επαναστατημένοι, οι αιρετικοί, οι διωκόμενοι, οι μάγισσες, οι παραστρατημένες γυναίκες, αλλά και οι επιζώντες κάτοικοι πόλεων, που καταστρέφονταν μετά από βίαιες επιδρομές ξένων λαών. Τα σχεδόν απροσπέλαστα δάση αποτέλεσαν τα τελευταία προπύργια της παγανιστικής λατρείας: «Τη νύχτα λίγο έξω από τις πόλεις, τις στενά πολιορκημένες από το ατέλειωτο δάσος, οι μάγισσες τελούσαν τα τελετουργικά τους. Αρχαίοι δαίμονες, νεράιδες και πνεύματα της φύσης τριγυρνούσαν ανάμεσα στα δένδρα και ο λαός του δάσους συντηρούσε και ανέπτυσσε τους παραδοσιακούς δεσμούς με το παγανιστικό παρελθόν. Η καταστροφή των δασών δεν σήμαινε απλώς και μόνο πως αμέτρητοι αιώνες φυσικής ανάπτυξης γίνανε στάχτη, αλλά κυρίως ότι η πολιτισμική μνήμη του κόσμου, που κατοικούσε τα δάση αυτά ισοπεδώθηκε συθέμελα».

Στα μάτια των διωκτών της, η γυναίκα-μάγισσα είναι το σύμβολο της «σκοτεινής πλευράς» της φύσης, ανεξέλεγκτη, άτακτη και βίαιη. Όπως γράφει η Michela Zucca, «οι ίδιες οι τελετουργίες που τις καταλόγιζαν ως μαγικές, επικεντρώνονταν όλες στο ζήτημα της μεταστροφής (η λειτουργία τελούνταν αντίστροφα και οι χοροί χορεύονταν αντίθετα από την φορά του ρολογιού) και αποτελούσαν συμπτωματολογία της ταυτότητας που οροθετούνταν ανάμεσα στην μαγεία και την επανάσταση».

Η συγγραφέας τονίζει, λοιπόν, τις στενές σχέσεις βουνού, μαγισσών, και αιρετικών, με δεδομένη την έντονη παρουσία των γυναικών στα αιρετικά κινήματα, όπως οι Καθαροί και όχι μόνον, την ομοιότητα των ποινών και των κατηγοριών βάσει των οποίων διώκονταν μάγισσες και αιρετικοί, αλλά και των δεσμών φυσικής αλληλεγγύης που αναπτύσσονταν ενάντια στην εξουσία.

Συσπείρωση Αναρχικών

Both comments and trackbacks are currently closed.
Αρέσει σε %d bloggers: