ΝΑ ΔΕΙΣ ΤΙ ΣΟΥ ’ΧΩ ΓΙΑ ΜΕΤΑ…(1ο Μέρος)

Τα υπερόπλα της κυριαρχίας για την παγκόσμια επιτήρηση και έλεγχο

 «Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΕΙΝΑΙ ΟΜΟΙΑ με πολιορκημένης πόλης, όπου το να κατέχεις λίγο αλογίσιο κρέας σηματοδοτεί τη διαφορά μεταξύ φτώχειας και πλούτου. Την ίδια στιγμή, η συναίσθηση της εμπόλεμης κατάστασης και, κατά συνέπεια, του κινδύνου κάνει ώστε η παράδοση όλης της εξουσίας σε μια μικρή κάστα να φαίνεται σαν κατάσταση φυσική και αναπόφευκτη για την επιβίωση…».

«Ήδη τώρα καταστρέφουμε τις συνήθειες της σκέψης, που έχουν επιζήσει από την Προ-Επαναστατική εποχή. Σπάσαμε τα δεσμά που ένωναν τους γονείς με τα παιδιά, τους άνδρες με τους άνδρες και τον άνδρα με τη γυναίκα. Κανένας δεν τολμά πια να εμπιστευτεί τη γυναίκα του, το παιδί του ή το φίλο του».

«Τι σημαίνει “καθαρή εξουσία” θα το καταλάβεις σύντομα. Εμείς διαφέρουμε από κάθε ολιγαρχία του παρελθόντος αναφορικά με το τι γνωρίζουμε και με το πώς ενεργούμε. Όλοι οι άλλοι, ακόμα και όσοι μας έμοιαζαν, ήταν δειλοί και υποκριτές. Οι Γερμανοί Ναζί και οι Ρώσοι Κομμουνιστές ήταν πολύ κοντά μας, μεθοδολογικά, αλλά δεν είχαν ποτέ το κουράγιο να αναγνωρίσουν τα κίνητρά τους». «1984», Τζωρτζ Όργουελ.

Άδεια η πόλη, σειρήνες ουρλιάζουν, μεγάφωνα προειδοποιούν ότι σε λίγα λεπτά τίθεται σε εφαρμογή η απαγόρευση κυκλοφορίας. Μάτια που λαμπυρίζουν πίσω από τις σκοτεινές γρίλιες των παραθύρων. Η νεκρική σιγή σπάει μόνο στην περιστροφή της κάμερας, που παρακολουθεί. Μια δυστοπική πραγματικότητα απλώνεται παγκόσμια.

Πάνω από τρία δισεκατομμύρια άνθρωποι σε περίπου 70 χώρες έχουν τεθεί σε καραντίνα προκειμένου, μάς λένε, να αναχαιτιστεί η εξάπλωση της νέα πανδημίας Covid 19. Ολόκληρες κοινωνίες γίνονται τα πειραματόζωα και αντικείμενα μελέτης συμπεριφορών και αντιδράσεων, με αρχική στόχευση μια ευρείας κλίμακα συμμόρφωση και εκπαίδευση στις νέες προσταγές της εξουσίας. Η ανυπακοή τιμωρείται αμείλικτα και βιντεοσκοπείται για να προβληθεί και να δείξει τι περιμένει, όποιον δεν υπακούσει.

Το κατασταλτικό οπλοστάσιο της εξουσίας πάνοπλο, υπερσύγχρονο και ως αν να ήταν έτοιμο από καιρό καταλαμβάνει την πρώτη θέση στην αντιμετώπιση της λεγόμενης πανδημίας. Στο Χονγκ Κονγκ, οι τοπικές αρχές υποχρεώνουν όσους φτάνουν από εστίες της πανδημίας στην κινεζική ενδοχώρα και άπαντες από το εξωτερικό να φορούν ένα ηλεκτρονικό βραχιόλι, το οποίο συνδέεται αρχικά με το κινητό του χρήστη μέσω εφαρμογής. Αυτός με τη σειρά θα πρέπει «να περπατήσει περιμετρικά στο εσωτερικό του χώρου, όπου θα παραμείνει σε καραντίνα, ώστε η εφαρμογή να ορίσει τις ακριβείς διαστάσεις», εξηγεί στο Forbes ο Ζακ Ντόφμαν ο οποίος ως ιδρυτής της τεχνολογικής εταιρείας Digital Barriers, ξέρει από… πρώτο χέρι τα σχετικά. «Εάν το βραχιολάκι απομακρυνθεί πολύ από το κινητό ή εάν η συσκευή καταστραφεί, ειδοποιούνται αμέσως οι Αρχές», προσθέτει. «Κι όσοι παραβιάσουν τους κανονισμούς, κινδυνεύουν με κράτηση και φυλάκιση».

Στο μεσοδιάστημα, οι Κινέζοι ως σύγχρονοι Ιαβέρηδες μπορούν να καταδώσουν συνανθρώπους τους ως πιθανούς νοσούντες μέσα από πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, όπως οι «WeChat και Weibo», γράφει στον Guardian η Λίλι Κουό, επικεφαλής του γραφείου της βρετανικής εφημερίδας στο Πεκίνο. Στο ίδιο πλαίσιο, προσθέτει, ότι «υπάρχει μία γκάμα εφαρμογών για κινητά που –χρησιμοποιώντας ιατρικά δεδομένα πολιτών– ειδοποιούν τους χρήστες τους για το αν βρίσκονται κοντά ή σε στενή επαφή με κάποιον φορέα του ιού».

Η Κίνα λέγεται ότι διαθέτει το πιο προηγμένο σύστημα ηλεκτρονικής παρακολούθησης στον κόσμο. Η έκτακτη κατάσταση με τον κορωναϊό έφερε στο προσκήνιο ορισμένες όψεις της τεχνολογίας αυτής, δίνοντας στις αρχές την ευκαιρία να δικαιολογήσουν τις σαρωτικές μεθόδους του κοινωνικού ελέγχου υψηλής τεχνολογίας.

Οι εταιρίες τεχνητής νοημοσύνης και καμερών ασφαλείας υποστηρίζουν ότι τα συστήματά τους μπορούν να σκανάρουν τους δρόμους αναζητώντας ανθρώπους, που έχουν ακόμα και λίγο πυρετό, να αναγνωρίσουν τα πρόσωπά τους ακόμα κι αν φορούν μάσκες και να τους αναφέρουν στις αρχές.

Εάν ένας ασθενής με κορωναϊό μπει σε ένα τρένο, το σύστημα «Πραγματικό Όνομα» του σιδηροδρόμου μπορεί να δώσει μια λίστα των ανθρώπων, που κάθονται κοντά του. Εφαρμογές σε κινητά τηλέφωνα μπορούν να πουν στους χρήστες, εάν έχουν βρεθεί σε πτήση ή σε ένα τρένο με κάποιον γνωστό φορέα του κορωνοϊού και χάρτες τούς δείχνουν τις τοποθεσίες των κτιρίων, όπου ζουν ασθενείς του ιού. Αν και έχουν υπάρξει κάποια ανώνυμα παράπονα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προς το παρόν οι Κινέζοι πολίτες φαίνεται να αποδέχονται την επί πλέον εισβολή, ή ακόμα και να την «αγκαλιάζουν», καθώς αποτελεί έναν τρόπο αντιμετώπισης της κατάστασης.

«Στην εποχή των μεγάλων δεδομένων και του ίντερνετ, οι μετακινήσεις κάθε ανθρώπου φαίνονται εύκολα. Άρα τώρα είμαστε διαφορετικοί από την εποχή του SARS», υποστηρίζει η επιδημιολόγος Λι Λαντζουάν σε συνέντευξή της στο κινεζικό κρατικό δίκτυο CCTV την περασμένη εβδομάδα, συγκρίνοντας τον σημερινό ιό με αυτόν, που στοίχισε τη ζωή σε 800 ανθρώπους το 2003. «Τέτοιου είδους τεχνολογίες, θα πρέπει να τις εκμεταλλευόμαστε πλήρως για να βρίσκουμε την πηγή της μόλυνσης και να την περιορίζουμε».

Το υπουργείο Βιομηχανίας απέστειλε ανακοίνωση στις κινεζικές εταιρίες τεχνητής νοημοσύνης και τα ερευνητικά ινστιτούτα, ζητώντας τους να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της επιδημίας. Οι εταιρίες απάντησαν με μια σειρά ανακοινώσεων αναφέροντας τις δυνατότητες, που προσφέρει η δική τους τεχνολογία.

Η εταιρία αναγνώρισης προσώπου Megvii ανακοίνωσε ότι ανέπτυξε έναν νέο τρόπο να εντοπίζει και να ταυτοποιεί ανθρώπους με πυρετό, με τη στήριξη των υπουργείων Βιομηχανίας και Επιστημών. Το νέο της «σύστημα τεχνητής νοημοσύνης για τη μέτρηση της θερμοκρασίας», που εντοπίζει ανθρώπους με υψηλότερη από το κανονικό θερμοκρασία με τη βοήθεια θερμικών καμερών και χρησιμοποιεί στοιχεία για τον σωματότυπο και το πρόσωπο των ανθρώπων για να τους ταυτοποιήσει, δοκιμάζεται ήδη σε περιοχή του Πεκίνου.

Η SenseTime, μια ακόμα κορυφαία εταιρία τεχνητής νοημοσύνης, ανακοίνωσε ότι έχει δημιουργήσει ένα παρόμοιο σύστημα για τις εισόδους των κτιρίων, που μπορεί να ταυτοποιήσει ανθρώπους με μάσκα, ξεπερνώντας την αδυναμία της προηγούμενης τεχνολογίας. Η εταιρία καμερών παρακολούθησης Zhejiang Dahua ανέφερε ότι μπορεί να εντοπίσει με κάμερες υπερύθρων ανθρώπους με πυρετό, με ακρίβεια 0,3 βαθμών Κελσίου.

Ενδεικτικές ήταν οι σκηνές που καταγράφησαν, όταν οι Αρχές του Χονγκ Κονγκ συνέλαβαν 13χρονη που βρισκόταν σε υποχρεωτική καραντίνα να προσπαθεί να αγοράσει φαγητό από ταχυφαγείο. Η 13χρονη είχε αφήσει το κινητό της στο σπίτι της προκειμένου να µη δώσει στόχο. Οι Αρχές, όμως, παρακολουθώντας το στίγµα και διαπιστώνοντας ότι έμενε για περισσότερο απ’ ότι συνήθως στατικό, αποφάσισαν να ενεργοποιήσουν τον πομπό από το κινητό της μητέρας της. Η σκηνή της σύλληψής της καταγράφηκε από κάμερες της Αστυνομίας και ανέβηκαν «προς γνώση και συμμόρφωση» στα κοινωνικά δίκτυα των Αρχών.

Ανάλογες μέθοδοι ψηφιακής εποπτείας, εφαρμόζονται και σε άλλες ασιατικές χώρες από τη Σιγκαπούρη και την Ταϊβάν, έως τη Νότια Κορέα. Στόχος είναι αφ’ ενός η επιτήρηση όσων τίθενται σε καραντίνα, η παραβίαση της οποίας συνοδεύεται από βαρύτατα πρόστιμα έως και 33.000 δολάρια και δημοσιοποίηση ονόματος στην περίπτωση της Ταϊβάν. Επίσης ειδοποιούνται πολίτες, οι κινήσεις των οποίων καταγράφονται, για το εάν βρέθηκαν στο διάβα κάποιου φορέα.

Υπήρξαν, ωστόσο, καταγγελίες για εκφοβισμό και διαπόμπευση νοσούντων μετά την ταυτοποίησή τους από λεγόμενους «όχλους του Διαδικτύου». Δεν λείπουν δε και οι περιπτώσεις αυτοπεριορισμού και απομόνωσης υπό τον φόβο του κοινωνικού στιγματισμού. Ενδεικτική είναι η δήλωση μίας Νοτιοκορεάτισσας στην Washington Post ότι σταμάτησε να πηγαίνει σε ένα μπαρ που είναι δημοφιλές στη λεσβιακή κοινότητα, φοβούμενη για το ενδεχόμενο «να έρθω ακούσια σε επαφή με φορέα… και οι κινήσεις μου να βγουν στη φόρα, σε ολόκληρη τη χώρα».

Η Ρωσία, η οποία, πέρα από τα δεδομένα γεωγραφικής τοποθεσίας, που αξιοποιεί από τις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας, χρησιμοποιεί τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης στην αναγνώριση προσώπων από το δίκτυο των 100.000 καμερών παρακολούθησης της Μόσχας, για να επιτηρεί τα μέτρα καραντίνας.

Το δίκτυο αυτό είναι συνδεδεμένο με ένα κέντρο ελέγχου, το οποίο μπορεί να ταυτοποιήσει, εάν τα πρόσωπα, που αναγνωρίζει, επιτρέπεται να βγουν από το σπίτι τους. Το επόμενο διάστημα, στο δίκτυο θα συνδεθούν και οι υπόλοιπες περίπου 70.000 κάμερες, που είναι εγκατεστημένες στην πόλη, ενώ εκτός από τη Μόσχα σταδιακά τα μέσα αυτά θα εξαπλωθούν σε όλη την ρωσική επικράτεια.

Από τα αστυνομικά αεροσκάφη που «κλειδώνουν» μεγάλες πόλεις στην Ισπανία, την Ιταλία και τη Γαλλία, σε αόρατα δίκτυα συλλογής ψηφιακών δεδομένων που διαδίδονται σε όλο τον κόσμο, ο περιορισμός με αφορμή τον COVID-19 λειτουργεί ως εργαστήριο για νέους τρόπους επιτήρησης και ελέγχου πληροφοριών.

«Τα πρωτόγνωρα επίπεδα επιτήρησης, εκμετάλλευσης δεδομένων και παραπληροφόρησης υποβάλλονται σε δοκιμές σε όλο τον κόσμο, χωρίς να υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις σχετικά με την αποτελεσματικότητά τους», παρατηρεί ο μη κυβερνητικός οργανισμός Privacy International.

Αξιοποιώντας την έκρυθμη κατάσταση, που προκαλείται από την COVID, οι Αμερικανοί νομοθέτες επεξεργάζονται την ανανέωση των εξουσιών μαζικής εποπτείας στο πλαίσιο του νόμου Patriot μετά την 9/11, που αρχικά επρόκειτο να λήξει το 2005· μια υπενθύμιση για το πόσο εύκολα μπορούν τα «προσωρινά» να εδραιωθούν ως μόνιμα χαρακτηριστικά του τοπίου ασφαλείας.

Από τη συγγραφή αυτή, έχουν εισαχθεί νέα προγράμματα ψηφιακής επιτήρησης σε τουλάχιστον 22 χώρες, ενώ έχουν εισαχθεί προηγμένες τεχνολογίες φυσικής παρακολούθησης σε επτά. Το Ισραήλ ενέκρινε τη χρήση επεμβατικών μεθόδων “τρομοκρατικής παρακολούθησης” για την παρακολούθηση δυνητικά μολυσματικών πολιτών. Η Ρωσία εγκαθιστά σήμερα το μεγαλύτερο σύστημα φωτογραφικών μηχανών αναγνώρισης προσώπου στον κόσμο. Οι κυβερνήσεις της Νότιας Κορέας και του Μαυροβουνίου έχουν εκθέσει δημοσίως λεπτομέρειες για την ιδιωτική ζωή των πολιτών τους.

Οι εταιρείες τεχνολογίας υπογράφουν τεραστίων διαστάσεων συμφωνίες για την ανταλλαγή δεδομένων χρηστών με κυβερνήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Με την υπόσχεση ότι αυτή η ανταλλαγή δεδομένων θα είναι «ανώνυμη» –εννοείται ότι μάς κοροϊδεύουν κανονικά»– αναφέρεται ότι χρειάζονται μόνο τέσσερα ανώνυμα σημεία δεδομένων για να αποσυντονιστεί το 95% των θεμάτων, σύμφωνα με σχετική έρευνα του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης.

Εν τω μεταξύ, η Ένωση GSM, μια παγκόσμια ένωση φορέων εκμετάλλευσης κινητών επικοινωνιών, διερευνά τη δημιουργία ενός παγκόσμιου συστήματος ανταλλαγής δεδομένων ικανό να εντοπίζει άτομα σε όλο τον κόσμο.

Επιβολή καραντίνας, μη επανδρωμένα αεροσκάφη που προειδοποιούν ανθρώπους ότι πρέπει να επιστρέψουν αμέσως στα σπίτια τους, ανάπτυξη αστυνομικών δυνάμεων ακόμη και στρατιωτικών σε κάποιες περιπτώσεις, όπως στη Γαλλία, στους άδειους δρόμους πόλεων και χωριών.

Κατά μόνας, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιβάλλουν ολοένα και πιο αυστηρά μέτρα επιτήρησης, παρακολούθησης και καταστολής προβάλλοντας την ανάσχεση εξάπλωσης της πανδημίας. Καθώς, όμως, η λίστα των θυμάτων γίνεται από το μιντιακό κατεστημένο αντικείμενο φόβου και πανικού ανοίγουν το δρόμο στις κυβερνήσεις, όπου διαδοχικά η μία μετά την άλλη, αναβαθμίζουν τα μέσα καταστολής με τακτικές ηλεκτρονικής επόπτευσης των ανθρώπων. Προφανώς, βασίζονται στις ρήτρες εξαιρέσεων –περί εθνικής και δημόσιας ασφάλειας– που υπάρχουν στην ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προστασία δεδομένων, γνωστή και με το ακρωνύμιο GDPR.

Αλλά και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου λέγεται ότι η δημοκρατία έχει βαθιές ρίζες, τίθεται σε εφαρμογή η Ευρωπαϊκή Ατζέντα για την Ασφάλεια, του 2015, η οποία θέτει ως προτεραιότητα την αξιοποίηση των καμερών στην παρακολούθηση και καταγραφή, χρηματοδοτώντας μάλιστα δεκάδες ερευνητικά προγράμματα, προϋπολογισμού εκατομμυρίων ευρώ το καθένα. Σε αυτά συμπράττουν εταιρείες παροχής υπηρεσιών ασφάλειας, εταιρείες τεχνολογίας και πληροφορικής, αλλά και τμήματα πανεπιστημίων.

Ενδεικτικό είναι το ερευνητικό πρόγραμμα ADABTS –Automatic Detection of Abnormal Behaviour and Threats in crowded Spaces (Αυτόματος εντοπισμός ασυνήθιστης συμπεριφοράς και απειλών σε χώρους συνωστισμού)– το οποίο χρηματοδοτήθηκε με 3,2 εκατ. ευρώ την περίοδο 2009-20013 και το «SAMURAI» – «Suspicious and Abnormal Behavior Monitoring Using a Network of Cameras & Sensors for Situation Awareness Enhancement» (Παρακολούθηση ύποπτης και ασυνήθιστης συμπεριφοράς με τη χρήση δικτύου καμερών και αισθητήρων για την ενίσχυση αντίληψης καταστάσεων) την περίοδο 2008-2011 με περίπου 2,5 εκατ. ευρώ.

Με παρακαταθήκη το κυριαρχικό οπλοστάσιο, που αναβαθμίστηκε μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001 και τις αλλαγές που αυτή έχει επιφέρει, το δόγμα τάξη και ασφάλεια και η προληπτική λήψη μέτρων ενάντια στην λεγόμενη τρομοκρατική απειλή δίνει τη σκυτάλη της στο νέο δόγμα, που είναι πλέον η προάσπιση της υγείας. Με το πρόσχημα αυτό τίθενται σε εφαρμογή αυτές οι τεχνολογίες αποδεικνύοντας, για άλλη μία φορά στο διάβα της ιστορίας, ότι τα συντάγματα και λοιπές θεωρίες ελευθερίας και δικαιωμάτων είναι αυταπάτες για τους υπηκόους και κουρελόχαρτα μπροστά στις εξουσιαστικές επιδιώξεις.

Απάτσι

Both comments and trackbacks are currently closed.