Τί μπορεί να κάνει η ιστορία

Εναρκτήριο μάθημα του Patrich Boucheron στο Collége de France

σελ. 63 / Εκδόσεις Πόλις, 2017

Ο γάλλος καθηγητής ιστορίας Patrich Boucheron σε μια ομιλία του στο εναρκτήριο μάθημα στο Collθge de France στις 17 Δεκεμβρίου 2015 («Τι μπορεί να κάνει η ιστορία», εκδ. Πόλις) μεταξύ άλλων προτρέπει σ’ ένα χώρο, όπου «διασταυρώνονται την ίδια στιγμή και από καιρό αρχαία κείμενα και σύγχρονες υποθέσεις, κείμενα που μας καλούν να τα αναγνώσουμε αργά και προσεκτικά, υποθέσεις που επισπεύδουν τη λαχτάρα μας να απαντήσουμε το ταχύτερο στις επιτακτικές ανάγκες του παρόντος» στην συμφιλίωση της ευρυμάθειας με την φαντασία.

Της ευρυμάθειας, γιατί η συνεχής έγνοια της γνώσης είναι αυτό, που μας επιτρέπει να αντιστεκόμαστε στα ολέθρια, όπως τα χαρακτηρίζει εγχειρήματα κάθε εξουσίας, η οποία θέλει να απαλείψει το πραγματικό, στ’ όνομα του ρεαλισμού των καθημερινών πραγμάτων. Και της φαντασίας, «γιατί είναι μια μορφή φιλοξενίας και μας επιτρέπει να υποδεχθούμε αυτό που, στην αίσθηση του παρόντος, ερεθίζει την επιθυμία ετερότητας».

Ο Patrich Boucheron μάς καλεί, λοιπόν, να γίνουμε «αργοί», ώστε να κρατηθούμε σε απόσταση, να γίνουμε ανυπόφοροι σ’ αυτούς τους καιρούς της βιασύνης, «που θέλουν να ‘‘τελειώνουν’’ γρήγορα με το κάθε τι», όπως έγραφε ο Νίτσε (Χαραυγή, Σκέψεις για τις ηθικές προκαταλήψεις», και ακόμα «να εκπλήσσουμε την καταστροφή», όπως έλεγε ο Βίκτωρ Ουγκώ, ή όπως θα έλεγε ο Βάλτερ Μπένγιαμιν να ρισκάρουμε την ζωή μας απέναντι σ’ αυτήν την καταστροφή, που πλησιάζει αργά και μοιάζει μάλλον με συνέχεια παρά με αιφνίδια ρήξη.

«Έχουμε ανάγκη την ιστορία», αποτείνεται ο Boucheron, «γιατί μας χρειάζεται η ανάπαυλα. Μια παύση για να καταλαγιάσει η συνείδησή μας, για να διατηρήσουμε τη δυνατότητα να έχουμε συνείδηση –ως έδρα όχι μόνο της σκέψης, αλλά και ενός πρακτικού λόγου, που θα μας δίνει κάθε ελευθερία δράσης».

Να επιθυμούμε, λοιπόν, να συναντάμε και κατόπιν να απομακρυνόμαστε έτοιμοι να συγκρουστούμε μ’ όλους εκείνους για τους οποίους η «ιστορία» εμπεριέχει μόνο ότι καθησυχάζει τις βεβαιότητες και «καλλιεργεί φρονίμως το χωραφάκι της συνέχειας»…

Συσπείρωση Αναρχικών

Δημοσιεύθηκε στην ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, φ. 187, Νοέμβριος 2018
Both comments and trackbacks are currently closed.