ΧΡΟΝΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ 1876-1936 (Μέρος Δ΄)

Απεργία καπνεργατών, Θεσσαλονίκη 1936

1931. Αρ­χές Νο­εμ­βρί­ου. Α­περ­γί­α των υ­πο­δη­μα­τερ­γα­τών Α­θή­νας, Πει­ραιά, Θεσ/νί­κης και άλ­λων πό­λε­ων που κρά­τη­σε 45 μέ­ρες. Κα­τά τη διάρ­κεια της α­περ­γί­ας γίνονται πολ­λές συ­γκρού­σεις με τη χω­ρο­φυ­λα­κή και τους α­περ­γο­σπά­στες, μέ­χρι και α­πό­πει­ρες με δυ­να­μί­τη κα­τά των δεύ­τε­ρων.

1931, 26 Νο­εμ­βρί­ου. Πει­ραιάς. Σο­βα­ρά ε­πει­σό­δια στο λι­μά­νι με­τα­ξύ, των φορ­το­εκ­φορ­τω­τών και της χω­ρο­φυ­λα­κής με πολ­λούς τραυ­μα­τί­ες. Τις μέ­ρες που α­κο­λουθούν γίνονται πολ­λές συ­γκρού­σεις και το κρά­τος α­να­γκάζεται να υ­πο­χω­ρή­σει στα αιτήματά τους.

1931, 4 Δε­κεμ­βρί­ου. Α­θή­να. Η α­στυ­νο­μί­α επιχειρεί να μπει στα γρα­φεί­α της ο­μο­σπον­δί­ας των αρ­τερ­γα­τών, που βρί­σκο­νταν στην ο­δό Λυ­κούρ­γου. Οι αρ­τερ­γά­τες, που βρί­σκο­νταν μα­ζε­μέ­νοι απ’ έ­ξω, υ­πε­ρα­σπί­ζονται την εί­σο­δο του κτι­ρί­ου. Χτυ­πιούνται ά­γρια με τους α­στυ­φύ­λα­κες, με α­πο­τέ­λε­σμα πολ­λούς τραυ­μα­τι­σμούς και α­πό τις δυο πλευ­ρές.

1935, Αρ­χές Αυ­γού­στου. Η­ρά­κλειο. Ό­λοι οι ερ­γά­τες της πό­λης κα­τε­βαί­νουν σε α­περ­γί­α διαρ­κεί­ας. Δια­δη­λώ­νο­ντας προς τη νο­μαρ­χί­α δέ­χο­νται τα πυ­ρά του στρα­τού.7 νε­κροί και πολ­λοί τραυ­μα­τί­ες εί­ναι ο θλι­βε­ρός α­πο­λο­γι­σμός. Χτυ­πούν οι κα­μπά­νες. Ό­λος ο πλη­θυ­σμός της πό­λης κα­τε­βαί­νει στο δρό­μο σε πα­λλαϊ­κό συλλαλητήριο. Οι α­περ­γοί ο­πλί­ζο­νται με κα­ρα­μπί­νες, του­φέ­κια, ξύ­λα κ.ά.. Το κρά­τος, α­νή­συ­χο για την ε­ξέ­λι­ξη των πραγ­μά­των στέλ­νει α­πό τα Χα­νιά μια με­ραρ­χί­α στρα­τού, α­πό τον Πει­ραιά τα α­ντι­τορ­πι­λι­κά «Σπέ­τσες» και «Υ­δρα» και έ­να σμή­νος βομ­βαρ­δι­στι­κών. Η ε­ξέ­γερ­ση πνί­γε­ται στο αί­μα των κα­τα­πιε­σμέ­νων και γί­νο­νται ε­κα­το­ντά­δες συλ­λή­ψεις.

1935, 26 Αυ­γού­στου. Μεσ­ση­νί­α. Δέ­κα χι­λιά­δες στα­φι­δο­πα­ρα­γω­γοί συ­γκε­ντρώ­νο­νται στην κε­ντρι­κή πλα­τεί­α της Πύ­λου. Οι αρ­χές πυ­ρο­βο­λούν, ε­πα­κο­λου­θεί μά­χη και οι έ­νο­πλοι στα­φι­δο­πα­ρα­γω­γοί γί­νο­νται κύ­ριοι της πό­λης. Κα­τα­λαμ­βά­νουν το τη­λε­γρα­φεί­ο, βά­ζουν φω­τιά στην ε­φο­ρί­α, κα­τα­στρέ­φουν τα κτί­ρια του Α­ΣΟ και γκρε­μί­ζουν τις γέ­φυ­ρες έ­ξω απ’ την πό­λη για να ε­μπο­δί­σουν την ά­φι­ξη του στρα­τού και της α­στυ­νο­μί­ας.

Πα­ρό­μοια ε­πει­σό­δια έ­γι­ναν στο Ζευ­γο­λα­τιό, στα Φι­λια­τρά και στη Ζα­χά­ρω, ό­που έ­νο­πλο συλλαλητήριο α­πό 6.000 στα­φι­δο­πα­ρα­γω­γούς στα­μά­τη­σε για πά­νω α­πό δύο ώ­ρες το τραί­νο της Πά­τρας. Στους Γαρ­γα­λιά­νους έ­νο­πλοι στα­φι­δο­πα­ρα­γω­γοί κα­τα­λύ­ουν τις αρ­χές. Το ί­διο γί­νε­ται και στην Κυ­πα­ρι­σί­α και σε άλ­λες πό­λεις της Μεσ­ση­νί­ας. Πολ­λές φο­ρές οι στρα­τιώ­τες αρ­νού­νται να πυ­ρο­βο­λή­σουν τους ε­ξε­γερ­μέ­νους. Σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις ό­μως τα έ­νο­πλα συ­λαλ­λη­τή­ρια ε­ξε­λίσ­σο­νται σε πραγ­μα­τι­κές μά­χες με το στρα­τό και τη χω­ρο­φυ­λα­κή. Η ε­ξέ­γερ­ση κρα­τά τρεις μέ­ρες. Το κρά­τος για να την κα­τα­στεί­λει κι­νη­το­ποί­η­σε δύο με­ραρ­χί­ες στρα­τού, ένα α­ντι­τορ­πι­λι­κό και ι­σχυ­ρές δυ­νά­μεις χω­ρο­φυ­λα­κής.

1935, 30 Αυ­γού­στου. Πύρ­γος. Οι στα­φι­δο­πα­ρα­γω­γοί της Η­λεί­ας με μαύ­ρες ση­μαί­ες κα­τε­βαί­νουν σε μα­ζι­κό συλ-λαλητήριο αλ­λη­λεγ­γύ­ης προς τους στα­φι­δο­πα­ρα­γω­γούς της Μεσ­ση­νί­ας. Πά­νω α­πό 4.000 α­γρό­τες συ­γκρού­ο­νται έ­ξω α­πό την πό­λη με τις δυ­νά­μεις κα­τα­στο­λής (στρα­τός και χω­ρο­φυ­λα­κή) που τους έ­κλει­ναν το δρό­μο και κά­νουν κά­θο­δο στην πό­λη.

1935, Αύ­γου­στος. Λευ­κά­δα. 2.000 έ­νο­πλοι συ­γκρού­ο­νται στην πό­λη της Λευ­κά­δας κα­τά μέ­τω­πο με το στρα­τό και τη χω­ρο­φυ­λα­κή, ό­ταν προ­σπά­θη­σαν να τους δια­λύ­σουν το συλλαλητήριο που έ­κα­ναν για το «οι­νι­κόν» πρό­βλη­μα.

1936. Εν­δει­κτι­κό της έ­ντα­σης του κοι­νω­νι­κού α­γώ­να, κα­τά τη χρο­νιά του 1936, εί­ναι ό­τι μό­νο στους 4 πρώ­τους μή­νες έ­χουν ξε­σπά­σει του­λά­χι­στον 350 α­περ­γί­ες σε ό­λη τη χώ­ρα. Κο­ρυ­φαί­α α­να­δει­κνύ­ε­ται αυ­τή της 8-11 Μά­η στη Θεσ/νί­κη. Ο α­γώ­νας ξε­κι­νά­ει α­πό τους κα­πνερ­γά­τες στις 29 του Α­πρί­λη. Μέ­χρι τις 3 του Μά­η έ­χει ε­πε­κτα­θεί στα κα­πνερ­γα­τι­κά κέ­ντρα. Στις 6 Μά­η οι α­περ­γοί κα­πνερ­γά­τες φτά­νουν τις 30.000.

1836, 8 Μαΐ­ου. Θεσσαλονί­κη. Με­τά α­πό συ­γκέ­ντρω­ση, 7.000 α­περ­γοί κα­πνερ­γά­τες ξε­κι­νούν πο­ρεί­α προς τη Γε­νι­κή Διοί­κη­ση Βο­ρεί­ου Ελ­λά­δος. Στην Ε­γνα­τί­α ο­δό με­γά­λες δυ­νά­μεις πε­ζής και έ­φιπ­πης χω­ρο­φυ­λα­κής, στρα­τός και α­ντλί­ες προ­σπά­θη­σαν να τους ε­μπο­δί­σουν να προ­χω­ρή­σουν προς το διοι­κη­τή­ριο. Οι α­περ­γοί σπά­νε τη ζώ­νη. Τό­τε η χω­ρο­φυ­λα­κή κά­νει γε­νι­κή ε­πί­θε­ση ε­να­ντί­ον των α­περ­γών και τους χτυ­πά με λύσ­σα. Οι α­περ­γοί ο­πλί­ζο­νται με πέ­τρες και ξύ­λα και τους α­ντι­στέ­κο­νται. Οι δυ­νά­μεις κα­τα­στο­λής πυ­ρο­βο­λούν.

Οι δια­δη­λω­τές ορ­μούν και α­φο­πλί­ζουν τους χω­ρο­φύ­λα­κες, ε­νώ άλ­λοι α­περ­γοί, κα­θώς και γυ­ναι­κό­παι­δα χτυ­πούν με πέ­τρες και ξύ­λα τους α­στυ­νο­μι­κούς και α­πε­λευ­θε­ρώ­νουν τους συλ­λη­φθέ­ντες. Α­πό τα πα­ρά­θυ­ρα και τα πα­τά­ρια των μα­γα­ζιών υ­πάλ­λη­λοι και κό­σμος ρί­χνουν γλά­στρες και πέ­τρες ε­να­ντί­ον των χω­ρο­φυ­λά­κων.

Την ί­δια ώ­ρα μια με­γά­λη ο­μά­δα α­περ­γών και κα­πνερ­γα­τών, τσα­γκα­ρά­δων, λα­στι­χά­δων κ.ά., δια­δη­λώ­νουν στη γω­νί­α των ο­δών Ερ­μού και Β. Κων/νου, και συ­γκρού­ο­νται με τη χω­ρο­φυ­λα­κή με α­πο­τέ­λε­σμα πολ­λούς τραυ­μα­τί­ες. Ταυ­τό­χρο­να 2.500 α­περ­γοί υ­φα­ντουρ­γοί δια­δη­λώ­νουν και προ­σπα­θούν και αυ­τοί να κα­τευ­θυν­θούν προς το διοι­κη­τή­ριο. Στη γέ­φυ­ρα του σταθ­μού ι­σχυ­ρές α­στυ­νο­μι­κές δυ­νά­μεις τους φρά­ζουν το δρό­μο. Γί­νε­ται σύ­γκρου­ση και οι α­περ­γοί κα­τορ­θώ­νουν να πε­ρά­σουν. Στη Γε­νι­κή Διοί­κη­ση, που έ­χει στο με­τα­ξύ κα­τα­λη­φθεί α­πό ι­σχυ­ρές δυ­νά­μεις στρα­τού και χω­ρο­φυ­λα­κής, συ­γκε­ντρώ­νο­νται με­γά­λες ο­μά­δες α­περ­γών και φω­νά­ζουν συν­θή­μα­τα κα­τά της α­στυ­νο­μί­ας. Δια­τάσ­σο­νται οι φα­ντά­ροι να ε­πι­τε­θούν και αυ­τοί αρ­νού­νται. Η έ­φιπ­πη α­στυ­νο­μί­α τους ε­πι­τί­θε­ται τό­τε και με­τά α­πό λί­γο τους δια­λύ­ει.

Στο με­τα­ξύ οι συ­νοι­κι­σμοί εί­ναι α­νά­στα­τοι. Οι κα­μπά­νες των εκ­κλη­σιών χτυ­πούν και πλή­θη κό­σμου συρ­ρέ­ουν στο κέ­ντρο, ό­που θα γί­νει πε­δί­ο μά­χης με­τα­ξύ χι­λιά­δων λα­ού, που εί­ναι ο­πλι­σμέ­νοι α­πό πέ­τρες ως και ντου­φέ­κια, και τις δυ­νά­μεις στρα­τού και χω­ρο­φυ­λα­κής για τρει­σή­μι­σι ώ­ρες. Ε­κα­το­ντά­δες είναι οι τραυ­μα­τί­ες.

1936, 9 Μαΐ­ου. Θεσσαλονί­κη. Γε­νι­κή α­περ­γί­α σε έν­δει­ξη δια­μαρ­τυ­ρί­ας για τη βαρ­βα­ρό­τη­τα της α­στυ­νο­μί­ας. Ο α­ριθ­μός των α­περ­γών ξε­περ­νά­ει τις 25.000. Η πό­λη στρα­το­κρα­τεί­ται α­πό στρα­τό, χω­ρο­φυ­λα­κή, ιπ­πι­κό, α­ντλί­ες και θω­ρα­κι­σμέ­να ο­χή­μα­τα. Οι α­περ­γοί συ­γκε­ντρώ­νο­νται γύ­ρω α­πό τα ερ­γο­στά­σια, ο κό­σμος πλημ­μυ­ρί­ζει τους δρό­μους. Η χω­ρο­φυ­λα­κή αρ­χί­ζει α­πό το πρωί ε­πι­θέ­σεις κα­τά των ερ­γα­τών, προ­σπα­θώ­ντας να τους δια­λύ­σει. Γί­νο­νται συ­νε­χώς συ­γκρού­σεις. Στο κα­πνο­μά­γα­ζο της «Αυ­στρο­ελ­λη­νι­κής Ε­ται­ρί­ας» η α­στυ­νο­μί­α ε­πι­τί­θε­ται κα­τά των α­περ­γών. Αλ­λά, ε­να­ντί­ον των χω­ρο­φυ­λά­κων ε­πι­τί­θε­νται ό­χι μό­νο οι α­περ­γοί αλ­λά και ό­λος ο κό­σμος που βρί­σκο­νταν ε­κεί. Πα­ρό­μοια ε­πει­σό­δια γί­νο­νται και σε άλ­λα κα­πνο­μά­γα­ζα, στο ερ­γο­στά­σιο Τρί­τση και αλ­λού.

Στις 10 το πρωί πλή­θη κό­σμου έ­χουν συ­γκε­ντρω­θεί κα­τά μή­κος των ο­δών Ε­γναντί­ας, Μ. Α­λε­ξάν­δρου και Βε­νι­ζέ­λου. Στις 10.30 περ­νά­ει α­πό την ο­δό Ε­γνα­τί­ας αυ­το­κί­νη­το της χω­ρο­φυ­λα­κής με το ο­ποί­ο ο­δη­γού­νταν στην α­στυ­νο­μί­α α­περ­γοί, που εί­χαν συλ­λη­φθεί. Το θέ­α­μα α­πο­τε­λεί πρό­κλη­ση, το πλή­θος ε­πι­τί­θε­ται και τους α­πε­λευ­θε­ρώ­νει. Τό­τε ε­πι­τί­θε­ται η έ­φιπ­πη χω­ρο­φυ­λα­κή και ο κό­σμος α­μύ­νε­ται με πέ­τρες και ξύ­λα. Α­πο­κρού­ει πέ­ντε ε­πε­λά­σεις. Σε κά­ποια στιγ­μή α­να­γκά­ζε­ται να συ­μπτυ­χθεί. Οι χω­ρο­φύ­λα­κες με μα­νί­α ε­πι­χει­ρούν να τους δια­λύ­σουν. Α­πό ε­κεί­νη τη στιγ­μή αρ­χί­ζει η πραγ­μα­τι­κή μά­χη. 3000 λα­ού στή­νουν ο­δο­φράγ­μα­τα σε πολ­λούς δρό­μους. Οι χω­ρο­φύ­λα­κες χτυ­πούν στο ψα­χνό, ο κό­σμος α­ντι­στέ­κε­ται με ό,τι βρει.

Πέ­φτουν τέσσερις νε­κροί, δε­κά­δες χι­λιά­δες α­γα­να­κτι­σμέ­νοι άνθρωποι βγαί­νουν στους δρό­μους και συ­γκρο­τούν τε­ρά­στια δια­δή­λω­ση με σύν­θη­μα «Θά­να­το στους δο­λο­φό­νους».

Στη γω­νί­α Α­λε­ξάν­δρου και Ε­γνα­τί­ας τους πε­ρι­μέ­νει με­γά­λη δύ­να­μη της χω­ρο­φυ­λα­κής, έ­να τε­θω­ρα­κι­σμέ­νο και α­στυ­νο­μι­κοί που, ό­ταν τους βλέ­πουν, α­νοί­γουν πυρ με α­πο­τέ­λε­σμα 12 νε­κρούς και 300 τραυ­μα­τί­ες. Στρα­τιώ­τες ε­νώ­νο­νται με τους δια­δη­λω­τές (έ­νας ε­πι­λο­χί­ας τραυ­μα­τί­ζει σο­βα­ρά έ­ναν ε­νω­μο­τάρ­χη και δύ­ο χω­ρο­φύ­λα­κες), αρ­χί­ζουν πραγ­μα­τι­κές μά­χες που κρα­τούν τέσσερις ο­λό­κλη­ρες ώ­ρες με πολ­λούς τραυ­μα­τί­ες.

Στις πέ­ντε το α­πό­γευ­μα συ­γκρο­τεί­ται νέ­α με­γά­λη δια­δή­λω­ση α­πό χι­λιά­δες λα­ού με κύ­ρια συν­θή­μα­τα «κά­τω οι δο­λο­φό­νοι» και «εκ­δί­κη­ση» που κα­τα­στρέ­φει τα γρα­φεί­α των Ε­λευ­θε­ρο­φρό­νων. Στο με­τα­ξύ χι­λιά­δες κό­σμου συ­γκε­ντρώ­νο­νται στην πλα­τεί­α Ε­λευ­θε­ρί­ας και ε­νώ­νο­νται με άλ­λη με­γά­λη δια­δή­λω­ση. Οι στρα­τιω­τί­κοι πε­ρί­πο­λοι ε­νώ­νο­νται μα­ζί τους. Ο κό­σμος πο­λιορ­κεί τα α­στυ­νο­μι­κά τμή­μα­τα και το Διοι­κη­τή­ριο. Ο­λό­κλη­ρη η πό­λη ε­λέγ­χε­ται α­πό τον ο­πλι­σμέ­νο κόσμο.

1936, 10 Μαΐ­ου. Θεσ­σα­λο­νί­κη. Στην κη­δεί­α των δο­λο­φο­νη­θέ­ντων συμ­με­τέ­χουν χιλιάδες άνθρωποι με συν­θή­μα­τα κα­τά της α­στυ­νο­μί­ας και υ­πέρ της εκ­δί­κη­σης. Στο δρό­μο, στρα­τιω­τι­κές δυ­νά­μεις, ε­νώ­νο­νται με τον λα­ό, στρα­τιώ­τες φρου­ρούν τα α­στυ­νο­μι­κά τμή­μα­τα για να μην λυ­ντσα­ρι­στούν οι χω­ρο­φύ­λα­κες.

Παρ’ ό­λα αυ­τά, το πλή­θος θα λι­θο­βο­λή­σει το κτί­ριο της Α­σφά­λειας και το Α΄ α­στυ­νο­μι­κό τμή­μα. Για μια α­κό­μη μέ­ρα ο λα­ός κυ­ριαρ­χεί στους δρό­μους. Το ΚΚΕ προ­σπα­θεί με κά­θε τρό­πο να ε­κτο­νώ­σει την ε­ξέ­γερ­ση, στο τέ­λος θα τα κα­τα­φέ­ρει, οι ερ­γά­τες θα υ­πο­χω­ρή­σουν και θα στα­μα­τή­σουν την α­περ­γί­α, ο κό­σμος θα γυ­ρί­σει στα σπί­τια του. Τη δρά­ση θα α­να­λά­βει ύ­στε­ρα ο στρα­τός… (πε­ρι­κύ­κλω­ση των ερ­γα­τι­κών συ­νοι­κιών, τρο­μο­κρα­τί­α, ε­κα­το­ντά­δες συλ­λή­ψεις, ε­ξο­ρί­ες) στους δρό­μους της Θεσ­σα­λο­νί­κης ε­ξα­κο­λου­θούν μι­κρο­δια­δη­λώ­σεις και μι­κρο­ε­πει­σό­δια.

1936, 11 Μαΐ­ου. Κοκ­κι­νιά. Εκ­δη­λώ­σεις συ­μπα­ρά­στα­σης προς τους νε­κρούς της Θεσ­σα­λο­νί­κης και κα­ταγ­γε­λίας της κρα­τι­κής βί­ας σε ό­λη τη χώ­ρα (παλ­λαϊ­κές α­περ­γί­ες στην Κα­βά­λα, Λά­ρι­σα, Λα­μί­α, Κιλ­κίς κ.ά.). Στην Α­θή­να γί­νο­νται ε­πει­σό­δια με­τα­ξύ των α­περ­γών και της α­στυ­νο­μί­ας. Η κο­ρυ­φαί­α, ό­μως, εκ­δή­λω­ση της η­μέ­ρας γίνεται στην Κοκ­κι­νιά όπου 1.500 ερ­γα­ζό­με­νοι συ­γκε­ντρώ­νο­νται στην πλα­τεί­α Βε­νι­ζέ­λου και ε­πι­χει­ρούν πο­ρεία προς τον Πει­ραιά. Ζώ­νες α­στυ­νο­μι­κών προ­σπα­θούν να τους κλεί­σουν το δρό­μο.

Τό­τε, οι δια­δη­λω­τές με σύν­θη­μα «Εκ­δί­κη­ση» ε­πι­τί­θε­νται στην α­στυ­νο­μί­α. Οι ά­γριες συ­γκρού­σεις κρα­τούν πά­νω α­πό δυό­μι­ση ώ­ρες και τε­λι­κά δια­σπώ­νται οι γραμ­μές των α­στυ­νο­μι­κών. Δε­κά­δες εί­ναι οι τραυ­μα­τί­ες ερ­γά­τες, ε­νώ οι δυ­νά­μεις κα­τα­στο­λής έ­χουν έξι βα­ριά τραυ­μα­τι­σμέ­νους α­στυ­νο­μι­κούς και δε­κά­δες ε­λα­φρό­τε­ρα.

1936, 12 Μαΐ­ου. Α­θή­να και Πει­ραιάς. Στην Α­θή­να γί­νο­νται ο­γκώ­δεις δια­δη­λώ­σεις που κα­τα­λή­γουν σε ά­γριες συ­γκρού­σεις με τις δυ­νά­μεις κα­τα­στο­λής στο κέ­ντρο. Την ί­δια μέ­ρα συ­μπλο­κές γί­νο­νται α­νά­με­σα σε δια­δη­λω­τές και α­στυ­νο­μι­κούς, στην πλα­τεί­α Κο­ρα­ή, κα­θώς ε­πί­σης στα Τα­μπού­ρια και τη Δρα­πε­τσώ­να.

1936, 13 Μαΐ­ου. Α­θή­να και Πει­ραιάς. Ει­κο­σι­τε­τρά­ω­ρη πα­νελ­λα­δι­κή α­περ­γί­α για τα γε­γο­νό­τα της Θεσ/νί­κης. Με­γά­λη συ­γκέ­ντρω­ση στο Μο­να­στη­ρά­κι, κα­τα­στρο­φές στα α­περ­γο­σπα­στι­κά μέ­σα και ε­κτε­τα­μέ­νες συ­μπλο­κές με τη χω­ρο­φυ­λα­κή. Στον Πει­ραιά γί­νο­νται α­γριό­τα­τες συ­γκρού­σεις στην πλα­τεί­α Ιπ­πο­δά­μει­ας και στη γέ­φυ­ρα Γρα­νά. Οι δια­δη­λω­τές στή­νουν ο­δο­φράγ­μα­τα και οι συ­γκρού­σεις κρα­τούν πολ­λή ώ­ρα.

1936, 2 Ιου­νί­ου. Βό­λος. Οι κα­πνερ­γά­τες κα­τε­βαί­νουν σε α­περ­γί­α συ­μπα­ρά­στα­σης στους υ­φα­ντουρ­γούς και στους με­ταλ­λουρ­γούς. 1.000 πε­ρί­που κα­πνερ­γά­τες έ­κα­ναν πο­ρεί­α προς το κα­πνερ­γο­στά­σιο Μα­τσά­γγου για να βο­η­θή­σουν συ­να­δέλ­φους τους ο­ποί­ους εί­χε κλεί­σει μέ­σα ο ερ­γο­δό­της. Ε­κεί ό­μως συ­νά­ντη­σαν ό­λη τη δύ­να­μη της χω­ρο­φυ­λα­κής του Βό­λου, στην ο­ποί­α ε­πι­τέ­θη­καν με πέ­τρες και ξύ­λα. Οι χω­ρο­φυ­λα­κές πυ­ρο­βο­λούν τραυ­μα­τί­ζο­ντας πολ­λούς ερ­γά­τες. Σε λί­γο συ­γκρο­τεί­ται με­γά­λη δια­δή­λω­ση στους δρό­μους του Βό­λου με μαύ­ρες ση­μαί­ες. Ό­ταν οι δια­δη­λω­τές μα­θαί­νουν ό­τι έ­νας α­πό τους τραυ­μα­τί­ες υ­πέ­κυ­ψε στα τραύ­μα­τα του, ορ­μούν σ’ έ­να ο­πλο­πω­λεί­ο και αρ­πά­ζουν ό­πλα και σφαί­ρες. Η α­στυ­νο­μί­α, με­τά α­πό προ­σπά­θειες, θα τους α­φο­πλί­σει.

1936, 24 και 25 Ιου­νί­ου. Πει­ραιάς. Ο Πει­ραιάς συ­γκλο­νί­ζε­ται α­πό τις κι­νη­το­ποι­ή­σεις που ε­ξε­λίσ­σο­νται σε σπο­ρα­δι­κές αλλά ά­γριες συ­γκρού­σεις με τις δυ­νά­μεις κα­τα­στο­λής.

1936, 25 Ιου­νί­ου. Κα­βά­λα. Η α­περ­γί­α των κα­πνερ­γα­τών κα­τα­λή­γει σε συ­γκρού­σεις με τη χω­ρο­φυ­λα­κή.

Ό­λο αυ­τό το διά­στη­μα δεν θα λεί­ψουν και οι πε­ρι­πτώ­σεις σαμποτάζ, όπως η κα­τα­στρο­φή φούρ­νων που ερ­γά­ζο­νταν κα­τά την διάρ­κεια της α­περ­γί­ας των αρ­το­ποιών, το σα­μπο­τάζ στην Κοκ­κι­νιά στα η­λε­κτρι­κά σύρ­μα­τα κα­τά την διάρ­κεια της α­περ­γί­ας των η­λε­κτρο­τε­χνι­κών κ.ο.κ.

Στις 4 Αυ­γού­στου του 1936 ε­πι­βλή­θη­κε η δι­κτα­το­ρί­α του Με­τα­ξά. Οι αγωνιζόμενοι άνθρωποι ε­ξου­δε­τε­ρω­μέ­νοι τό­σο α­πό την πολιτική του ΚΚΕ, ό­σο και α­πό την κρα­τι­κή τρο­μο­κρα­τί­α δεν μπό­ρε­σαν να α­ντι­δρά­σουν. Η ση­μα­ντι­κό­τε­ρη α­ντί­δρα­ση α­πέ­να­ντι στο στρα­τιω­τι­κό κα­θε­στώς θα γί­νει στις 28 Ιούλη 1938 στα Χα­νιά. Πρόκειται για μια ένοπλη εξέγερση ενάντια στην δικτατορία υπό τον Ι. Μεταξά. Αλλά, το κράτος κι­νη­το­ποιεί ι­σχυ­ρές δυ­νά­μεις στρα­τού και χω­­ρο­φυ­λα­κής, το στό­λο και την α­ε­ρο­πο­ρί­α και κα­τα­πνί­γει την ε­ξέ­γερ­ση…

Συσπείρωση Αναρχικών

Το χρονικό έχει δημοσιευθεί στην αναρχική εφημερίδα ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, φ. 87, 88, 89

Both comments and trackbacks are currently closed.