ΑΝΑΡΧΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Κείμενα των Ε. Malatesta και F.S. Merlino

Εκδόσεις Ελευθεριακή Κουλτούρα

σελ. 169

Φθινόπωρο 2018

Η παρούσα έκδοση περιλαμβάνει σε δύο μέρη συνολικά 27 επιστολές, που αντάλλαξαν Μαλατέστα και Μερλίνο από τα τέλη του Ιανουαρίου του 1897 έως και τα μέσα Ιανουαρίου του 1898, όταν και η πολεμική σταμάτησε, καθώς ο Μαλατέστα συνελήφθη από την αστυνομία της Σαβοΐας. Οι επιστολές δημοσιεύονται σε εφημερίδες και περιοδικά (αναρχικά και μη) της εποχής και αφορούν μια έντονη διαμάχη, όπως αναφέρει και το οπισθόφυλλο της έκδοσης για τα ζητήματα της δημοκρατίας, της αντιπροσώπευσης, της συμμετοχής ή μη στις εκλογές, του επηρεασμού ή όχι των εκλογέων, της επιλογής του μικρότερου κακού ή της άκαμπτης υπεράσπισης ιδεών και πρακτικών σε οποιεσδήποτε συνθήκες κ.ά.

Η εικόνα του εξωφύλλου είναι του Flavio Constantini και απεικονίζει, υπό μορφή τραπουλόχαρτου, τον ιταλό βασιλιά Ουμβέρτο, ο οποίος εκτελέστηκε στη Μόντσα από τον Γκαετάνο Μπρέσι στις 29 Ιουλίου του 1900. Ο Μπρέσι είχε σώσει τον Μαλατέστα, όταν εκδηλώθηκε, το 1899, εναντίον του απόπειρα δολοφονίας στο Πάτερσον των ΗΠΑ. Ο δε Μερλίνο υπήρξε συνήγορος υπεράσπισης του Μπρέσι στη δίκη του για την εκτέλεση του βασιλιά.

Στο Επίμετρο Ι παρατίθεται κείμενο του Gianpetro «Nico» Berti, που είναι η εισήγησή του, για τον Φραντσέσκο Σαβέριο Μερλίνο, στο συνέδριο που διεξήχθη στην Ίμολα την 1η Ιουλίου 2000 και δημοσιεύτηκε στην ιταλική αναρχική επιθεώρηση «A-rivista anarchica», Νο 360 τον Μάρτιο 2011.

Στο Επίμετρο ΙΙ παρατίθεται συνέντευξη του Robert Nozich στον Salvo Vaccaro, με τον τίτλο «Ιδιωτικοποιώντας το κράτος», η οποία δημοσιεύτηκε στην ιταλική αναρχική επιθεώρηση «Volontà», Νο 4, το 1995.

Το πρώτο μέρος του βιβλίου περιλαμβάνει συνολικά 13 επιστολές του Μαλατέστα και του Μερλίνο, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Messaggero», στο περιοδικό «Avanti!» και στην εβδομαδιαία έκδοση «Agitazione» (ανάμεσα στους συντάκτες της συμπεριλαμβανόταν και ο Μαλατέστα), ενώ το δεύτερο μέρος της έκδοσης εμπεριέχει τις υπόλοιπες 14 επιστολές.

Η πρώτη επιστολή του Μερλίνο, με την οποία υπερασπίζεται την συμμετοχή στις εκλογές, δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Messaggero» στις 29 Γενάρη 1897. Στην συγκεκριμένη επιστολή ο Μερλίνο, μεταξύ άλλων, υποστηρίζει ότι «αν εμείς αντιμαχόμαστε μέχρις εσχάτων, πράγμα που συμβαίνει, τον κοινοβουλευτισμό, απλώς βλάπτουμε τον ίδιο μας τον εαυτό, καθώς συμβάλλουμε στη δημιουργία αυτής της φρικτής αδιαφορίας του κοινού όχι μόνο για το κοινοβουλευτικό σύστημα, αλλά και για τις συνταγματικές ελευθερίες, με την κυβέρνηση να μπορεί να τις παραβιάζει ατιμώρητα, χωρίς να ακούγεται ούτε μια φωνή διαμαρτυρίας από τα παιδιά εκείνων που έδωσαν τη ζωή τους για τις κατακτήσουν», ενώ σε άλλο σημείο υποστηρίζει ότι ο κοινοβουλευτισμός, όσο κακός και αν είναι, είναι καλύτερος από τον ολοκληρωτισμό: «Αυτός ο αγώνας κατά την γνώμη μου, πρέπει να δοθεί σε όλα τα πεδία –συμπεριλαμβανομένων των εκλογών–, αλλά όχι αποκλειστικά σε αυτό».

Η απάντηση του Μαλατέστα δημοσιεύεται επίσης στην «Messaggero» στο φύλλο της 7ης Φλεβάρη 1897, ενώ η διεύθυνση που δίνει (Λονδίνο) είναι εσκεμμένα ψευδής για να προκαλέσει σύγχυση στην αστυνομία, καθώς στην πραγματικότητα εκείνη την εποχή βρίσκεται στην Ιταλία. Εδώ ο Μαλατέστα ξεκαθαρίζει με ιδιαίτερη διαύγεια, αλλά και με απλότητα, ότι, αναρχικοί παραμένουν, όπως πάντοτε, αποφασισμένοι αντίπαλοι του κοινοβουλευτισμού, αλλά και της κοινοβουλευτικής τακτικής. Ο Μαλατέστα αναφέρει μεταξύ άλλων ότι οι αναρχικοί είναι αντίπαλοι του κοινοβουλευτισμού καθώς αυτός «τείνει να ξεσυνηθίζει τον λαό από την άμεση φροντίδα των συμφερόντων του, αφ’ ετέρου είναι το σχολείο, για κάποιους της δουλοπρέπειας και για κάποιους άλλους των μηχανορραφιών και του ψεύδους».

Ο Μαλατέστα υπενθυμίζει ακόμη ότι μπορεί ο κοινοβουλευτισμός να είναι καλύτερος από τον δεσποτισμό, μόνο, όμως, εάν αντιπροσωπεύει μια παραχώρηση του δεσπότη, ο οποίος φοβάται τα χειρότερα: «Μεταξύ του κοινοβουλευτισμού που έχει γίνει αποδεκτός και εγκωμιάζεται και του δεσποτισμού που υπομένει κανείς με την βία, με την ψυχή του έτοιμη για εξέγερση, χίλιες φορές καλύτερος ο δεσποτισμός».

Σε μια ακόμη παρέμβαση του ο Μερλίνο στο «Avanti!» αυτή τη φορά στις 9 Μάρτη του 1897, παραδέχεται καθώς αναπτύσσει την επιχειρηματολογία του ότι ο εκλογικός αγώνας μας υποχρεώνει σε συμβιβασμούς: «Κι εδώ μπορώ να απαντήσω ότι συμβιβασμούς κάνουμε καθημερινά, δουλεύοντας για ένα αφεντικό ή ασκώντας μία τέχνη, κάνοντας εμπόριο, ειδοποιώντας την αστυνομία για τις δημόσιες εκδηλώσεις που θα κάνουμε, στέλνοντας στον βασιλικό εισαγγελέα το πρώτο αντίτυπο των εφημερίδων μας, καταφεύγοντας σε δικηγόρους για να μας υπερασπίσουν ενώπιον των δικαστηρίων, συμμαχώντας με άλλες παρατάξεις σε συγκεκριμένες κινητοποιήσεις. Κι αν αύριο, με πραγματοποιημένη την επανάσταση, πρέπει να υλοποιήσουμε τον σοσιαλισμό, λέω και υποστηρίζω ότι θα είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε συμβιβασμούς, αν δεν θέλουμε είτε να επιβάλλουμε τις ιδέες μας στους άλλους είτε να υποταχθούμε στις δικές τους».

Η απάντηση του Μαλατέστα έρχεται μέσω της «Agitazione» στις 14 Μάρτη 1897:

«Δεν είναι αλήθεια ότι χωρίς το κοινοβούλιο λείπουν τα μέσα για να ασκηθούν πιέσεις στην κυβέρνηση ή για να μπει φρένο στις υπερβολές της. Όταν στην Ιταλία δεν υπήρχε η λαϊκή ψηφοφορία, υπήρχε μια ελευθερία που σήμερα μοιάζει αρκετά ευρεία· και η κυβερνητική βία, πολύ μικρότερη από αυτή των Κρίσπι και Ντι Ρουντίνι, προκαλούσε μια αγανάκτηση και μια λαϊκή αντίδραση, σε σχέση με τις οποίες, σήμερα, δεν έχουμε ιδέα. Η ίδια η ψηφοφορία, για την οποία γίνεται τόση φασαρία, κερδήθηκε φυσικά όταν η ψηφοφορία δεν υπήρχε· και σήμερα που υπάρχει, απειλούν να την περικόψουν… θαυματουργό αποτέλεσμα της αποτελεσματικότητάς της

Το ζήτημα, λοιπόν, πράγματι παραμένει επίκαιρο.

Οι αναρχικοί αμφισβητούν την νομιμότητα μιας εκδοχής της εξουσίας και μόνο; Είναι έτοιμοι να συμβιβαστούν φανερά ή κρυφά για «τακτικούς λόγους» αποδεχόμενοι διαδικασίες ανάθεσης και αντιπροσώπευσης; Οι αναρχικοί αντιτίθενται στην «αυθαίρετη» στεγανοποίηση των διαφόρων μορφών εξουσίας παίρνοντας το μέρος εξουσιαστικών μερίδων; Αν δεχθούμε αυτές τις λογικές, διαχέονται, ναι ή όχι, οι εξουσιαστικές λογικές και μάλιστα στο όνομα της αποτελεσματικότητας του αγώνα ενάντια στην εξουσία, στο όνομα της ολικής απελευθέρωσης από τα κρατικά δεσμά, στο όνομα της οριστικής αποτίναξης κάθε καταναγκασμού και επιβολής οικονομικής, πολιτικής κ.ά.;

Ο Μερλίνο, τουλάχιστον, υπερασπιζόμενος την συμμετοχή στις εκλογές με μια αναμφισβήτητη εντιμότητα και ειλικρίνεια προχώρησε σε μια δήλωσή του απομάκρυνσης από τον αναρχισμό, προτιμώντας να αυτοαποκαλείται πλέον «ελευθεριακός σοσιαλιστής». Η εντιμότητα, όμως, και η ειλικρίνεια αναμφίβολα είναι είδος προς εξαφάνιση στις μέρες μας…

Κλείνουμε με ορισμένα επίσης λόγια του Ερρίκο Μαλατέστα:

«Όμως καθώς δεν πιστεύουμε στη καλή θέληση των βουλευτών και αφού επιθυμούμε την κατάργηση του κοινοβουλίου, όπως και κάθε άλλης μορφής κυβέρνησης, δεν προτιθέμεθα να εκλέξουμε «καλούς» βουλευτές, αλλά να επηρεάσουμε τους ήδη υπάρχοντες, όποιοι και αν είναι αυτοί, κινητοποιώντας τον λαό και τρομάζοντάς τους».

Συσπείρωση Αναρχικών

 

Both comments and trackbacks are currently closed.