Η ΑΣΤΕΡΟΕΣΣΑ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ;

«Το καθεστώς της δουλείας ήταν τόσο κατοχυρωμένο που μόνο με μια μαζική εξέγερση των σκλάβων ή μ’ έναν γενικευμένο πόλεμο θα μπορούσε να καταλυθεί. Μια μαζική εξέγερση των σκλάβων, όμως θα μπορούσε να ξεφύγει από κάθε έλεγχο και να στραφεί όχι μόνο κατά των ιδιοκτητών σκλάβων, αλλά και κατά του πλέον επιτυχημένου παγκόσμιου συστήματος καπιταλιστικού πλουτισμού. Αντίθετα, αν το καθεστώς της δουλείας καταλυόταν μ’ έναν πόλεμο, οι υποκινητές του θα μπορούσαν να ελέγξουν τις συνέπειες του. Γι’ αυτό ο άνθρωπος που απελευθέρωσε τελικά τους σκλάβους ήταν ο Αβραάμ Λίνκολν και όχι ο Τζον Μπράουν (σσ. αποπειράθηκε να κλέψει όπλα με σκοπό να οργανώσει εξέγερση). Το 1859 ο Μπράουν απαγχονίστηκε με απόφαση της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης, επειδή αποπειράθηκε, χρησιμοποιώντας περιορισμένης κλίμακας βία να πετύχει το ίδιο ακριβώς, που χρόνια αργότερα, πέτυχε ο Λίνκολν με εκτεταμένη χρήση βίας – να καταργήσει την δουλεία». Howard Zinn, Μια κοινωνική ιστορία της Αμερικής από την εποχή του Κολόμβου ως τις αρχές του 21ου αιώνα

«Θα σας πω δυο λόγια για την φιλοσοφία των μεταρρυθμίσεων. Ολόκληρη η ιστορία της ανθρώπινης ελευθερίας δείχνει ότι ο παραχωρήσεις που έχουν γίνει μέχρι στιγμής στο όνομα της ελευθερίας είναι αποτέλεσμα συγκρούσεων… Χωρίς σύγκρουση δεν συντελείται πρόοδος… Όσοι διατείνονται ότι υποστηρίζουν την ελευθερία, αλλά στην πράξη αποδοκιμάζουν τις ταραχές, είναι αυτοί που θέλουν να θερίσουν την σοδειά χωρίς να έχουν σπείρει. Θέλουν την βροχή, χωρίς αστραπές και κεραυνούς. Θέλουν τον ωκεανό χωρίς τον ορμητικό θόρυβο, που κάνουν τα κύματά του. Ο αγώνας μπορεί να διεξαχθεί σε ηθικό ή σε φυσικό επίπεδο ή και στα δύο. Το σίγουρο όμως είναι ότι πρέπει να διεξαχθεί. Ο ισχυρός δεν παραχωρεί τίποτα, αν δεν του απαιτηθεί να το κάνει. Αυτό συνέβαινε ανέκαθεν και θα συμβαίνει πάντα». Φρέντερικ Ντάγκλας, 1857, γεννημένος σκλάβος

Οι πρόσφατες οργισμένες διαδηλώσεις, που συχνά κατέληγαν σε εκτεταμένες συγκρούσεις με τις κατασταλτικές δυνάμεις σε δεκάδες πόλεις και στις 50 πολιτείες των ΗΠΑ μ’ αφορμή την δολοφονία ενός αφρό-αμερικανού, επανέφεραν στο προσκήνιο, όχι μόνο το ζήτημα των κοινωνικών δικαιωμάτων και των διακρίσεων, που εξακολουθούν να αφορούν τους έγχρωμους, αλλά και την προοπτική μιας εξέγερσης απαλλαγμένης από μεταρρυθμιστικές λογικές. Είναι, όμως, έτσι τα πράγματα;

Το «κενό» που φαίνεται ότι παρουσιάζεται δεν είναι μικρό. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ανάλυση ή ειδικές γνώσεις για να αντιληφθεί κάποιος ότι το καζάνι «βράζει» εδώ και καιρό στις ΗΠΑ. Το κερασάκι στην τούρτα ήρθε με τον εγκλεισμό λόγω κορωναϊού, που εκτόξευσε τον αριθμό των ανέργων στα 40 εκατομμύρια ανθρώπους. Η δολοφονία του Φλόιντ ήταν απλά η αφορμή, αφού η αστυνομική κτηνωδία είναι συνηθισμένη και καθημερινή, όπως αποδεικνύουν και οι τουλάχιστον 1.000 δολοφονίες κάθε χρόνο κατά την διάρκεια αστυνομικών ελέγχων με την πλειοψηφία των θυμάτων να είναι μαύροι. Όσο για την ρητορική του Τραμπ –με την βίβλο στο χέρι ζητούσε από τους αστυνομικούς να πυροβολούν τους διαδηλωτές– απλά έριξε επί πλέον λάδι στην φωτιά.

Το έδαφος, λοιπόν, για μια μεγαλύτερης έκτασης κοινωνική έκρηξη φαίνεται να μεγαλώνει παρ’ όλη την ιδιαίτερα άγρια καταστολή και των πλέον ειρηνικών διαδηλωτών, ενώ σημειώνονται και δολοφονίες αστυνομικών από ένοπλους διαδηλωτές.

Είναι χαρακτηριστικό, ότι εκτός από τις φωνές που απαιτούν την περιστολή κονδυλίων για την αστυνομία, φωνές προερχόμενες και από θεσμικούς φορείς, ακούστηκαν ακόμα και αιτήματα για κατάργηση της αστυνομίας έστω με την σημερινή της μορφή, απαίτηση που χαρακτηριζόταν σύμφωνα με ορισμένους έως τώρα σαν αναρχική φαντασίωση. Ακόμα και οι New York Times φιλοξενούν άρθρο που τάσσεται υπέρ της κατάργησης της αστυνομίας, ενώ στο Σιατλ διαδηλωτές καταλαμβάνουν κεντρική συνοικία εκδιώκοντας τους αστυνομικούς από το Τμήμα ζητώντας την οριστική του διάλυση.
Ήδη, όμως, πυκνώνουν και οι προτροπές των αντιπολιτευόμενων στον Τραμπ, ώστε τα ανεξέλεγκτα χαρακτηριστικά των συγκρούσεων να αφομοιωθούν στον δρόμο για τις εκλογές του Νοεμβρίου. Εκλογές στις οποίες καλούνται να συμμετάσχουν οι διαμαρτυρόμενοι, ενώ τα κομματικά επιτελεία βρίσκονται ήδη στην αναζήτηση νέων πολιτικών προταγμάτων και εκλυστικών ψηφοφόρων, όπως μια μαύρη υποψήφια αντιπρόεδρος και μάλιστα από την αριστερή πτέρυγα των Δημοκρατικών, οι οποίοι έσπευσαν να καταθέσουν στο Κογκρέσο νομοσχέδιο, στο οποίο προτείνουν, μεταξύ άλλων, μία τράπεζα δεδομένων για παραβατικές συμπεριφορές αστυνομικών, καθώς και ένα πιο αυστηρό νομικό πλαίσιο για την επιβολή υπηρεσιακών ή και ποινικών κυρώσεων.

Χαρακτηριστική είναι και η δέσμευση του υποψήφιου προέδρου των Δημοκρατικών Τζο Μπάιντεν για την δημιουργία Ομοσπονδιακής Επιτροπής για την αστυνομική βία και την διαφθορά, την ίδια στιγμή που πρότεινε στους αστυνομικούς να πυροβολούν στα πόδια και όχι στο κεφάλι!

Παλιά μου τέχνη κόσκινο, για τους εξουσιαστές.
Ο Αβραάμ Λίνκολν, στην προεκλογική του εκστρατεία το 1858, όπου διεκδικούσε την θέση γερουσιαστή, σε ομιλία του στο βόρειο Ιλινόις στο Σικάγο έλεγε χαρακτηριστικά:
«Ας αφήσουμε τους διαξιφισμούς σχετικά με τον έναν και τον άλλο, σχετικά με τούτη την φυλή και την άλλη και σχετικά με ότι η άλλη φυλή είναι κατώτερη και άρα πρέπει να είναι σε μειονεκτική θέση. Ας τα απορρίψουμε όλα αυτά και ας γίνουμε όλοι μας σε τούτη τη χώρα ένας λαός, ώστε να μπορέσουμε να διακηρύξουμε ξανά ότι όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ίσοι».
Δεν πέρασαν δυο μήνες και στο Τσάρλστον του Ιλινόις, ο Λίνκολν τα είπε «λίγο» διαφορετικά:

«Και έτσι θα πως ότι δεν είμαι –και ποτέ δεν υπήρξα– υπέρμαχος της επιβολής με οποιονδήποτε τρόπο της κοινωνικής και πολιτικής ισότητας μεταξύ της λευκής και της μαύρης φυλής [χειροκροτήματα]. Θα πω ότι δεν είμαι –και ποτέ δεν υπήρξα– υπέρμαχος της παραχώρησης στους μαύρους του εκλογικού δικαιώματος και του δικαιώματος να ορίζονται ως ένορκοι, ούτε του δικαιώματος να εκλέγονται σε δημόσια αξιώματα ούτε του δικαιώματος να συνάπτουν γάμους με λευκούς… Οι δυο φυλές όμως δεν μπορούν να ζήσουν έτσι αλλά θα πρέπει, για όσον καιρό συνυπάρχουν, η μια να είναι σε ανώτερη θέση και η άλλη σε κατώτερη. Εγώ, όπως και οποιοσδήποτε άλλος, προτιμώ να βρίσκεται η λευκή φυλή σε ανώτερη θέση».
Η δουλεία, όμως, δεν καταργήθηκε ποτέ και πουθενά σ’ ολόκληρο τον κόσμο, ούτε αποδείχθηκε ότι μπορεί να υπάρξει κάποια απελευθερωτική προοπτική αν οι διεκδικήσεις έρχονται να εξασφαλίσουν το δικαίωμα των μαύρων ή των γυναικών ή των ομοφυλόφιλων στην εξουσία. Τα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα αναπροσαρμόζονται σύμφωνα με τους εκάστοτε εξουσιαστικούς συσχετισμούς στους οποίους αντανακλάται σε κάθε περίπτωση η ισχύς των κοινωνικών ομάδων που εκπροσωπούνται. Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι αν οι κοινωνικές διακρίσεις είναι άμεσες ή έμμεσες, αν ο ρατσισμός είναι θεσμικός ή όχι, αν είναι ορατός ή φανερός.

Η δράση των κοινωνικών κινημάτων ακόμα και όταν χαρακτηρίζεται «αντισυστημική», ακόμα και όταν εκπρόσωποί τους διαβεβαιώνουν ότι δεν στοχεύουν στη κατάληψη της πολιτικής εξουσίας, δύσκολα μπορεί να κρύψει ότι τα «αντισυμβατικά» χαρακτηριστικά συνυπάρχουν και μάλιστα με μεγάλη ευκολία με τις εκσυγχρονιστικές προτάσεις. Έτσι, η απονεύρωση δεν έρχεται στην πορεία, αλλά ενυπάρχει εξ αρχής.

Η «κρίση» αξιών, η «κρίση» του πολιτικού συστήματος, η οικονομική «κρίση» οδηγούνται στο «καθαρτήριο» μετά από μια κοινωνική έκρηξη, ενώ η προσάρτηση είναι άλλοτε φανερή και άλλοτε όχι. Πόσες και πόσες φορές, όπου γης, οι πολιτικές δυνάμεις που εξάρουν την κοινωνική αυτονομία των υποκειμένων έχουν ήδη λάβει θέση εκπροσώπου της κοινωνικής οργής, για να θέσουν τα όρια της εξέγερσης, χρονικά ή άλλα, αφού, μη αντιτιθέμενες στα λόγια, πάντα έρχονται να υιοθετήσουν την πολιτική τους ατζέντα ή εάν δεν υπάρχει να την κατασκευάσουν;

Η προβαλλόμενη πολιτική «ατροφία» των ξεσηκωμένων σ’ αυτές τις περιπτώσεις οδηγεί στην υποκριτική και πρόσκαιρη υιοθέτηση των «ακραίων», οι οποίοι στην συνέχεια είτε θα απομονωθούν είτε θα είναι εκείνοι που πολύ γρήγορα θα ξεδοντιαστούν, θα εξημερωθούν, θα πειστούν ότι είναι απαραίτητη η θεσμική τους κάλυψη, οι πολιτικές συμμαχίες, οι κομματικές καβάτζες, η συνεννόηση με τους με φορείς και κόμματα.

Η ταυτότητα των εξεγερμένων τότε βγαίνει στο σφυρί και είναι εύκολο να αφομοιωθεί όταν οι συνεχείς διασπάσεις τους αποδυναμώσουν και εκθέτουν στην καταστολή εκείνους που δεν πείθονται να σταματήσουν.
Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι οι πρόσφατες κινητοποιήσεις στις ΗΠΑ, πέραν του στοιχείου του εγγενούς ξεσπάσματός τους, επιχειρείται να ενταχθούν ή εντάσσονται (στο βαθμό κατά τον οποίο υποκινούνται ή ενθαρρλυνονται από τους πολιτικούς σχηματισμούς), είναι δυνατόν να συναρτηθούν ή συναρτώνται με τις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές του Νοεμβρίου. Μία παραμονή του Τραμπ για μία ακόμη τετραετία στην προεδρία, σημαίνει σταθεροποίηση της ατζέντας του αναφορικά με τον ανασχηματισμό των όρων της παγκόσμια κυριαρχίας. Αυτή η σταθεροποίηση, είναι που αντιμετωπίζεται με μια διαρκή υπονόμευση και ένα πόλεμο φθοράς από την πρώτη στιγμή της προεδρίας του Τραμπ. Η λυσσώδης μάχης εντός των κόλπων της Εξουσιαστικής Τάξης των ΗΠΑ, δεν αφήνει αδιάφορο και το εκτός Αμερικής εξουσιαστικό περιβάλλον, το οποίο προσπαθεί να επωφεληθεί από τον φόνο του αφρό-αμερικανού ευνοώντας τις πέραν του ατλαντικού κινητοποιήσεις.

Μην ξεχνάμε ότι το λεγόμενο κοινωνικό κράτος ιστορικά διεκδικεί για τον εαυτό του το χαρακτηριστικό της πολιτικής ορθολογικότητας, που σημαίνει εκτός των άλλων την απόσπαση της κοινωνικής συναίνεσης στην απεριόριστη οικονομική ανάπτυξη, με αποτέλεσμα οι ασκήσεις ισορροπίας, τόσο του ιδίου και των κοινωνικών ομάδων όσο και των τελευταίων μεταξύ τους, να είναι συνεχώς στο προσκήνιο. Μην ξεχνάμε, όμως, ότι η έννοια του κράτους πρόνοιας και η ιδιότητα του πολίτη θεμελιώθηκαν στην αντίληψη ότι τα κοινωνικά δικαιώµατα απηχούν ένα κοινωνικό συµβόλαιο που οδηγεί σε αναδιανοµή πόρων για την καταπολέµηση των κοινωνικών ανισοτήτων.

Κάθε εξουσία έχει φροντίσει ώστε η παροχή των πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων να εντάσσεται στο πλαίσιο του κοινωνικού ανταγωνισμού, αλλά και ευρύτερων πολιτικών διευθετήσεων επιλεκτικού ή μη χαρακτήρα. ΄Ετσι, τα κοινωνικά κινήματα στην πάλη τους για την κατάκτηση δικαιωμάτων ουσιαστικά εσωτερικεύουν την εξάρτησή τους από τις εκάστοτε κρατικές πολιτικές. Η ενσωμάτωση είναι δεδομένη, ενώ ο βαθμός της έχει μικρή σημασία. Άλλο τόσο μικρή σημασία αποκτά το εάν ο χαρακτήρας τους είναι «αμυντικός» ή «επιθετικός», αφού ο προσανατολισμός τους οδηγεί ολοένα και περισσότερο σε μορφές συμμετοχής και συνδιαχείρισης που προϋποθέτουν την αποδοχή της μεσολάβησης, είτε φανερά είτε όχι.

Κλείνοντας, θα θυμίσουμε ότι τον περασμένο Σεπτέμβρη από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ο Τραμπ, μεταξύ άλλων, δήλωνε ότι «ο ελεύθερος κόσμος πρέπει να ενστερνισθεί τα εθνικά του θεμέλια. Δεν πρέπει να προσπαθεί να τα διαγράψει ή να τα αντικαταστήσει. Το μέλλον δεν ανήκει στους υπέρμαχους της παγκοσμιοποίησης ανήκει στους πατριώτες.» Μόνο που παγκοσμιοποίηση και εθνικισμός όχι μόνο συνεχίζουν συνυπάρχουν, αλλά θα βαδίσουν ακόμα πιο σφιχτοαγκαλισμένα, με όποια μορφή και αν παίρνουν.

Σύμφωνα με πρόσφατη δήλωση του Σόρος, ο αμερικανός πρόεδρος «Θα ήθελε να είναι δικτάτορας, αλλά δεν μπορεί γιατί υπάρχει το σύνταγμα των ΗΠΑ το οποίο σέβεται ο Αμερικανικός λαός και θα τον αποτρέψει από το να κάνει συγκεκριμένα πράγματα.» Είναι πράγματι συγκινητικό να μέμφεται ο Σόρος τον Τραμπ για τις δικτατορικές του προθέσεις, ενώ είναι ο άνθρωπος που κατέστρεψε ολόκληρες κοινωνίες συμμετέχοντας σ’ έναν ανελέητο νομισματικό πόλεμο που του έχει αποφέρει αστρονομικά κέρδη, κέρδη βουτηγμένα στην δυστυχία εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων.

Οι εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, εάν πραγματοποιηθούν, θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό την ρότα που θα πάρει η κρίσιμη, για κολοσσιαία κυριαρχικά συμφέροντα, φάση της παγκοσμιοποίησης που διανύουμε. Και προφανώς πρόκειται για κάτι παραπάνω από την «επανάσταση» της μεσαίας τάξης και της λευκής Αμερικής που ψήφισε Τραμπ και καταψήφισε το σύστημα Κλίντον και Ομπάμα, που στηρίζει η παραδοσιακή ελίτ και το μηντιακό κατεστημένο των ΗΠΑ.
Μια σπίθα αρκεί, όπως πάντα να τινάξει στον αέρα την μπαρουταποθήκη. Εκτός εάν αυτό είναι και το ζητούμενο για όλες τις πλευρές…

Συσπείρωση Αναρχικών

Δημοσιεύθηκε στην ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, φ. 206, Ιούλιος-Αύγουστος 2020
Both comments and trackbacks are currently closed.