ΠΕΡΙ «ΑΝΟΜΙΑΣ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΤΙΝΩΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΩΝ «ΔΑΙΜΟΝΙΩΝ»…

«Αν πρέπει να παραβιάσεις το νόμο,

καν’ το για να αρπάξεις την εξουσία.

Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, να τον τηρείς», Ιούλιος Καίσαρ

O γάλλος κοινωνιολόγος Εμίλ Ντιρκέμ (Emile D. Durkheim) θεωρούσε ότι σε καταστάσεις ανομίας εκλείπουν οι σαφείς ρυθμίσεις, οι κανόνες και τα πρότυπα, που καθορίζουν τον τρόπο κοινωνικής λειτουργίας, με αποτέλεσμα της εμφάνιση μιας γενικευμένης κοινωνικής άρνησης συμμόρφωσης σε νόμους και κανόνες, οι οποίοι κρίνονται ανίσχυροι.

Αρκετοί, επίσης, κοινωνιολόγοι, αλλά και εγκληματολόγοι, θεωρούν ότι ανομικές καταστάσεις ευνοούνται σε περιόδους μετάβασης από μια μορφή κοινωνίας σε μια άλλη ή και σε περιόδους λεγομένων κρίσεων.

Σύμφωνα με την κοινωνιολόγο-εγκληματολόγο Ιωάννα Χαρμπέα, «Η ανομία συνεπώς, αναφέρεται σε αποδόμηση των κοινωνικών κανόνων και σε μια κατάσταση, όπου οι δραστηριότητες των μελών της κοινωνίας δεν ελέγχονται από τα αξιολογικά πρότυπα. Τα άτομα δεν μπορούν να βρουν τη θέση τους στην κοινωνία, γιατί εκλείπουν οι σαφείς κανόνες. Απότομα μεταβαλλόμενες συνθήκες και η προσπάθεια προσαρμογής σε ένα ασαφές περιβάλλον, οδηγούν σε δυσαρέσκεια, συγκρούσεις, και άνομη συμπεριφορά. Ο Ντιρκέμ παρατήρησε ότι περίοδοι ύφεσης (για παράδειγμα οικονομικής) συνοδεύονται από παραβατικές συμπεριφορές».

Σύμφωνα με τον Λοΐκ Βακάν, το δόγμα περί μηδενικής ανοχής στην λεγόμενη ανομία εδραιώθηκε χάρη στο αξίωμα ότι να για παταχθεί μια λεγόμενη γενικευμένη αίσθηση ανομίας, πρέπει να ενταθεί η καταστολή και να είναι αμείλικτη απέναντι σε κάθε αδίκημα, όσο μικρό και αν θεωρείται.

Έτσι προβλήθηκε και η θεωρία του λεγόμενου σπασμένου τζαμιού (των Τζέιμς Ουίλσον και Τζωρτζ Κέλινγκ, στα 1982, στη σύντομη μελέτη τους με τίτλο «Η αστυνομία και η ασφάλεια της γειτονιάς: Σπασμένα τζάμια») σύμφωνα με την οποία και ένα ακόμη σπασμένο τζάμι αξίζει την ίδια αστυνομική –και δικαστική– προσοχή όσο και μία ανθρωποκτονία. Ο πρώην βρετανός πρωθυπουργός Τόνυ Μπλερ είχε δηλώσει χαρακτηριστικά το 1997: «Είναι σημαντικό να πούμε ότι δεν θα ανεχθούμε πλέον τα μικροαδικήματα. Η βασική αρχή εδώ είναι να πούμε ότι, ναι, είναι δίκαιο να είμαστε δυσανεκτικοί απέναντι στους άστεγους που είναι στο δρόμο». Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε, όπως είναι γνωστό, στα τέλη της δεκαετίας του ’90 και ο πρώην δήμαρχος της Ν. Υόρκης Ρούντολφ Τζουλιάνι.

Η πολιτική αντιπαράθεση, που καλλιεργείται και εμπλουτίζεται συνεχώς με κάθε αφορμή σχετικά με την ύπαρξη ή όχι γενικευμένης ανομίας πρώτα απ’ όλα πρέπει να τονίσουμε ότι συμφέρει και τις δύο «αντίπαλες» πολιτικές πλευρές.

Ο λόγος είναι απλούστατος. Δεν μπορούν να διαφοροποιηθούν πλέον σε τίποτε απολύτως όσον αφορά τους εξουσιαστικούς χειρισμούς και δεν απομένει παρά το πεδίο των δικαιωμάτων και η ατζέντα της «τάξης και της ασφάλειας» στο οποίο δήθεν κονταροκτυπιούνται. Έτσι, «αριστερά» και «δεξιά» ανακαλύπτουν και πάλι «διαχωριστικές γραμμές» και προτάσσουν εκ νέου τις ανύπαρκτες ιδεολογικές τους διαφοροποιήσεις.

Φυσικά η αριστερή καταστολή όχι μόνο δεν είναι υποδεέστερη, αλλά είναι πολυεπίπεδη και αρκούντως αποτελεσματική, λόγω της ιδιαίτερης δυνατότητας εμπλοκής και διείσδυσης στους κοινωνικούς χώρους, αλλά και στα κινήματα.

Επίσης, είναι σημαντικό να κατανοηθεί ότι ο «χώρος ανομίας», που δήθεν αφήνει «ελεύθερο» μια αριστερή εκδοχή είναι δανεικός και εφήμερος, αφού αφ’ ενός πάντα ζητούνται ανταλλάγματα και αφ’ ετέρου άλλος τόσος «χώρος» ανοίγεται στον ιδεολογικό «αντίπαλο» ώστε να διορθώσει τα πράγματα και να διαφοροποιηθεί…

Βέβαια και οι δυο «αντιμαχόμενες» πλευρές ξεχειλίζουν από υποκρισία όταν μιλούν για ανομία.

Σύμφωνα με την Σοφία Βιδάλη, λέκτορα εγκληματολογίας, «Η πολιτική διαφθορά αποτελεί μια λανθάνουσα λειτουργία της πολιτικής και κομματικής διαδικασίας του σύγχρονου κράτους. Το ζήτημα αποκτά εγκληματολογικό ενδιαφέρον επειδή: α) αποτελεί παρεκκλίνουσα συμπεριφορά ως παρακάμπτουσα τους κανόνες μιας συγκεκριμένης κοινωνικής δράσης και β) αποτελεί εγκληματική συμπεριφορά, όταν αντιστοιχεί σε ποινικά τυποποιημένες πράξεις. Η πολιτική διαφθορά, σύμφωνα με τον R.Κ. Merton (R.Κ. Merton: Theoria e stuttura sociale, Vol. Ι. ed. ΙΙ, Mulino, Bologna 1983, sel. 121-124), αποτελεί μια λανθάνουσα λειτουργία του πολιτικού συστήματος, η οποία έχει σχέση με τη δημιουργία και διατήρηση ενός δικτύου σχέσεων προς όφελος συγκεκριμένου πολιτικού. Ο Merton θεωρεί την πολιτική διαφθορά λειτουργικό στοιχείο για τη διατήρηση του πολιτικού συστήματος. Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον που παρουσιάζει η θεωρία του έγκειται, εκτός των άλλων, στη συστηματοποίηση των σχέσεων, στις οποίες αναλύεται το φαινόμενο της πολιτικής διαφθοράς. Ειδικότερα, κάθε πολιτικός, υποστηρίζει ο Merton, ­αναπτύσσει πελατειακές σχέσεις με τις εξής υπο-ομάδες του κοινωνικού σώματος: α) Με την τοπική κοινωνία και τη γειτονιά, β) Με τον επιχειρηματικό κόσμο, γ) Με μεμονωμένα άτομα, δ) Με το οργανωμένο έγκλημα. Ο Merton σημειώνει ότι οι παρεχόμενες υπηρεσίες των επιχειρήσεων και του οργανωμένου εγκλήματος έχουν συχνά συμπληρωματικό χαρακτήρα ως προς τις υπηρεσίες που παρέχει το κράτος».

Πριν περίπου έναν χρόνο ο μαφιόζος νονός Τζουζέπε Γκραβιάνο, σε συνομιλία του στην φυλακή, η οποία καταγράφηκε από ιταλούς εισαγγελείς, άφησε να εννοηθεί ότι ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι φέρεται να ήταν εντολοδότης των επιθέσεων της μαφίας την περίοδο 1992-1993 σε γνωστούς δικαστικούς, αλλά και με βόμβες σε μεγάλες ιταλικές πόλεις, οι οποίες είχαν ως στόχο την δημιουργία κλίματος πανικού και αποσταθεροποίησης.

Κλείνοντας να θυμίσουμε και μια μαφιόζικη συμβουλή σε κάθε ενδιαφερόμενο, πάντα επίκαιρη και πάντα χρήσιμη:

«Αν είσαι περικυκλωμένος από κροκοδείλους, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνεις είναι να αποξηράνεις τη λίμνη»…

Συσπείρωση Αναρχικών

Δημοσιεύθηκε στην ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, φ. 176, Νοέμβριος 2017
Both comments and trackbacks are currently closed.