1948-1960, Μαλαισία: Η σφαγή που ονομάστηκε Κατάσταση Εκτάκτου Ανάγκης

malaisiaΗ Μαλαισιανή «Κατάσταση Εκτάκτου Ανάγκης» (1948-60) ήταν ο μακρύτερος πόλεμος που διεξήγαγαν οι δυνάμεις της Βρετανίας και της Κοινοπολιτείας στον εικοστό αιώνα. Αυτός ο αδήλωτος «πόλεμος χωρίς όνομα», ενάντια στους αντάρτες στις ζούγκλες της Μαλαισίας, καθώς και η βάναυση καταστολή του αποτέλεσαν πρότυπο για τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ στο Βιετνάμ. Η αποκάλυψη της σφαγής στη Μαλαισία βασίζεται σε πρόσφατα δημοσιευμένα στοιχεία από τα βρετανικά αρχεία, καθώς και σε καταθέσεις αυτοπτών μαρτύρων τόσο από τις κυβερνητικές δυνάμεις όσο και από αντάρτες. H περιβόητη «Σφαγή του Batang Kali» –γνωστή ως «My Lai της Βρετανίας»– η οποία έλαβε χώρα τον Δεκέμβριο του 1948, αποκαλύπτει ότι η βρετανική τακτική στη Μαλαισία ήταν πιο αδίστακτη από ό,τι παραδέχονται πολλοί ιστορικοί. Για την καταστολή της εξέγερσης στη Μαλαισία, όπως και στην Κένυα κατά την ίδια περίοδο, χρησιμοποιήθηκαν μαζικά προγράμματα επανεγκατάστασης και εθνοκάθαρσης, χωρίς διακρίσεις εναέριες βομβιστικές επιθέσεις, κακομεταχείριση και εκμετάλλευση των αυτοχθόνων πληθυσμών, των Orang Asli. Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης ήταν ένας ανελέητος πόλεμος. Στη Μαλαισία, οι Βρετανοί δημιούργησαν ένα γενικευμένα βίαιο κράτος ασφαλείας –και το κληροδότησαν στη σύγχρονη Μαλαισία. Η «Κατάσταση Εκτάκτου Ανάγκης» ήταν ένας σφοδρός πόλεμος που εξακολουθεί να στοιχειώνει το παρόν.

Ιστορική Αναφορά

Η Μαλαισία εκτείνεται σε δύο διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές, τη Μαλαισιανή χερσόνησο και το νησί Βόρνεο. Έχει τις ρίζες της στα Μαλαϊκά βασίλεια. Τον 18ο αιώνα ολόκληρη η περιοχή των στενών προσαρτήθηκε στην Βρετανική Αυτοκρατορία και έγιναν προτεκτοράτα.

Οι δύο κύριοι λόγοι για τους οποίους ενδιαφερόταν η Βρετανική Αυτοκρατορία για τη Μαλαισία ήταν τα καουτσουκόδενδρα και τα κοιτάσματα κασσίτερου. Κατά το πρώτο μισό του 20ου αιώνα πολλές χιλιάδες Κινέζοι και Ινδοί εργάτες μεταφέρθηκαν από τους Βρετανούς στη Μαλαισία για να δουλέψουν στις φυτείες καουτσούκ και στα ορυχεία κασσίτερου. Όταν οι Γιαπωνέζοι κατέλαβαν τη Μαλαισία κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Βρετανοί συνέβαλλαν στον εξοπλισμό και στην εκπαίδευση της αντίστασης ενάντια στα στρατεύματα κατοχής. Η αντίσταση αποτελείτο κυρίως από Κινέζους, στην πλειοψηφία τους μέλη ή υποστηρικτές του Κομμουνιστικού Κόμματος της Μαλαισίας. Μετά το τέλος του πολέμου, η Βρετανία αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Μαλαισία, όπως και πολλές άλλες αποικίες της, αλλά ήθελε ταυτόχρονα να προστατεύσει τα συμφέροντά της στη χώρα: οι περισσότερες φυτείες καουτσούκ ανήκαν σε βρετανικές εταιρείες.

Μετά από συμφωνία, οι αντάρτες παραδίδουν τα όπλα τους, όχι, όμως, και αυτά που έχουν πάρει από τους ηττημένους Γιαπωνέζους. Οι αντάρτες σύντομα συνειδητοποιούν ότι οι Βρετανοί σχεδιάζουν να εγκαταστήσουν μία κυβέρνηση που θα εξυπηρετεί τα συμφέροντα τους και ότι δεν είναι διατεθειμένοι να κάνουν οποιαδήποτε παραχώρηση.
Το 1947 οργανώνονται, ούτε λίγο ούτε πολύ, 300 απεργίες σε μια προσπάθεια να αναγκαστούν οι Βρετανοί να φύγουν από τη Μαλαισία, χωρίς, όμως, αποτέλεσμα.

1948: «Κατάσταση Εκτάκτου Ανάγκης»

Στις 8:30 π.μ. της 16ης Ιουνίου 1948 στο γραφείο του Elphil Estate, είκοσι μίλια ανατολικά της πόλης Sungai Siput, Perak, τρεις Ευρωπαίοι διευθυντές φυτειών καουτσούκ, ο Άρθουρ Γουόκερ (50 ετών, διευθυντής), ο John Allison (55 ετών, διευθυντής) και ο νεαρός βοηθός του Ian Christian εκτελούνται από τρεις νεαρούς Κινέζους. Στην προγραμματισμένη εκτέλεση ήταν να συμπεριληφθεί ένας ακόμη Βρετανός διευθυντής σε ένα κτήμα λίγα μίλια από τη Sungai Siput. Το τζιπ του έπαθε βλάβη κατά την πρωινή επιθεώρηση και επέστρεψε αργά στο γραφείο. Έτσι, η άλλη ομάδα ένοπλων που είχε σταλεί για να τον σκοτώσει, μη μπορώντας να περιμένει, αναχώρησε.

Δύο ημέρες αργότερα, στις 18 Ιουνίου 1948, οι Βρετανοί κηρύσσουν μέτρα Έκτακτης Ανάγκης, πρώτα στο Perak ως απάντηση στο περιστατικό Sungai Siput και στη συνέχεια, τον Ιούλιο, σε ολόκληρη τη χώρα. Σύμφωνα με τα μέτρα, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Μαλαισίας (MCP) και άλλα αριστερά κόμματα τίθενται εκτός νόμου.

Οι αντάρτες επιστέφουν στη ζούγκλα το 1948 και αρχίζουν ένα μακροχρόνιο δεύτερο αντάρτικο.

Η βρετανική ηγεσία χαρακτηρίζει τον πόλεμο στη Μαλαισία ως «Έκτακτη Ανάγκη». Και αυτό γιατί οι ασφαλιστικές εταιρείες δεν θα κάλυπταν ζημιές σε κτίρια και καλλιέργειες που θα ήταν αποτέλεσμα πολεμικών συγκρούσεων. Ο πόλεμος παρουσιάστηκε σαν ένας ευγενής αγώνας κατά «κομμουνιστών τρομοκρατών»!

Μία μέθοδος αντιμετώπισης των ανταρτών ήταν το γνωστό «διαίρει και βασίλευε». Η βρετανική ηγεσία εκμεταλλεύτηκε συστηματικά τις πολιτιστικές διαφορές ανάμεσα στους γηγενείς μουσουλμάνους Μαλαισιανούς και τους μετανάστες Κινέζους. Η μυστική υπηρεσία της χώρας στρατολόγησε πληθώρα πληροφοριοδοτών.

Ολόκληρα χωριά εκκενώθηκαν για να αποκοπούν οι αντάρτες από τον πληθυσμό που τους υποστήριζε. Οι κινέζοι καταληψίες, που ζούσαν σε κρησφύγετα στη ζούγκλα, απομακρύνθηκαν βίαια από την κυβέρνηση και μεταφέρθηκαν σε «νέα χωριά» που ήταν περιφραγμένα και ελέγχονται από τον κυβερνήτη. Με το ονομαζόμενο σχέδιο Briggs, από τον εμπνευστή του βρετανό στρατηγό Sir(!) Harold Briggs, περίπου μισό εκατομμύριο αγρότες κρίθηκαν ύποπτοι ως φιλικά προσκείμενοι στους αντάρτες. Έτσι, χωριά ολόκληρα, που βρίσκονται κοντά σε ζούγκλες και λόφους που θεωρούνται «ζώνες ασφαλείας», καταστρέφονται και οι κάτοικοί τους ξεριζώνονται και εγκαθίστανται σε προσωρινά στρατόπεδα ή «νέα χωριά», τοποθετημένα κοντά σε κεντρικούς δρόμους, εύκολα προσβάσιμα στις κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας.

Οι κρατικές αρχές προσέφεραν μεγάλα χρηματικά ποσά, ακόμα και σπίτια, σε όσους ήταν διατεθειμένοι να καταδώσουν τους αντάρτες. Τα ποσά αυξήθηκαν σημαντικά όταν η τιμή του καουτσούκ και του κασσίτερου ανέβηκε υπερβολικά λόγω του πολέμου στην Κορέα, και οι αρχές είχαν πολύ περισσότερα χρήματα στη διάθεσή τους.

Η βρετανική στρατιωτική ηγεσία προσπάθησε να εξουθενώσει τους αντάρτες με ισοπεδωτικούς βομβαρδισμούς (carpet bombing) και χρησιμοποιώντας την πείνα ως όπλο. Είναι η πρώτη στρατιωτική Δύναμη που εφαρμόζει ολοκληρωτικό χημικό πόλεμο. Οι μικρές καλλιέργειες μέσα στη ζούγκλα από τις οποίες τρέφονται οι αντάρτες, ψεκάζονται τακτικά από αεροπλάνα και ελικόπτερα με χημικά ζιζανιοκτόνα τα οποία καταστρέφουν τα σπαρτά, αλλά ταυτόχρονα δηλητηριάζουν και τους κατοίκους της περιοχής. Υπολογίζεται ότι ψεκάστηκαν περί τα 1.250 στρέμματα με διαφόρων ειδών δηλητήρια. Υπάρχουν αναφορές για δέκα χιλιάδες δηλητηριασμένους ανθρώπους. Οι βομβαρδισμοί και οι ψεκασμοί αποτέλεσαν το πρότυπο για τη μετέπειτα χρήση του λεγόμενου carpet bombing και του Agent Orange στο Βιετνάμ από τις ΗΠΑ. Αυτή η μορφή αντιμετώπισης του αντάρτικου από τις βρετανικές δυνάμεις και τις δυνάμεις της Κοινοπολιτείας χρησιμοποιήθηκε ως πρότυπο για την καταστολή εξεγέρσεων και σε άλλες χώρες. Ένας ανώτατος αξιωματικός του βρετανικού στρατού που είχε άμεσο ρόλο είναι ο Σερ Φρανκ Κίτσον, ο οποίος συμμετείχε στην καταστολή των εξεγέρσεων στην Κένυα, την Μαλαισία, το Ομάν, την Κύπρο και την Βόρεια Ιρλανδία. Μάλιστα, το 1971 ο Κίτσον εξέδωσε τις εμπειρίες του σε βιβλίο με τίτλο «Επιχειρήσεις Χαμηλής Έντασης», που αποτελεί ένα κλασικό στρατιωτικό εγχειρίδιο για την καταστολή εξεγέρσεων.

Η σφαγή του Batang Kali

malaisia1Πρόκειται για την δολοφονία 24 άοπλων χωρικών από την 7η διμοιρία σκωτσέζων στρατιωτών των βρετανικών δυνάμεων, το Δεκέμβριο του 1948. Οι στρατιώτες περικυκλώνουν μια φυτεία καουτσούκ στο Sungai Rimoh, κοντά στο Batang Kali της περιφέρειας Selangor. Οι άνθρωποι που δουλεύουν εκεί περικυκλώνονται από τους στρατιώτες. Οι άνδρες χωρίζονται από τις γυναίκες και τα παιδιά για ανάκριση. Συνολικά 24 άνδρες από το χωριό εκτελούνται με αυτόματα όπλα πριν πυρποληθούν όλα τα σπίτια του χωριού. Ο μόνος επιζών ενήλικος άνδρας είναι ένας 20χρονος ονόματι Chong Hong, ο οποίος λιποθύμησε και θεωρήθηκε νεκρός. Τα σώματα των νεκρών βρέθηκαν ακρωτηριασμένα. Ο αποκεφαλισμός και ο ακρωτηριασμός των ανταρτών από τις βρετανικές δυνάμεις ήταν κοινή πρακτική και ένας τρόπος για τον εντοπισμό των νεκρών ανταρτών όταν δεν ήταν δυνατόν να φέρουν τα πτώματά τους από τη ζούγκλα. Η φωτογραφία ενός Αρχηγού του Βασιλικού Ναυτικού που κρατούσε δύο κεφάλια των ανταρτών προκάλεσε δημόσια κατακραυγή τον Απρίλιο του 1952.

 Η αντίσταση των ανταρτών διήρκεσε 12 χρόνια (1948-1960), παρά τις αντίξοες συνθήκες και την αριθμητική υπεροχή των αντιπάλων δυνάμεων: 4.000 αντάρτες απέναντι σε 15.000 στρατιώτες από την Βρετανία και την Κοινοπολιτεία (Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Φίτζι, Κένυα, Βόρεια και Νότια Ροδεσία), 50.000 αστυνομικούς και 300.000 εθνοφρουρούς.

Το 1955 ο αρχηγός των ανταρτών Τσιν Πενγκ πρότεινε ειρήνη με την προϋπόθεση αναγνώρισης του Κ.Κ. Μαλαισίας, η οποία δεν έγινε δεκτή. Η Μαλαισία έγινε ανεξάρτητο κράτος το 1957, αλλά το αντάρτικο συνεχίστηκε μέχρι το 1960. Ένας μικρός αριθμός ανταρτών άρχισε ένα τρίτο αντάρτικο το 1967 που διήρκεσε μέχρι το 1989.

μετάφραση-απόδοση Π.

Πηγές:

  • Hale, C., (2013), Massacre in Malaya – Exposing Britain’s Mai Lai, The History Press, Stroud.
  • Jackson, R., (1991), The Malayan Emergency: the Commonwealth Wars 1948-1966, Routledge, London.
  • Kitson, F., (1971), Low Intensity Operations: Subversion, Insurgency and Peacekeeping, Faber & Faber, London.

διαδίκτυο

Δημοσιεύθηκε στην ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, φ. 194, Ιούνιος 2019
Both comments and trackbacks are currently closed.