Το φοινικέλαιο και η εξόρυξη μαγγανίου εξαφανίζει την φυλή Batek, την τελευταία νομαδική κοινότητα της Μαλαισίας

Η Μαλαισία είναι μία από τις μεγαλύτερες παραγωγούς χώρες φοινικέλαιου παγκοσμίως. Το φοινικέλαιο χρησιμοποιείται σε βιοκαύσιμα, σε πάρα πολλές τυποποιημένες τροφές και προϊόντα ομορφιάς. Στη δεκαετία του 1980, η εκκαθάριση τεράστιων περιοχών ζούγκλας στο ισπανικό κρατίδιο Sabah για την καλλιέργεια φοινικέλαιου οδήγησε στη μείωση της ζούγκλας από 51% σε 15%. Σύμφωνα με μελέτη του 2013, από το 1990 έως το 2008, 1.4 εκατομμύρια εκτάρια ζούγκλας στη Μαλαισία χάθηκαν από τις φυτείες φοινικέλαιου, προκαλώντας περιβαλλοντικές καταστροφές και καταστρέφοντας τους οικοτόπους ζώων, συμπεριλαμβανομένων των ουραγκουτάγκων και των τίγρεων. Επίσης, η Μαλαισία προσπαθεί να γίνει το μεγαλύτερο κέντρο εξαγωγής μαγγανίου στην Ασία, ώστε να προμηθεύει την Κίνα. Το γεγονός αυτό οδηγεί σε περαιτέρω αποψίλωση ζούγκλας. Έχει ενθαρρύνει ενεργά τις ξένες επενδύσεις στη βιομηχανία μαγγανίου μέσω φορολογικών κινήτρων και αύξησε τον αριθμό των αδειών για ορυχεία μαγγανίου. Όλα τα παραπάνω έχουν καταστροφικές επιπτώσεις όχι μόνο για τα ζώα αλλά και σε ιθαγενείς κοινότητες, όπως η φυλή Batek.

Η φυλή Batek είναι η τελευταία νομαδική φυλή στη Μαλαισίας. Μέχρι το 2010, ο νομαδικός τρόπος ζωής της φυλής ήταν ριζωμένος στη ζούγκλα. Τα πράγματα άρχιζαν να αλλάζουν σταδιακά από το 2007, όπου τεράστιες εκτάσεις ζούγκλας άρχισαν να αποψιλώνονται ώστε να δημιουργηθούν καλλιεργούμενες εκτάσεις φοινίκων για την παραγωγή φοινικέλαιου. Οι ιθαγενείς διώχθηκαν απ’ τα προγονικά τους εδάφη και όσοι αντιστάθηκαν σκοτώθηκαν σε ένοπλες συμπλοκές με τους καλλιεργητές. Ως αντάλλαγμα η κυβέρνηση τούς δώρισε προκατ σπίτια σε μια περιοχή που η ζούγκλα έχει αποψιλωθεί, ώστε να δημιουργήσουν μόνιμο οικισμό. Η ζούγκλα που για αιώνες τούς πρόσφερε αυτάρκεια και ελευθερία, δεν υπάρχει πια γύρω τους και έτσι ο οικισμός είναι ένας προθάλαμος θανάτου πλήρως εξαρτημένος απ’ το κράτος. Η αποκοπή από τις προγονικές συνήθειες της φυλής θα συντελέσει στην σταδιακή εξαφάνισή της και αυτό το γνωρίζει το κράτος της Μαλαισίας. Η φυλή πλέον είναι πλήρως εξαρτημένη από διάφορες οργανώσεις που τους πηγαίνουν φαγητό, αφού η γύρω περιοχή είναι νεκρή από ζωή.

Σαν να μην έφταναν τα παραπάνω, τα τελευταία χρόνια ο πληθυσμός της φυλής μειώνεται συνεχώς. Η αιτία βρίσκεται στο μολυσμένο νερό από τα απόβλητα των κοντινών ορυχείων του μαγγανίου, καθώς και από τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται στις τεράστιες φυτείες φοινίκων. Το μαγγάνιο, ένα στοιχείο που χρησιμοποιείται ευρέως στις μπαταρίες τηλεφώνου, στην κατασκευή ανοξείδωτου χάλυβα και σε πολλές άλλες εφαρμογές, έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία όταν καταναλώνεται σε υψηλά επίπεδα, συμπεριλαμβανομένης της χρόνιας βλάβης στον εγκέφαλο, στο ήπαρ, στην καρδιά και σε άλλα όργανα. Επίσης, συνδέεται με την υψηλή παιδική θνησιμότητα, ένα βασικό ζήτημα μέσα στη φυλή Batek. Τα άτομα της φυλής αρχικά παρουσιάζουν πυρετό, στη συνέχεια διογκώνεται ο λαιμός τους, σπάνε τα αιμοφόρα αγγεία των ματιών τους και έχουν έντονο βήχα. Το περασμένο Μάιο, 15 μέλη της φυλής πέθαναν, ενώ περισσότερα από 100 άτομα νοσηλεύθηκαν. Μέχρι σήμερα, μόνο 20 περίπου από τους 186 ανθρώπους της φυλής που ζουν στον οικισμό έχουν μείνει χωρίς να αρρωστήσουν. Η φυλή, λοιπόν, διώχθηκε από τα προγονικά της εδάφη ώστε να δημιουργηθούν φυτείες φοινίκων για την εξαγωγή του φοινικέλαιου, ο υδροφόρος ορίζοντας μολύνθηκε εξ αιτίας των ορυχείων μαγγανίου, αφού όσοι αντιστάθηκαν στα παραπάνω, σκοτώθηκαν σε ένοπλες συμπλοκές. Επίσης, το κεντρικό ισλαμικό συμβούλιο της Μαλαισίας, έχει δηλώσει ότι στόχος του είναι να εξισλαμίσει όλες τις αυτόχθονες φυλές τα επόμενα 20 χρόνια.

Παρ’ όλα αυτά, οι νομαδικοί τρόποι των Batek δεν έχουν εξαφανιστεί τελείως. Πολλοί ακόμα κάνουν ένα μηνιαίο ταξίδι στη ζούγκλα για να βρουν μικρές ποσότητες φαγητού και σανδαλόξυλο ώστε να το πουλήσουν. Αλλά το ταξίδι πλέον είναι μακρύτερο και η εξεύρεση τροφής όλο και πιο δύσκολη. Πριν από τρία χρόνια, η κρατική κυβέρνηση παρέδωσε γη της φυλής σε μια εταιρεία φοινικέλαιου, η οποία διέλυσε όλα τα φυτευμένα δέντρα της φυλής και κατέστρεψε έναν οικισμό της. Η εταιρεία υποσχέθηκε στη φυλή 10.000 ringgit (£ 2.000) ως αποζημίωση, αλλά τα χρήματα δεν έχουν ακόμη δωθεί. Βέβαια ακόμα και να δωθούν αυτό που έχασαν οι ιθαγενείς δεν θα το βρουν με κανένα χρηματικό ποσό, αφού θα τους είναι εντελώς άχρηστο στη μέση μιας αποψιλωμένης ζούγκλας. Επίσης το 2015 ξεκίνησε η εκκαθάριση περισσότερων από 1.000 στρεμμάτων για ορυχείο μαγγανίου.

Ο Johan Tahun, μέλος της κοινότητας Barek, βρισκόμενος σ’ ένα καταφύγιο της φυλής μέσα στη ζούγκλα εξιστορεί: «Αφού άρχισαν να καθαρίζουν τη ζούγκλα, ένας προς ένας, οι άνθρωποι άρχισαν να αρρωσταίνουν. Πλέον τα σώματά μας είναι πάντα ζεστά και το δέρμα μας καίει όταν αντικρύσει τον ήλιο. Όταν η ζούγκλα ήταν άθικτη, οι άνθρωποι στη φυλή ζούσαν μέχρι 70 και 80 χρόνια. Τώρα, ούτε τα παιδιά μας δεν επιβιώνουν. Αισθανόμαστε χαμένοι. Έχουμε χάσει την ταυτότητά μας, τον τρόπο ζωής μας. Όλα χάθηκαν πολύ γρήγορα».

Τα κράτη και όλα τα εξουσιαστικά συστήματα διαχείρισης δεν λογαριάζουν καμία μορφή ζωής στον πλανήτη. Όλα μεταφράζονται σε κέρδος και στο πως θα εδραιώσουν και θα αναπτύξουν την κυριαρχία τους. Δεν εξωραΐζονται και δεν πρόκειται να γίνουν καλύτερα, παρά μόνο καταστρέφονται.

Ε.

Both comments and trackbacks are currently closed.