Αχ, αυτή η ιστορία!

trikoupis--EuΚαι όμως, πριν τη χρεωκοπία του 1893 υπήρξε μια σύντομη «αριστερή παρένθεση»! Το Μάιο του 1893, σε μια προσπάθεια να προστατευτεί το τότε κυβερνών Τρικουπικό κόμμα, αλλά και η αντιπολίτευση του Δηλιγιάννη από μια νέα εξευτελιστική δανειακή σύμβαση με τον τοκογλυφικό οίκο Χάμπρο, ο βασιλιάς Γεώργιος ο Α΄ διορίζει τον Σωτήριο Σωτηρόπουλο πρωθυπουργό νέας κυβέρνησης. Ο Σωτήριος Σωτηρόπουλος καταγόταν από το Ναύπλιο και μπήκε στην πολιτική μετά από έναν πετυχημένο γάμο. Η εξελιξή του ήταν ραγδαία. Κατάφερε να εκλεγεί επανειλημμένα βουλευτής και διετέλεσε υπουργός οικονομικών χάρη στη φιλία του με τον Κουμουνδούρο. «Πατάσσει τους αντιπάλους μειδιών, τους καυτηριάζει μετά γλυκύτητος», έγραφαν για αυτόν οι κόλακες της εποχής. Η φήμη του ως οικονομολόγου θάμπωνε τους πάντες. Με άλλα λόγια, ήταν ένας Βαρουφάκης της εποχής εκείνης, με μια πελώρια μουστάκα και ένα μουσάκι σύμφωνα με τις επιταγές της μόδας. Επίσης, απολάμβανε τη φήμη του «κοινωνιστού», χάρη στη διευθέτηση του σοβαρού ζητήματος των εθνικών γαιών το 1871.

Όταν διορίστηκε πρωθυπουργός η οικονομία κατέρρεε (αυτός ήταν άλλως τε ο λόγος που παραιτήθηκε ο Τρικούπης) και το κράτος δεν μπορούσε να εξυπηρετήσει τις δόσεις από τα προηγούμενα δάνεια. Ο Σωτηρόπουλος, με διάφορα κόλπα επικοινωνιακού χαρακτήρα, προσπαθεί να πείσει ότι η χώρα δεν θα χρεοκωπήσει. Παράλληλα με τους συνεργάτες του προχωρούν σε συμφωνία για νέο δάνειο από τον τραπεζιτικό οίκο Χάμπρο. Αυτή η συμφωνία ήταν πανομοιότυπη με την «επιμήκυνση του χρέους» που επιβλήθηκε πολύ προσφατα στην Ελλάδα και είναι ο πυρήνας του νέου «σχεδίου διάσωσης» από τους Δανειστές. Η σκέψη είναι πολύ απλή: Δεν μπορείτε να εξυπηρετήσετε το χρέος σας προς τους μεγάλους πιστωτές, που είμαστε εμείς, και γι’ αυτό σας χορηγούμε νέο, εικονικό δάνειο χωρίς χρήματα (που θα πρέπει φυσικά να εξοφληθεί ως πραγματικό) με εξευτελιστικούς όρους για να μην κάνετε στάση πληρωμών και κινδυνέψει η πίστη των καταθετών προς τις τράπεζές μας. Τα παλιότερα τοκοχρεωλύσια εξοφλούνται με τους προσωρινούς τίτλους (σκριπ) από το νέο δάνειο. Το χρέος εκτινάσσεται φυσικά, η κοινωνία λιμοκτονεί, αλλά δεν διαταράσσεται η εμπιστοσύνη προς τους τοκογλυφικούς οίκους που θα εισπράττουν στο διηνεκές τοκοχρεωλύσια από δανειακές συμβάσεις που υπεγράφησαν πριν από έναν, και βάλε, αιώνα. Διαχρονικός όρος όλων των συμβάσεων ήταν ο «ξενικός έλεγχος» των δημοσιονομικών της χώρας. Οι Δανειστές απαιτούσαν την ανεξαρτητοποίηση του μηχανισμού συλλογής φόρων και τον διορισμό δικών τους υπαλλήλων στα κρίσιμα κρατικά πόστα.

Το σχέδιο «διάσωσης» του 1893 ήταν αντιγραφή αυτού που επιβλήθηκε στην …Αργεντινή η οποία χάρη σε αυτό χρεωκόπησε και επίσημα το 1890. Οι πολιτικοί αντίπαλοι ελεεινολογούσαν την νεόκοπη κυβέρνηση Σωτηρόπουλου ότι σκόπευε να κάνει την Ελλάδα Αργεντινή! Γελοιογραφίες της εποχής απεικονίζουν τον Σωτηρόπουλο να ανεμίζει τη «σημαία της χρεωκοπίας», την αργεντίνικη σημαία.

Βεβαίως, οι διακηρύξεις του Σωτηρόπουλου ήταν ότι «η Ελλάς θέλει πορευθή άνευ ελέγχου και Χρεωκοπίας» και γι’ αυτό προχώρησε σε αυτή τη συμφωνία. Ο Σωτηρόπουλος διακωμωδήθηκε όσο λίγοι από την λαϊκή σάτυρα, ο χρηματιστικός όρος «σκριπ» έγινε συνώνυμο της διαφθοράς και της απάτης, ενώ έγινε και τίτλος για ένα δημοφιλές σατυρικό έντυπο της εποχής εκείνης.

Η κυβέρνηση Σωτηρόπουλου δεν μακροημέρευσε. Μετά από πέντε μήνες έχασε την ψήφο εμπιστοσύνης όταν έφερε τη συμφωνία στη Βουλή –τόσο εξόφθαλμα ληστρική ήταν– παραιτείται και αναλαμβάνει ο Τρικούπης, ο οποίος μετά από ένα μήνα είπε από το βήμα της Βουλής το περίφημο «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν». Ο βασιλικός ελιγμός να αναλάβει την ευθύνη της χρεωκο­πίας ένα παρένθετο πρόσωπο δεν διέσωσε βέβαια το τρικουπικό και το δηλιγιαννικό κόμμα από τη διάλυση.

Να σημειωθεί ακόμα ότι ο Σωτηρόπουλος είχε πέσει θύμα του Λαφαζάνη, του διαβόητου λήσταρχου Λαφαζάνη που τον είχε απαγάγει για ένα μήνα και ζήτησε λύτρα ένα υπέρογκο ποσό για την εποχή εκείνη, το οποίον τελικώς τού κατεβλήθη και έτσι ο Σωτηρόπουλος αφέθη ελεύθερος. Σταματώ εδώ, όμως, διότι οι ομοιότητες σε καταστάσεις, αλλά και πρόσωπα καταντούν εξοργιστικές. Σε καμιά περίπτωση δεν υπονοούμε, κ.τ.λ., κ.τ.λ..

Λ.

Δημοσιεύθηκε στην αναρχική εφημερίδα ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, φ. 150, Ιούνιος 2015
Both comments and trackbacks are currently closed.