Το Οκτωβριανό πραξικόπημα των μπολσεβίκων και τα ψεύδη των κομμουνιστών (Μέρος Α΄)

[Με την ευκαιρία της συμπληρώσεως 100 χρόνων από την Φερβουαριανή επανάστασηιν του 1917 στην Ρωσσία και το πραξικόπημα των κομμουνιστών (μπολσεβίκων) τον Οκτώβριο του ιδίου έτους, από την Αναρχική Αρχειοθήκη έχει κυκλοφορήσει το βιβλίο: Ρωσσία 1917. Από την θύελλα στην καταχνιά. Αναδημοσιεύουμε σε δύο μέρη ένα απόσπασμα από αυτό το βιβλίο.]

Σχετικά με τον τρόπο που επικράτησε το κομμουνιστικό πραξικόπημα, υπό την καθοδήγηση των μπολσεβίκων, είναι γνωστόν ότι χρησιμοποιήθηκαν διάφορα ψεύδη[1] και τεχνάσματα με τα οποία εξαπάτησαν τους συμμάχους τους (στην «επαναστατική δημοκρατία») για τους οποίους, σημειωτέον, δεν έτρεφαν κανενός είδους συμπάθεια, αλλά απλά τους χρησιμοποίησαν για να καταλάβουν την εξουσία και εν συνεχεία τους εξόντωσαν.

Το Συμβούλιο της Δημοκρατίας, το οποίο συνεδρίαζε όλη την ημέρα της 24ης Οκτωβρίου, εξέδωσε τα μεσάνυχτα μία μεσοβέζικη ανακοίνωση, η οποία άφηνε ανοικτό το δρόμο για την επιβολή του πραξικοπήματος. Η αντιπροσωπεία του Συμβουλίου, με επικεφαλής τον μενσεβίκο Θεόδωρο Νταν, δήλωσε στον Κέρενσκυ ότι διόγκωνε τον κίνδυνο, αφού οι μπολσεβίκοι τούς είχαν διαβεβαιώσει πως η «εξέγερση εξέσπασε παρά την θέλησίν των και άνευ της εγκρίσεώς των» και εκδήλωναν την επιθυμία να συμμορφωθούν, την επομένη, με τις αποφάσεις του Συμβουλίου παίρνοντας τα αναγκαία μέτρα, ώστε να σταματήσει η «εξέγερση».

Την ίδια στιγμή που τα κομμουνιστικά τάγματα εφόδου οδηγούσαν τον συλληφθέντα υπουργό Καρτάσωφ, καθώς αυτός επέστρεφε από τα Χειμερινά ανάκτορα στο σπίτι του, και τον οδηγούσαν στο αρχηγείο τους, στο ίδιο κτίριο ο Κάμενεφ συζητούσε όλη τη νύχτα της 24ης Οκτωβρίου με τους αντιπροσώπους των άλλων σοσιαλιστικών κομμάτων, κερδίζοντας χρόνο. Κατά το ίδιο διάστημα τα τρία τέταρτα των αξιωματικών του στρατιωτικού τομέα του Πέτρογκραντ υπονόμευαν συστηματικά κάθε προσπάθεια της Προσωρινής Κυβερνήσεως. Όχι, βεβαίως, επειδή είχαν συνταχθεί με τους μπολσεβίκους, αλλά διότι ακολουθούσαν την γραμμή των μενσεβίκων και των σοσιαλδημοκρατών, σύμφωνα με την οποία η προσπάθεια της Προσωρινής Κυβερνήσεως για την καταστολή της «εξεγέρσεως» θα εμπόδιζε τις διαπραγματεύσεις με τους μπολσεβίκους. Παρ’ ότι, λοιπόν, από το βράδυ της 24ης Οκτωβρίου ο Κέρενσκυ, με την ιδιότητα του πρωθυπουργού και του ανωτάτου διοικητή του στρατεύματος, κάλεσε τρία συντάγματα να σπεύσουν προς την πρωτεύουσα, αυτό δεν κατέστη δυνατόν.

Έτσι, οι μπολσεβίκοι κινήθηκαν ανενόχλητοι και χωρίς να συναντήσουν κάποια αντίσταση, αφού οι στρατιωτικές οργανώσεις των μενσεβίκων και των σοσιαλδημοκρατών παρέμειναν αδρανείς. Το βράδυ της 24ης Οκτωβρίου[2] ένοπλοι μπολσεβίκοι κατέλαβαν τον σιδηροδρομικό σταθμό της Βαλτικής προκειμένου να αποτραπεί η άφιξη ενισχύσεων προς την Προσωρινή Κυβέρνησι. Ταυτοχρόνως, άλλες ένοπλες ομάδες αποτελούμενες από μπολσεβίκους κατελάμβαναν τις γέφυρες του ποταμού Νέβα. Την νύκτα κατελήφθησαν, από τα κομμουνιστικά τάγματα εφόδου, το κεντρικό ταχυδρομείο, το τηλεγραφείο, το τηλεφωνικό κέντρο, οι σιδηροδρομικοί σταθμοί και δημόσια κτίρια. Περί τα ξημερώματα της 25ης Οκτωβρίου, ολιγομελείς ένοπλες ομάδες του ιδίου φυράματος κατέλαβαν την Κεντρική Τράπεζα, το εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, τα μεγάλα τυπογραφεία και τις αποθήκες τροφίμων, εγκαθιστώντας ολιγομελείς φρουρές. Τα τάγματα εφόδου των μπολσεβίκων μόλις που ξεπερνούσαν, εν συνόλω, τις 4000 άτομα.

Οι πραξικοπηματίες έδρασαν, όπως όλα τα ομοειδή τους υποκείμενα, τη νύχτα όπου ο κόσμος κοιμόταν. Το πόσο άσχετη με τις διαθέσεις του πληθυσμού του Πέτρογκραντ ήταν η ενέργεια των μπολσεβίκων αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι η ζωή κατά την επομένη ημέρα συνεχίσθηκε κανονικά.

Το πρωί η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή με ανακοίνωσή της αυτοδιαψεύσθηκε (αναφορικώς με την απογευματινή ανακοίνωσή της) γνωστοποιούσα την κατάληψη των επικαίρων σημείων της πόλεως και δηλώνουσα ότι καθαίρεσε την Προσωρινήν Κυβέρνησιν.

Η κατάληψις των καίριων σημείων του Πέτρογκραντ έγινε την παραμονή της ενάρξεως του Πανρωσσικού Συνεδρίου των Σοβιέτ, στο οποίο οι μπολσεβίκοι (ως συνήθως) ήταν μειοψηφία. Στην μεσημβρινή έκτακτη συνεδρίαση του Σοβιέτ στο Πέτρογκραντ ο πρόεδρός της Λ. Τρότσκυ, δηλώνει, ως επικεφαλής της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής, ότι επίκειται η κατάληψη των Χειμερινών Ανακτόρων. Οι μενσεβίκοι και οι σοσιαλεπαναστάτες διαμαρτύρονται για το πραξικόπημα και αποχωρούν.

Η κατάληψη, στις 26 Οκτωβρίου, των Χειμερινών Ανακτόρων, όπου στεγαζόταν η έδρα της Προσωρινής Κυβερνήσεως, σφραγίζει και το τέλος της. Οι υπουργοί συλλαμβάνονται. Από τους επιτιθέμενους υπάρχουν 6 νεκροί[3]. Η πολυθρύλητη «μεγάλη έφοδος» για την κατάληψη των Χειμερινών Ανακτόρων, είναι μια σαπουνόφουσκα, ένα παραμύθι για μωρά. Στην πραγματικότητα επρόκειτο για μία αψιμαχία.

Ο Κέρενσκυ διαφεύγει μπρος στους έκπληκτους σκοπούς της «επανάστασης»[4], φθάνει στο Πσκωφ, στο στρατηγείο του βορείου μετώπου, όπου διοικητής είναι ο στρατηγός Τσερεμίσωφ, ο οποίος απέτρεψε την αποστολή στρατευμάτων στο Πέτρογκραντ, ισχυριζόμενος ψευδώς ότι ο Κέρενσκυ είχε παραιτηθεί και του είχε αναθέσει την αρχιστρατηγία[5]. Το ψεύδος απεκαλύφθη, αλλά η σκόπιμη χρονοτριβή έδωσε την ευκαιρία να οργανωθούν κάποιες στρατιωτικές επιτροπές από τους μπολσεβίκους και να δωθούν εντολές σε σιδηροδρομικούς να εμποδίσουν τα στρατιωτικά τμήματα της Προσωρινής Κυβερνήσεως που τελούσαν υπό τας διαταγάς του στρατηγού Κρασνώφ και του Κέρενσκυ.

Στις 27 Οκτωβρίου οι δυνάμεις του Κρασνώφ καταλαμβάνουν χωρίς μάχη την Γκάτσινα. Μερικές χιλιάδες στρατιώτες, που υποτίθεται πως είχαν προσχωρήσει στους μπολσεβίκους, εγκατέλειψαν τον οπλισμό τους και διεσκορπίσθησαν. Την ίδια ημέρα, άρχισαν οι επιθέσεις των πραξικοπηματιών μπολσεβίκων στην Μόσχα. Παρά τις υπέρτερες δυνάμεις των επιτιθεμένων, οι ευέλπιδες της σχολής Αλεξανδρόφσκυ από κοινού με τον στρατιωτικό διοικητή της πόλης στρατηγό Ριαμτσώφ και εθελοντές, τους αντιμετώπισαν επί μία εβδομάδα μέχρις ότου αναγκασθούν να καταθέσουν τα όπλα αδυνατούντες να αντιμετωπίσουν το πυροβολικό των μπολσεβίκων. Ας σημειωθεί ότι στις 28 Οκτωβρίου οι ευέλπιδες με έφοδο είχαν καταλάβει το Κρεμλίνο. Το δημοτικό συμβούλιο της Μόσχας στο οποίο πλειοψηφούσαν οι σοσιαλεπαναστάτες τάχθηκε στο πλευρό των ευελπίδων. Το τοπικό σοβιέτ και οι μενσεβίκοι κράτησαν ουδετερότητα, η οποία κατ’ ουσίαν ευνοούσε τους πραξικοπηματίες κομμουνιστές.

Οι κοζάκοι του Κρασνώφ κινήθηκαν προς το Τσάρσκογιε Σέλο, ενώ ο στρατηγός Ντουχόνιν και διοικητές από όλα τα μέτωπα, πλην του βορείου, έστελναν ενισχύσεις με δεκάδες τραίνα. Με αρκετή καθυστέρηση κατελήφθη το Τσάρσκογιε Σέλο, καθώς δυνάμεις από το δεξιό σοβιέτ των Κοζάκων επηρέασαν αρνητικά το στράτευμα του Κρασνώφ.

Το πρωϊνό της 29ης Οκτωβρίου εκδηλώθηκε, στο Πέτρογκραντ, αντίσταση κατά των πραξικοπηματιών με πρωτοστατούντας τους ευέλπιδες. Οι φίλα προσκείμενες, στην Προσωρινή Κυβέρνησιν, δυνάμεις είχαν εγκαταστήσει το στρατηγείο τους στο κέντρο της πόλης, στο φρούριο Μιχαήλσκυ. Σε διάφορα σημεία της πόλης άρχισε ο αφοπλισμός των κοκκινοφρουρών, κατελήφθη το τηλεφωνικό κέντρο, ενώ έγιναν επιθέσεις κατά των κεντρικών ταχυδρομείων και των τηλεγραφείων. Οι μπολσεβίκοι απάντησαν με βομβαρδισμούς των εστιών αντίστασης, επιτυγχάνοντας την κατάληψη των σχολών ευελπίδων. Οι αιχμαλωτισθέντες ευέλπιδες δολοφονήθηκαν με τον πλέον άγριο τρόπο.

Στην μάχη του Πούλκοβο, στις 30 Νοεμβρίου, μεταξύ των δυνάμεων της Προσωρινής Κυβερνήσεως και των μπολσεβίκων, μολονότι οι τελευταίοι παρέταξαν 12.000 άνδρες, ηττήθηκαν. Όμως, η αδυναμία ελέγχου μιας εκτεταμένης γραμμής μάχης, λόγω των λιγοστών δυνάμεων, ανάγκασε τους νικητές να υποχωρήσουν στην Γκάτσινα.

Η απώλεια ηθικού του κυβερνητικού στρατεύματος οδήγησε το Στρατιωτικό Συμβούλιο να στείλει στις 31 Οκτωβρίου μία αντιπροσωπεία στο Πέτρογκραντ με σκοπό την σύναψιν ειρήνης με τις δυνάμεις των μπολσεβίκων. Οι συνομιλίες κατέληξαν στην απόφαση να παραδοθεί στους μπολσεβίκους ο Κέρενσκυ και να αφεθούν οι Κοζάκοι να γυρίσουν ανεμπόδιστα στον Ντον. Τελικά, ο Κέρενσκυ κατόρθωσε να διαφύγει της συλλήψεως και παραδόσεώς του στους μπολσεβίκους…

Εν τω μεταξύ, οι μπολσεβίκοι, στις 26 Οκτωβρίου, ανακοίνωσαν τον σχηματισμό της πρώτης κυβερνήσεώς τους, την οποίαν ονόμασαν «Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού». Επρόκειτο για μίαν ακόμη πραξικοπηματική κίνησιν, δεδομένου πως με την εξάλειψη της Προσωρινής Κυβερνήσεως την θέση της θα ελάμβανε η έχουσα κοινωνική υπόσταση Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ, σύμφωνα και με την εξαγγελία «Όλη η εξουσία στα Σοβιέτ». Προς έκπληξιν των αντιπροσώπων, τους ανακοινώθηκε –από τον εκπρόσωπο του μπολσεβικικού κόμματος– η συσταθείσα κυβέρνηση, η οποία αποτελείτο από μπολσεβίκους με επικεφαλής τον Λένιν και με τον Τρότσκυ «Επίτροπο του Λαού επί των Εξωτερικών Υποθέσεων»[6].

Την πλήρη αντίθεσή της στο πραξικόπημα των μπολσεβίκων εκδήλωσε την αμέσως επόμενη ημέρα του πραξικοπήματος (26 Οκτωβρίου) η Εκτελεστική Επιτροπή του Σοβιέτ των Αγροτών, δηλώνοντας ότι δεν αναγνωρίζει την εξουσία των μπολσεβίκων. Την ίδια ημέρα όλες οι εφημερίδες, πλην της «Πράβντα», εκδήλωναν, επίσης, την αντίθεσή τους στα τεκταινόμενα. Τάγματα εφόδου των μπολσεβίκων κατέλαβαν τα γραφεία δύο εφημερίδων εμποδίζοντες την έκδοσίν τους. Ακολούθως η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή κατάσχεσε μία εφημερίδα των μενσεβίκων.

Η κυβέρνηση των μπολσεβίκων, ενώ δεν είχε ακόμη εδραιωθεί έσπευσε να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του κόμματος απέναντι στην Γερμανία, εκδίδουσα το «διάταγμα για την ειρήνη». Προκειμένου δε, να κερδίσει την υποστήριξη των αγροτών εξέδωσε διάταγμα για την πραγματοποίησιν αγροτικής μεταρρυθμίσεως με την διανομή των μεγάλων κτημάτων στους αγρότες.

Με απόλυτη ωμότητα ο Λένιν παραδέχθηκε ότι το διάταγμα για την γη ήταν αντιγραφή λέξη προς λέξη του αγροτικού εκλογικού προγράμματος, το οποίο είχαν δημοσιεύσει στο δημοσιογραφικό τους όργανο οι σοσιαλεπαναστάτες.[7]

Προσχηματικά, οι μπολσεβίκοι υποστήριζαν ότι η ειρήνη με την Γερμανία θα διευκόλυνε την έκρηξη στάσεων στον γερμανικό στρατό, μεταδίδοντας τον σπινθήρα της επανάστασης στην Γερμανία και από εκεί σ’ όλη την Ευρώπη. Άλλο ένα παραμυθάκι.

————————-

[1]. Λίγες ώρες πριν το πραξικόπημα η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή (Χούντα) των μπολσεβίκων, η οποία υποτίθεται πως είχε συσταθεί για την υπεράσπιση του Πέτρογκραντ, με ανακοίνωσή της δήλωνε ότι δεν υφίσταται κανενός είδους προετοιμασία για την κατάληψη της εξουσίας.

[2]. Συμφώνως προς το Παλαιόν Ημερολόγιο.

[3]. Είναι τα μοναδικά θύματα που είχαν οι πραξικοπηματίες, σύμφωνα με την παραδοχή και του μέλους της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής Σ. Γιώφ σε άρθρο του στην εφημερίδα της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

[4]. Αρκετοί από αυτούς στάθηκαν σε στάση προσοχής καθώς περνούσε το αυτοκίνητο. Αυτό το γεγονός είναι μία απόδειξη του κατά πόσον γνώριζαν την πραγματικότητα στην οποία συμμετείχαν!

[5]. Αλέξανδρος Φ. Κέρενσκυ, Η Ρωσσική Επανάσταση όπως την έζησα, σελ. 354-355, έκδ. Πάπυρος.

[6]. Sheila Fitzpatrick, The Russian Revolution, Oxford University Press, σ. 65.

[7]. Άρθρο του στην εφημερίδα της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

Both comments and trackbacks are currently closed.