Πλημμύρες στην Εύβοια

Όταν το βράδυ της ογδόης προς ενάτη Αυγούστου εκδηλώθηκαν πολύ έντονες βροχοπτώσεις στην κεντρική Εύβοια, ίσως κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει, την έκταση της καταστροφής, που θα γινόταν φανερή το επόμενο πρωί. Πράγματι, τα χιλιοστά της βροχής ήταν πάρα πολλά, σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, αλλά δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τον ακριβή αριθμό λόγω της πολιτικής εμπλοκής της Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας. Δεν έχει τόση σημασία εάν έπεσαν 212mm βροχής όπως αναφέρει σε ανακοίνωση της η ΕΜΥ, όπως αυτά καταγράφηκαν από τα ραντάρ της Λάρισας ή 350mm όπως ισχυρίζεται ο κ. Χαρδαλιάς. Διότι και τα δυο μεγέθη είναι πολύ υψηλά για ύψος βροχόπτωσης σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Συνεπώς ήταν δεδομένο, ότι θα εκδηλώνονταν πλημμυρικά φαινόμενα στην ευρύτερη περιοχή της κεντρικής Εύβοιας. Άλλωστε και οι πλημμύρες είναι ένα φυσικό φαινόμενο και προκαλούνται λόγω των έντονων βροχοπτώσεων. Μπορούν να προβλεφθούν σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό τα σημεία και οι περιοχές που είναι ευαίσθητες σε πλημμύρες, είτε λόγω των εκβολών των ποταμών είτε των δέλτα και υγροτόπων που σχηματοποιούνται στη πάροδο των χρόνων. Αυτό δεν σημαίνει ασφαλώς, ότι ο άνθρωπος μπορεί να ελέγξει απόλυτα τις επιπτώσεις από την εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων. Δηλαδή, ακόμη και εάν υπάρχει μια αρμονία της σχέσης ανθρώπου-φύσης, αυτό δεν σηματοδοτεί ότι δεν θα υπάρχουν απώλειες και καταστροφές από φυσικά φαινόμενα. Η κυρίαρχη προσέγγιση ότι πίσω από κάθε φυσική «καταστροφή» υπάρχουν ευθύνες ανθρώπων δεν μας βρίσκει σύμφωνους. Συχνά ισχύει στη σύγχρονη εποχή, αλλά οι ευθύνες ξεκινούν και διαχέονται μέσα από ένα σύνθετο και πολύπλοκο πλέγμα εξουσίας.

Στις περιπτώσεις που εξετάζουμε υπάρχουν εντελώς διαφορετικές προσεγγίσεις για την κάθε περιοχή που πλημμύρισε. Δεν έχουμε τα ίδια χαρακτηριστικά για την περιοχή Μπουρτζίου, με την περιοχή των Πολιτικών ή της Αμφιθέας. Είναι εμφανές, όμως, ότι τα ρεπορτάζ στο σύνολο τους επικεντρώθηκαν στις καταστροφές του Μπουρτζίου και υποβάθμισαν τις υπόλοιπες περιοχές παρ’ ότι παντού υπήρχαν απώλειες ανθρώπινων ζωών. Θα λέγαμε, ότι πέρα από τη δύναμη της εικόνας, δεν είναι τυχαία η επιλογή για μια μονοθεματική προσέγγιση και σε αυτή το Μπούρτζι κατέχει την ιδανική συνθήκη. Οι ευθύνες του ανθρώπου που έκτισε πάνω στο Δέλτα… Πράγματι δεν είναι άμοιρος ευθυνών εκείνος που πήγε και έκτισε σπίτια στις εκβολές ποταμών και στους υγρότοπους. Το αντίθετο, μάλιστα, φανερώνει την έκταση της ηλιθιότητας του αφού εναποθέτει τις αποφάσεις για τη ζωή του στους πολιτικούς και στις σχέσεις εξουσίας.

Διότι, η κάθε οικιστική ανάπτυξη έχει την σφραγίδα της κρατικής και δημοτικής εξουσίας. Οι όμορες περιοχές του βασικού αστικού ιστού της Χαλκίδας οικίστηκαν άναρχα από τις δεκαετίες του ’60 και μετά για να στεγάσουν τους νεοφερμένους εργάτες από τα χωριά της Εύβοιας. Αυτή η εσωτερική μετανάστευση δεν προέκυψε τυχαία, σχεδιάστηκε και εφαρμόστηκε πιστά από το Κράτος. Η γειτνίαση με την Αθήνα, η σύνδεση με βασικούς οδικούς άξονες και η δυνατότητα θαλάσσιων μεταφορών ευνόησαν την εγκατάσταση πολυπληθών βιομηχανιών.

Είναι χαρακτηριστικό το ότι ο εργατικός πληθυσμός του ελλαδικού κράτους, με το υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης, δύσκολα θα αποχωριζόταν την ύπαιθρο για αστική μετεγκατάσταση, εάν δεν υπήρχε και το φτιαχτό «όνειρο» της αγοράς οικοπέδου και της ανέγερσης μονοκατοικίας. Και το «όνειρο» αυτό δεν το είδαν στον ύπνο τους οι πρώην αγρότες–μελλοντικοί εργάτες, αλλά τους το χάριζαν και τους το πριμοδοτούσαν βουλευτές, πολιτευτές και κομματόσκυλα. Η ευβοϊκή ύπαιθρος ερήμωσε διότι έπρεπε να γεμίσουν τα εργοστάσια των βιομηχανικών ζωνών και πάρκων με εργάτες. Κάπως έτσι ξεκίνησαν οι εγκαταστάσεις κατοίκων στις περιοχές αυτές του Ληλαντίου Πεδίου και συνεχίστηκαν με ένα ακόμη «απατηλό όνειρο», την απόκτηση εξοχικού. Εξοχικό στο βάλτο, συντροφιά με τα κουνούπια και αλλά αγαπητά ζωύφια… Αλλά και εδώ η μικροαστική αντίδραση γνωστή: Απαίτηση από τον δήμαρχο να ψεκάζει για τα κουνούπια! Αθάνατες πελατειακές σχέσεις. Κάπως έτσι, οι εκβολές του Λήλαντα ποταμού με το Δέλτα που σχημάτιζε και τις αλυκές Κοπανά παραδίπλα, κατοικήθηκαν σταδιακά και όλο και περισσότερο επιθετικά. Το αυτονόητο και το λογικό είχαν χαθεί. Οι μεσίτες έκαναν πάρτι από τα κεράσματα του Κράτους και τα «ψηφαλάκια» απέδιδαν ευχαριστίες στους βιαστές της φύσης.

Και ασφαλώς δεν είναι η πρώτη φορά που ο Λήλας ποταμός ξεχειλίζει και δημιουργεί καταστροφές. Το 2009 υπήρξε μια αντίστοιχη κατάσταση και τότε είχαν δοθεί υποσχέσεις για απόδοση ευθυνών, όπως σήμερα προαναγγέλλεται από πολιτικούς και εισαγγελείς. Κόκκορας κοκκόρου μάτι δεν βγάζει! Αλλά οι καταστροφές και οι κηρύξεις εκτάκτου ανάγκης αποτελούν τη χαρά μιας σειράς εργολάβων για την ανάληψη και ανάθεση έργων, που ξέρουν ότι θα ξαναχαλάσουν και θα ξαναχαλάσουν, αλλά αυτοί με τακτικό τρόπο θα τα επισκευάζουν διαρκώς. Πελατειακές σχέσεις γαρ. Ήδη ξεκίνησαν κάποιοι να προτείνουν τεχνικές λύσεις μερικών εκατομμυρίων και άλλοι να ισχυρίζονται ότι δεν φταίει η οικιστική ανάπτυξη αλλά η πολλή βροχή. Είναι εύκολα αντιληπτό, πως ο πρώτος είναι εργολάβος Δημοσίων Έργων και ο δεύτερος αντιδήμαρχος της περιοχής…

Θεωρούμε, λοιπόν, ότι η περίπτωση του Μπουρτζίου φωτίστηκε τα μάλα διότι προσφερόταν για να ρίξει τις ευθύνες στους καταπατητές, αλλά ταυτόχρονα υποβαθμίστηκε η περίπτωση των καταστροφών στο χωριό Πολιτικά παρ’ ότι είχε τρεις νεκρούς. Το συγκεκριμένο χωριό είναι χτισμένο αμφιθεατρικά στο βόρειο ευβοϊκό και διαπερνάται από χειμάρρους και ρέματα. Με επίμονο τρόπο ακούσαμε δημοσιογράφο του ΣΚΑΙ να επισημαίνει διαρκώς ότι το χωριό Πολιτικά δεν επηρεάστηκε πλημμυρικά από τις περσινές πυρκαγιές που είχαν εκδηλωθεί ανατολικότερα. Ήταν τέτοια η επιμονή του που «καρφώθηκαν» ομαδικώς στο ΣΚΑΙ. Μη τυχόν και ακουμπήσει κανείς τη ΛΑΡΚΟ για τα περιβαλλοντικά εγκλήματα που κάνει διαχρονικά. Αυτό που ξέχασε να μας πει ο δημοσιογράφος είναι για την αποψίλωση 300 στρεμμάτων πευκοδάσους από τη ΛΑΡΚΟ, δίπλα από τα καμμένα, και ακριβώς πάνω από τα Πολιτικά, στο χωριό Σταυρός. Παροδικές αμνησίες…

Όπως, επίσης, έχουμε και την εξής απορία: η όμορη περιοχή των Πολιτικών, τα Ψαχνά, που υπέστησαν υπερχειλήσεις και καταστροφές, δεν επηρεάστηκαν από τα περσινά «καμμένα»; Παρά τις υποσχέσεις υπουργών (Χατζηδάκης) και τις εκκλήσεις εκπροσώπων επιστημονικών φορέων, όχι μόνο δεν έγινε κάποια ουσιαστική αντιπλημμυρική ενέργεια στα «καμμένα», αλλά επί πλέον έγινε αποψίλωση πευκοδάσους, με αποτέλεσμα τεράστιοι όγκοι νερού μαζί με απόβλητα εξορύξεων να διασκορπίζονται παντού στο διάβα τους.

Η ομερτά των πολιτικών, ανεξαρτήτως κομματικής προέλευσης, είναι ενδιαφέρουσα στις περιπτώσεις σαν και αυτές που είχαμε στη κεντρική Εύβοια. Φανερώνει το μέγεθος της εξαχρείωσής τους, που μοναδικό σκοπό έχει την απρόσκοπτη συνέχιση της υπάρχουσας εξουσιαστικής κοινωνικής σχέσης, όπως αυτή αποτυπώθηκε ανάγλυφα και χωρίς υπεκφυγές από τον κ. Χαρδαλιά στα περί της μη χρήσης του 112. Η απόδοση των λεγομένων του εδράζεται στη λογική ότι «εμείς ως Κράτος» αποφασίζουμε για το πότε, το πως και το γιατί. Σας αρέσει, δεν σας αρέσει. «Εμείς κρίνουμε τι μπορείτε να καταλάβετε και τι μπορείτε να πράξετε». Ο τσοπάνης και το κοπάδι του… Έτσι μας βλέπουν και έτσι μας αντιμετωπίζουν.

Γι’ αυτό οφείλουμε να αντιληφθούμε, όσο πιο ξεκάθαρα μπορούμε, ότι οι φυσικές «καταστροφές» ναι μεν αποτελούν φυσικές αντιδράσεις-ενέργειες, αλλά δεν χρειάζονται την παρουσία του Κράτους για να αντιμετωπιστούν ή να προβλεφθούν. Το αντίθετο, μάλιστα. Όμως, όσο θα υπάρχει Κράτος, είμαστε βέβαιοι ότι θα επανέλθουμε για ακόμη μια φυσική «καταστροφή».

Αναρχικός Πυρήνας Χαλκίδας

Δημοσιεύθηκε στην ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, φ. 207, Σεπτέμβριος 2020
Both comments and trackbacks are currently closed.