ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

PET-PlasticΗ ανακύκλωση προβάλλεται ως λύση στο πρόβλημα της υπερσυγκέντρωσης σκουπιδιών, χωματερών, της μόλυνσης του υπεδάφους και κατά συνέπεια και του νερού. Είναι, επίσης, μια προσπάθεια να ελαφρυνθούν συνειδήσεις, αφού η ρύπανση που έχει προκληθεί στον πλανήτη προκαλεί ανυπολόγιστες καταστροφές. Ο καταναλωτικός τρόπος ζωής επιχειρείται να ομορφύνει βάζοντας στις καθημερινές συνήθειες και λίγο ανακύκλωση.

Είδαμε αυτές τις μέρες να διεξάγεται μια καμπάνια υπέρ της χρήσης βιοδιασπώμενων πλαστικών σακουλών στα σουπερμάρκετ. Παρακάτω θα δούμε διάφορα ζητήματα που προκύπτουν απ’ αυτό το θέμα.

Οι παγκόσμιες έρευνες δείχνουν ότι τα αποθέματα πετρελαίου τελειώνουν σε 80 χρόνια, του φυσικού αερίου σε 70 χρόνια και του άνθρακα σε 700 χρόνια. Αλλά οι οικονομικές συνέπειες θα έρθουν νωρίτερα. Καθώς μειώνονται οι πόροι, οι τιμές θα αυξάνονται. Έτσι μελετάται η αντικατάσταση των καυσίμων πόρων με φυτικό υλικό. Διάφορες φιλόδοξες ιδέες έχουν ακουστεί: να φυτρώνουν «πλαστικά» στα δέντρα, να χρησιμοποιούνται τα άχρηστα σκουπίδια ως υλικό σε αυτοκινητόδρομους και κτίρια και άλλα πολλά. Το γεγονός είναι ότι η κρατική επιβολή πάνω στις ανθρώπινες κοινωνίες τους τελευταίους αιώνες έχει μετατρέψει τον πλανήτη σε χωματερή. Κι αν δεν αναστραφεί αυτή η πορεία η μόλυνση θα γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη…

Πλαστικό και Βιοδιασπώμενο πλαστικό

Για να ανακυκλωθεί το πλαστικό, λιώνει και κατά τη διεργασία αυτή παράγονται τοξικές ουσίες. Όπως περιγράφει ένας «ειδικός» κατά την επίσκεψή του σε εργοστάσιο στην Κίνα, «οι εργάτες που αμείβονται με 1.50 δολάριο την ημέρα είναι εκτεθειμένοι όλη μέρα σε αυτές τις εκλύσεις ουσιών, ιδιαίτερα από τους επιβραδυντές για φωτιά, που περιέχονται σε πολλά πλαστικά. Μέσα σε λίγα λεπτά μπορεί να σου προκαλέσει φοβερό πονοκέφαλο».

Το πλαστικό μπουκάλι, όμως, δεν μπορεί για λόγους υγιεινής να επαναχρησιμοποιηθεί, τουλάχιστον πολλές φορές, όπως το γυάλινο.

Η ανακύκλωση του πλαστικού χρειάζεται ίδιο ή και μεγαλύτερο ποσό ενέργειας απ’ αυτή που ξοδεύεται για να παραχθεί. Μετά από μερικές φορές χρήσης το ανακυκλωμένο πλαστικό θα πεταχτεί πάλι στα σκουπίδια.

Το πλαστικό από την Αμερική «αγοράζεται» από άλλες φτωχές χώρες για να πεταχτεί και έτσι το πρόβλημα ανακυκλώνεται. Είναι τόσο μεγάλες οι ποσότητες πλαστικού που παράγονται που δεν υπάρχει ρεαλιστική λύση για την ανακύκλωσή τους.

«Οι εταιρείες βρίσκονται σε δύσκολη κατάσταση γιατί δεν παίρνουν αρκετό υλικό για την τελική αγορά. Η Amcor είναι η πρώτη που τελειώνει. Αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, θα υπάρξει συνέχεια τους επόμενους 6 με 12 μήνες: η ανακύκλωση πλαστικών μπουκαλιών βρίσκεται υπό μεγάλη πίεση». Τάδε έφη στέλεχος εταιρείας ανακύκλωσης στην Αμερική το 2004, αναφερόμενος στο πρόβλημα με τις πλαστικές σακκούλες. Οι ποσότητες που χρειάζονται δεν μπορούν να καλυφθούν απ’ αυτές που ανακυκλώνονται.

Για το βιοδιασπώμενο πλαστικό προκύπτουν κάποια ερωτηματικά: η διάσπαση του πλαστικού παράγει διοξείδιο του άνθρακα και μεθάνιο, ουσίες που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Αλλά και για την «εξόρυξη» του πλαστικού από τα φυτά όπως προβλέπεται, θα χρειάζεται χρήση καυσίμων.

Η παραδοσιακή κατασκευή των πλαστικών χρησιμοποιεί μεγάλες ποσότητες καυσίμων. Αυτοκίνητα, φορτηγά, αεροπλάνα, εργοστάσια καταναλώνουν το 90% των παραγώγων των διυλιστηρίων, αλλά τα πλαστικά καταναλώνουν το υπόλοιπο, περίπου 80 εκ. τόνους το χρόνο στις ΗΠΑ. Οι σύγχρονες τεχνικές προσανατολίζονται σε 3 κατευθύνσεις: μετατροπή σακχαρωδών φυτών σε πλαστικό, παραγωγή πλαστικού μέσα σε μικροοργανισμούς, ανάπτυξη πλαστικού σε καλαμπόκι και άλλες φυτείες.

Η Cargill, γίγαντας στην αγροτοβιομηχανία, και η Dow Chemical, μεγάλη χημική φίρμα, ένωσαν τις δυνάμεις τους πριν μερικά χρόνια για να αναπτύξουν μια τεχνική που μετατρέπει τη ζάχαρη από το καλαμπόκι και άλλα φυτά σε πλαστικό (PLA). Μικροοργανισμοί μετατρέπουν τη ζάχαρη σε λακτικό οξύ και σε ένα άλλο βήμα συνδέονται τα μόρια του οξέος αυτού με αλυσίδες πλαστικών που μοιάζουν μ’ αυτές του PET, ένα πετροχημικό πλαστικό που χρησιμοποιείται σε μπουκάλια και ίνες ιματισμού.

Άλλες εταιρείες δοκίμασαν να φτιάξουν το δικό τους πλαστικό, όπως το PHA (με τη βοήθεια μικροβίων). Πολλές τέτοιες τεχνικές ήταν δαπανηρές και δεν προχώρησαν.

Έτσι, προσανατολίστηκαν στην παραγωγή πλαστικού από φυτά. Αλλά κι εκεί η χρήση καυσίμων είναι απαραίτητη και μάλιστα σε μεγαλύτερες ποσότητες απ’ τις παραδοσιακές μεθόδους για την κατασκευή πλαστικού.

Χαρτί

Η βιομηχανία χαρτιού εξαρτάται σήμερα από τη λεύκανση με χλωρίνη. Ίσως είναι ο σημαντικότερος ρυπαντής στον κόσμο. Τα εργοστάσια χαρτιού και χαρτοπολτού είναι από τα πιο μολυσματικά.

Τείνουμε να υπερχρησιμοποιούμε την ποιότητα του χαρτιού στις δουλειές μας. Για παράδειγμα, χρειαζόμαστε κάθε φύλλο χαρτιού να είναι τέλειο, άσπρο. Όμως το άσπρο αυτό που επιζητούμε σημαίνει λεύκανση με χλωρίνη – μετάλλαξη, καρκίνο, θάνατο. Η χλωρίνη σημαίνει οργανοχλωρίδια όπως οι διοξίνες, τα PCB και άλλες ουσίες που διοχετεύονται στον υδροφόρο ορίζοντα.

Πολλά από τα χαρτιά με την ταμπέλα ανακυκλωμένα ελάχιστα μειώνουν τη μόλυνση ή και καθόλου. Τα «ανακυκλωμένα» χαρτιά υγείας έχουν ελάχιστες ίνες και δεν διαφέρουν στην ουσία απ’ αυτά που δεν βαπτίζονται ανακυκλωμένα. Δε σημαίνει ότι το «ανακυκλωμένο» είναι και ασφαλές για το περιβάλλον.

Το πραγματικά ανακυκλωμένο 100% χαρτί PCW υπάρχει, αλλά η ζήτηση δεν είναι μεγάλη.

Ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι το χαρτί που συλλέγεται στους κάδους για ανακύκλωση είναι πως συχνά «μολύνεται» με χαρτί εφημερίδων, το οποίο όταν είναι βρεγμένο αυξάνει το κόστος ανακύκλωσης. Επίσης για να λευκανθεί το χαρτί χρησιμοποιούνται περισσότερα χημικά απ’ ότι για τον πολτό του ξύλου.

Στις 11 Απριλίου 1996 στην πολιτεία Montana των ΗΠΑ, κοντά στο Albe-rton, εκτροχιάστηκε ένα τρένο που μετέφερε χλωρίνη για μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες παραγωγής χαρτιού. Ήταν από τα χειρότερα δυστυχήματα με χλωρίνη στην ιστορία. Η χλωρίνη, λοιπόν, που χρησιμοποιείται για τη λεύκανση του χαρτιού δημιουργεί κινδύνους για καρκίνο, μετάλλαξη και θάνατο. Παρόμοιες βιομηχανίες είναι από τους χειρότερους εχθρούς του περιβάλλοντος. Η προσθήκη χλωρίνης ή παραγώγων χλωρίνης στον πολτό κατά τη διάρκεια της ανακύκλωσης παράγει χλωριούχες ενώσεις (οργανοχλωρίδια) που περιλαμβάνουν διοξίνες.

Έτσι το χαρτί με την ένδειξη TCF ή ECF περιλαμβάνει χλωρίωση σε κάποιο στάδιο, ενώ μόνο το χαρτί PCF (process chlorine free) ή SCF θεωρείται ασφαλές, καθώς δεν χρησιμοποιήθηκε χλωρίνη στη λεύκανση.

Για παράδειγμα, ένα μεγάλο ποσοστό του χαρτιού που μαζεύεται για ανακύκλωση στις ΗΠΑ εξάγεται στην Ταϊβάν, την Κορέα και σε άλλες ασιατικές χώρες, που έχουν ανάγκη μεγάλων ποσοτήτων χρησιμοποιημένου χαρτιού για την παραγωγή υλικών συσκευασίας. Οι χώρες αυτές, που εξάγουν πολλά προϊόντα (ηλεκτρονικά, ηλεκτρικά κ.λ.π.) στην Ευρώπη και την Αμερική, καταναλώνουν πολύ χαρτί συσκευασίας το οποίο δεν μπορούν να το μαζέψουν από την τοπική αγορά.

Μεγάλος καταναλωτής παλαιού χαρτιού είναι η Ινδία, η οποία έχει πάρα πολλές χαρτοποιίες. Όμως το κόστος μεταφοράς του παλαιού χαρτιού από την Ελλάδα στην Ινδία είναι υψηλό, ενώ από τις ΗΠΑ είναι χαμηλό γιατί επιστρέφουν πολλά κοντέινερς στην Ινδία από προϊόντα που έχουν καταλήξει στην αγορά της Αμερικής.

Η Τουρκία χρειάζεται πολύ χαρτί συσκευασίας για τις εξαγωγές της, αλλά και πρώτη ύλη για τις χαρτοβιομηχανίες της που είναι πολλές και πολύ σύγχρονες. Επειδή, όμως, τα προγράμματα ανακύκλωσης εκεί είναι σχεδόν ανύπαρκτα, κάνουν μεγάλες εισαγωγές. Το καφέ χαρτί στην Τουρκία έχει περίπου 8 λεπτά το κιλό ενώ στην Ελλάδα 3,5-4,5 λεπτά. Όμως είναι μεγάλο το κόστος μεταφοράς.

Κλείνοντας αυτή τη σύντομη ανάλυση των συνεπειών της ανακύκλωσης γι’ αυτά τα δύο υλικά διαπιστώνουμε πως η καταστροφικότητα του κράτους μέσα από τον πολιτισμό, την ανάπτυξη και την τεχνολογία έχει φτάσει σε εκείνο το σημείο, όπου η λέξη «οριακό» δεν είναι μακρινή.

Αναρχικός Πυρήνας ΞΑΝΑ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ

Από την ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, φ. 70, Μάρτιος 2008
Advertisements
Both comments and trackbacks are currently closed.