Σοφία Περόφσκαγια

Συγγραφέας της παρακάτω βιογραφίας της Σοφίας Περόφσκαγια, μιας από τους πέντε αγωνιστές που κρεμάστηκαν το 1881 για τη δολοφονία του Τσάρου, είναι η Βέρα Φίγκνερ, η οποία επέζησε 25 χρόνια σε τσαρικές φυλακές. 

Είναι περίεργο ότι αυτή η ασκητική επαναστάτρια ήταν η δισεγγονή του Κυρίλλου Γκρηγκορίεβιτς Ραζούμοβσκι, του τελευταίου στρατιωτικού διοικητή της Μικρής Ρωσσίας, η εγγονή του κυβερνήτη της Κριμαίας κατά την περίοδο του Αλεξάνδρου Α΄ και η κόρη του κυβερνήτη της Αγίας Πετρούπολης κατά την εποχή του Αλεξάνδρου Β΄.

Οι συνθήκες της παιδικής ηλικίας της πυροδότησαν στη Sofia Perovskaya μια αίσθηση τιμής και μια φλογερή αγάπη για την ανθρωπότητα, η οποία ποτέ δεν έσβησε.

Στην καταπιεστική ατμόσφαιρα της οικογένειάς της, η Sofia Lvovna έμαθε να αγαπάει την ανθρωπότητα, να αγαπά αυτούς που υποφέρουν, καθώς αγάπησε τη μητέρα της που είχε υποφέρει τόσο πολύ και με την οποία διατηρούσε τρυφερή σχέση μέχρι τις τελευταίες τραγικές ημέρες της ζωής της.

Κατά την δίκη μου, οι προϊστάμενοι δεσμοφύλακες του κρατητηρίου Μεταγωγών μού είπαν ότι στην διάρκεια της δίκης της, η Sofia μίλησε ελάχιστα με την μητέρα της, η οποία είχε έρθει από την Κριμαία για να την δει. Όπως ένα άρρωστο, κουρασμένο παιδί, ακίνητο και άφωνο, ξάπλωνε με το κεφάλι της στα γόνατα της μητέρας της. Οι δύο δεσμοφύλακες, οι οποίοι κάθονταν στο κελλί της μέρα και νύχτα, παρέμειναν στο καθήκον κατά τις επισκέψεις αυτές.

Αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές της για τη θέση βοηθού ιατρού, ήρθε σε επαφή με ανθρώπους που ζούσαν στην επαρχία, με την ιδιότητα του προπαγανδιστή εκ μέρους της οργάνωσης των Ναρόντνικων (Λαϊκών).

Μια φορά, μόλις είχαμε φύγει από ένα χωριό, (όπου πηγαίναμε με σκοπό να συνδεθούμε με τους ανθρώπους) αλλά είχαμε δημιουργήσει ισχυρούς και εγκάρδιους δεσμούς μαζί τους, μας ζητήθηκε να λάβουμε μέρος στον αγώνα στην πόλη, αλλά αισθανόμασταν ότι το χωριό μάς χρειαζόταν, ότι χωρίς εμάς θα ήταν ακόμη σκοτεινότερα εκεί.

Η λογική μας έλεγε ότι πρέπει να ακολουθήσουμε την πορεία που επέλεξαν οι σύντροφοί μας, οι πολιτικοί τρομοκράτες, οι οποίοι ήταν μεθυσμένοι από το πνεύμα της σύγκρουσης και ενθουσιασμένοι από την επιτυχία. Αλλά η καρδιά μας μιλούσε αλλιώς, η διάθεσή μας ήταν τελείως διαφορετική. Μας οδηγούσε στον κόσμο των κατατρεγμένων. Μετά από κάποιους δισταγμούς ξεπεράσαμε τους συναισθηματισμούς, και αφού αφήσαμε κατά μέρος την ηθική ικανοποίηση που μας έδωσε η ζωή ανάμεσα στον λαό, βρεθήκαμε σταθερά μαζί με τους συντρόφους μας, των οποίων η πολιτική οξυδέρκεια ήταν μεγαλύτερη από τη δική μας.

Από εκείνη την εποχή, η Perovskaya ήταν στην πρώτη γραμμή σε όλα τα τρομοκρατικά σχέδια της Εκτελεστικής Επιτροπής της Λαϊκής Θέλησης (Narodnaya Volya).

Όταν την πρώτη Μαρτίου 1881, η έβδομη απόπειρα [κατά της ζωής του τσάρου] προετοιμαζόταν, η Perovskaya μαζί με τον Zhelyabov οργάνωσαν μια ομάδα ατόμων που θα παρακολουθούσαν τις κινήσεις του Τσάρου στην πρωτεύουσα και ποιοι θα ήταν αυτοί που θα έδιναν το σύνθημα στην κορύφωση του δράματος.

Έδινε, επίσης, κατευθύνσεις στους βομβιστές, όχι μόνο κατά την προπαρασκευαστική περίοδο, αλλά και την 1η Μαρτίου, όταν έδωσε εντολή για μια νέα αναδιάταξη δυνάμεων, χάρη στην οποία ο Αυτοκράτορας σκοτώνεται από την έκρηξη δύο βομβών που εκτοξεύθηκαν από τους τρομοκράτες.

Φαίνεται απλώς ότι, αν δεν υπήρχε η Sofia Perovskaya με την απαράμιλλη ψυχραιμία και την ασύγκριτη καλή κρίση και σοφή διαχείριση, η δολοφονία του Τσάρου ίσως να μην είχε πραγματοποιηθεί καθόλου εκείνη την ημέρα.

Ήταν εκείνη που έσωσε την ημέρα και πλήρωσε τη νίκη με τη ζωή της.

Γνωρίστηκα με τη Sofia Lvovna το 1877 στην Αγία Πετρούπολη, όταν ήταν έξω με εγγύηση. Η Αλεξάνδρα Κορνίλοβα μού την γνώρισε. Φορούσε μια φαρδιά πουκαμίσα και έμοιαζε με νεαρό αγροτοκόριτσο, με τα δεμένα σε κοντή πλεξούδα ανοιχτόξανθα μαλλιά της, τα ανοιχτά γκρι μάτια της και τα στρογγυλά, σαν παιδιού, μάγουλά της. Μόνο το ψηλό μέτωπο ερχόταν σε αντίθεση με τα κατά τα άλλα χωριάτικα χαρακτηριστικά της. Το όμορφο, καλωσυνάτο μικρό της πρόσωπο είχε πολλά νεανικά χαρακτηριστικά που θύμιζε παιδί.

Αυτό το παιδικό στοιχείο στο πρόσωπό της διατηρήθηκε μέχρι το τέλος, παρά τις τραγικές στιγμές που έζησε κατά τις ημέρες του Μαρτίου.

Αυτή η γενική έκφραση του προσώπου της, με τα μαλακά της περιγράμματα, δεν φανέρωνε καθόλου την ισχυρή της θέληση και τον σταθερό της χαρακτήρα.

Προσέφερε ανιδιοτελώς, σαν μητέρα, στους εργαζόμενους, ήταν απαιτητική και αυστηρή προς τους συντρόφους και συναδέλφους της, ενώ προς τους πολιτικούς εχθρούς της, την κυβέρνηση γινόταν ανελέητη.

[Πριν και μετά τη δολοφονία του Τσάρου την 1η Μαρτίου 1881] γνώρισα όλη τη λεπτή ευαισθησία της και την αφιλοκερδή φροντίδα για τους συντρόφους της. Μετά τη σύλληψη του Zhelyabov στις 27 Φεβρουαρίου 1881, η Perovskaya εγκατέλειψε το διαμέρισμα στο οποίο έμεναν μαζί, αδειάζοντας το από παράνομο υλικό. Από εκείνη την ημέρα έως τις 19 Μαρτίου, όταν και συνελήφθη κοντά στο παλάτι Anichkov, περνούσε τις νύχτες σε σπίτια φίλων.

Η Perovskaya φοβόταν να θέσει σε κίνδυνο τους συντρόφους της.

«Verochka, μπορώ να περάσω τη νύχτα μαζί σου;» με ρώτησε η Perovskaya μία ή δύο ημέρες πριν τη σύλληψή της. Την κοίταξα με έκπληξη και δυσαρέσκεια. «Πώς μπορείς να ζητάς κάτι τέτοιο; Είναι δυνατόν να κάνεις τέτοια ερώτηση;» «Ρωτάω», είπε η Perovskaya, «γιατί αν έρθουν να ψάξουν στο σπίτι και να με βρούν μέσα, θα σε κρεμάσουν». Αγκαλιάζοντάς την και δείχνοντας το περίστροφο που βρισκόταν στο κεφάλι του κρεβατιού μου, είπα: «Θα πυροβολήσω αν έρθουν, είτε είσαι εδώ είτε όχι».

Αυτή ήταν η ψυχή της Perovskaya, ή μέρος της ψυχής της, επειδή μόνο ένα μικρό μέρος της μού αποκαλύφθηκε. Σε αυτά τα έντονα χρόνια, αντιληφθήκαμε μόνο επιφανειακά την ψυχοσύνθεση η μία της άλλης· ενεργούσαμε, αλλά δεν παρατηρούσαμε.

Όταν την οδήγησαν, ντυμένη με το μαύρο φόρεμα της φυλακής, στο κάρο-κλούβα που περίμενε στο δικαστήριο του κτιρίου Προφυλάκισης, την κάθισαν πρώτα με την πλάτη της στο άλογο, κρεμώντας μια πλακέτα στο στήθος της με την επιγραφή «ΤΣΑΡΟΚΤΟΝΟΣ» και στη συνέχεια έδεσαν μαζί τα χέρια της τόσο σφιχτά που είπε: «Χαλαρώστε το σκοινί λίγο, με πονά».

«Θα πονέσεις περισσότερο από αυτό αργότερα», γρύλισε ο άγριος δεσμοφύλακας που επέβλεπε την κουστωδία.

Με παρόμοιο τρόπο έφεραν στην πλατεία Semenovsky τους τέσσερις άλλους συντρόφους μας που συμμετείχαν στην υπόθεση της 1ης Μαρτίου: τον Zhelyabov, έναν αγρότη, τον Kibalchich, γιο ιερέα και κατασκευαστή των βομβών, τον Timofey Mikhaylov, έναν εργάτη και τον Rysakov, πολίτη της μεσαίας τάξης. Μαζί με την Perovskaya, ευγενικής καταγωγής, εκπροσωπούσαν συμβολικά όλες τις τάξεις στη Ρωσική Αυτοκρατορία.

Στο ικρίωμα η Perovskaya ήταν ακλόνητη, με όλη της την ατσάλινη σταθερότητα. Αγκάλιασε τον Zhelyabov αποχαιρετώντας τον, αγκάλιασε τον Kibalchich και τον Mikhaylov, αλλά δεν αγκάλιασε τον Rysakov, ο οποίος σε μια προσπάθεια να σωθεί είχε προδώσει το διαμέρισμα της οδού Telezhnaya και οδήγησε στην αυτοκτονία τον Sablin, την Gesya Helfman στο θάνατο μέσα στα κρατητήρια προφυλάκισης και τον Timofey Mikhaylov στο θάνατο πάνω στο ικρίωμα.

Έτσι πέθανε η Perovskaya, αληθινή τόσο στη ζωή όσο και στον θάνατο.

Η Gesya Helfman καταδικάστηκε σε θάνατο ταυτόχρονα με την Perovskaya και τους συντρόφους της· επειδή ήταν έγκυος, περίμεναν μέχρι να γεννηθεί το παιδί της και λίγο αργότερα ανακοίνωσαν ότι πέθανε στη φυλακή.

Μετάφραση-απόδοση Π.

Πηγή: https://www.workersliberty.org/story/2017-07-26/sofia-perovskaya-portrait-regicide

Δημοσιεύθηκε στην ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, φ. 183, Ιούνιος 2018
Both comments and trackbacks are currently closed.