Όταν το θερμοκήπιο γίνεται «φαινόμενο», εξοντώνει

thermokipio«Καταστρέψατε τη φύση με τα βιομηχανικά σας απόβλητα και τα αέρια περισσότερο από κάθε άλλο κράτος στη ιστορία και παρ’ όλα αυτά αρνείστε να υπογράψετε τη Συμφωνία του Κιότο, επειδή θέλετε να διασφαλίσετε τα κέρδη των άπληστων βιομηχανιών και των εταιριών σας».

Osama. Bin Landen, Επιστολή προς τον αμερικανικό λαό, 2002.

Στη σύγχρονη εποχή όπου οι κεντρικές συνιστώσες της κυριαρχίας αποτυπώνονται μέσω των επιστημονικών και τεχνολογικών επιτευγμάτων και της επιβολής τους πάνω μας, η φύση και το περιβάλλον διαδραματίζουν δευτερεύοντα ρόλο ως προς τις επιλογές τους. Ως πότε όμως; Οι αρχικές σκέψεις, μερικές δεκαετίες πριν, έγιναν ενδείξεις και σήμερα αποδείξεις ότι η φύση και το περιβάλλον απειλούνται και αυτόματα απειλείται και ο άνθρωπος.

Έτσι, το τελευταίο διάστημα εντείνονται και πολλαπλασιάζονται οι φωνές διαμαρτυρίας για την όλο και πιο εμφανή κλιματική αλλαγή που συντελείται στον πλανήτη Γη. Δεν είναι η πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια που οι εποχές δεν είναι διακριτές μεταξύ τους, παρουσιάζοντας έντονες θερμοκρασιακές εξάρσεις και διακυμάνσεις καθώς και ακραία καιρικά φαινόμενα. Το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής έχει εντοπιστεί εδώ και αρκετά χρόνια (1988) και από τους επιστημονικούς φορείς εξουσίας, οι οποίοι σε διάφορα fora που οργανώνονται προσπαθούν να χρυσώσουν το χάπι «θεσμοθετώντας» διάφορα πρωτόκολλα (με γνωστότερο, εκείνο του Κυότο), τα οποία όμως δεν τηρούνται. Για παράδειγμα ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία και Ινδία, οι οποίες είναι οι περισσότερο ρυπογόνες χώρες διεθνώς δεν εφαρμόζουν τη συγκεκριμένη συνθήκη.

Είναι αναγκαίο να επισημανθεί, εξ αρχής, ότι οι κλιματικές αλλαγές δεν είναι κάτι αφύσικο στην εκατομμυριοστή ιστορία της γης. Οι εναλλαγές από τις εκτεταμένες ξηρασίες, που έφταναν μέχρι την κεντρική Ευρώπη, στους παγετώνες και αντίστροφα(*) δεν είναι κάτι καινούργιο στην φυσική ιστορία. Η Αθήνα και η Ρώμη μερικές δεκάδες χιλιάδες χρόνια πριν καλύπτονταν εξ ολοκλήρου από έρημους. Συνεπώς, το πρόβλημα που τίθεται σήμερα και γι’ αυτό διαφοροποιείται από τις προγενέστερες καταστάσεις, έγκειται στο ότι πραγματοποιείται ένας βιασμός πάνω στη φύση, κατ’ εξακολούθηση και χωρίς όρια. Δεν τίθεται ζήτημα κυκλικής μεταβολής του κλίματος αλλά ανθρώπινης παρέμβασης από εξουσιαστές, κεφαλαιούχους και αποφυσικοποιημένους ανθρώπους που παρεμβαίνουν και επιταχύνουν τις φυσικές διαδικασίες. Η αποφυσικοποίηση του ανθρώπου, όπως αυτή εκφράζεται από την κυριαρχία, στοχεύει μέσω μιας έντονης και πολυποίκιλης χειραγώγησης, να απομακρύνει το ανθρώπινο ον από τα ένστικτα και τις εμπειρίες του, που ενυπάρχουν συσσωρευμένες μέσα του. Κατασκευάζοντας έναν άνθρωπο στεγνό και άδειο από την γνώση που ο ίδιος, από –και με– τη φύση απέκτησε, επιχειρούν να τον μετατρέψουν σε έναν απλό διεκπεραιωτή των εξουσιαστικών επιταγών.

Βρισκόμαστε, πιθανότατα, σε μια ιστορική στιγμή όπου διαχέεται η άποψη ότι ο άνθρωπος μέσω της τεχνολογίας μπορεί να ελέγξει τα πάντα και να αποφασίζει για ο,τιδήποτε (επιλογή φύλου, σχάση πυρηνικής ενέργειας κλπ). Πέραν από την αλαζονεία που εκπέμπει μια τέτοια πεποίθηση είναι φανερό ότι οι φέροντες τέτοιες απόψεις αυτοπροσδιορίζονται πέρα και έξω από το φυσικό σύνολο, θεωρώντας τον άνθρωπο κάτι το διαφορετικό.

Τι προκαλεί όμως, κυρίως, την επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής; Ο βασικότερος παράγοντας είναι η υπερθέρμανση του πλανήτη που προκαλείται κυρίως από την χρήση ορυκτών καυσίμων. Όλα όσα έχουμε δει μέχρι τώρα (θερμοί χειμώνες, ένταση ακραίων φαινομένων κλπ) είναι το αποτέλεσμα της ανόδου της θερμοκρασίας κατά 0,6 βαθμούς Κελσίου από το 1900, ενώ προβλέπεται ότι έως το 2100 θα ανέβει κατά 4-5 βαθμούς κελσίου. Έτσι σήμερα αρκούδες, σκαντζόχοιροι και ασβοί έχουν ξεχάσει την χειμέρια νάρκη αυτή την εποχή του …ανοιξιάτικου χειμώνα. Καταλαβαίνουμε τι ακριβώς θα σημάνει για όλους –ανθρώπους και ζώα– αυτή η αύξηση της θερμοκρασίας, συνεπικουρούμενη από την διάχυτη ρύπανση που επικρατεί.

Παρατηρούμε, λοιπόν, ότι τα αέρια που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου βρίσκονται στα ανώτατα επίπεδα των τελευταίων 650.000 ετών, όπως επισημαίνεται από την Διακρατική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC). Η συγκεκριμένη επιτροπή απαρτίζεται από 2500 επιστήμονες και έχει παρουσιάσει τέσσερις εκθέσεις από το 1988, που θεσμοθετήθηκε, με την τελευταία να αναφέρει ότι «η ευθύνη του ανθρώπου είναι πιθανότατη για την κλιματική αλλαγή» ενώ η προηγούμενη έκανε λόγο για πιθανή σχέση του ανθρώπου. Και εάν γι’ αυτούς φταίει ο άνθρωπος έτσι γενικά και αόριστα, για εμάς ευθύνεται πρώτιστα ο καπιταλισμός, οι βιομήχανοι και η εξουσιαστική μανία. Από την εποχή της Βιομηχανικής επανάστασης, τα αποθέματα αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα που προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίμων, αυξήθηκαν κατά 33%. Το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι κλασσικό παράδειγμα συνεπειών της καπιταλιστικής ανάπτυξης με την συναίνεση και την αγαστή συνεργασία των κρατικών φορέων.

Επίσης, η ΕΕ θεωρεί ότι θερμοκρασιακή αύξηση των 2 βαθμών κελσίου θα προκαλούσε παρόμοιους καύσωνες με εκείνους του 2003 που οδήγησαν στο θάνατο 35.000 ευρωπαίους συνολικά, ενώ μόνο στη Γαλλία οι νεκροί από θερμοπληξία έφτασαν τις 12.000. Ήδη ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά πως 160.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από ασθένειες που σχετίζονται με τις κλιματικές αλλαγές. Φυσικά τα θύματα προέρχονται κυρίως από το λεγόμενο τρίτο κόσμο παρ’ ότι οι ανεπτυγμένες χώρες εκπέμπουν την συντριπτική πλειονότητα των αερίων, κάτι αντίστοιχο παρατηρείται και στο εσωτερικό των ανεπτυγμένων κρατών μεταξύ εύπορων και αδυνάμων. Η ελλάδα τοποθετείται στη 10η θέση από άποψη εκπομπής CO2 στην ΕΕ ενώ ο μέσος έλληνας εκπέμπει περίπου 10 τόνους CO2 το χρόνο (για παράδειγμα ένα ΙΧ αυτοκίνητο με 20.000 χλμ/χρόνο εκπέμπει 1,1 τόνο CO2). Περίπου 5.000 πρόωρους θανάτους το χρόνο κοστίζει στους αθηναίους κάθε αύξηση της συγκέντρωσης αιωρούμενων μικροσωματιδίων (ΡΜ) κατά 10 μg/m3 (μελέτη και στοιχεία του ευρωπαϊκού προγράμματος ΑΡΗΕΑ). Κάθε μέρα με παραπάνω 10 μg/m3 ΡΜ οδηγεί σε αύξηση της θνησιμότητας κατά 0,6% την ίδια μέρα και την επόμενη και κατά 1,6% το επόμενο 40ήμερο. Και δυστυχώς οι συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη ανεβαίνουν πολλές μέρες το χρόνο πολύ πάνω από τα όρια που έχει θεσπίσει η Ε.Ε. Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο χάνουν τη ζωή τους μόνο από την μόλυνση του αέρα περίπου 5.500 άνθρωποι στην Αθήνα (δεν υπολογίζονται οι άλλες μεγάλες πόλεις και οι περιοχές έντονης βιομηχανικής ρύπανσης π.χ. Κοζάνη, Οινόφυτα). Παράλληλα, έρευνα του Αστεροσκοπείου κατέγραφε ότι το 55% των μικροσωματιδίων της Αθήνας προέρχονται από εκπομπές της βιομηχανίας, γι’ αυτό και τα μέτρα που επιβάλλονται από την ΕΕ είναι χαλαρά υποκύπτοντας στις πιέσεις των βιομηχάνων.

Όμως δεν είναι μόνο το διοξείδιο του άνθρακα που εντείνει το φαινόμενο του θερμοκηπίου, είναι και η έκλυση του μεθανίου από το λιώσιμο των πάγων. Το μεθάνιο βρίσκεται «εγκλωβισμένο» κάτω από τους πάγους και την επιφάνεια της θάλασσας και είναι ικανότερο στην αποθήκευση της ηλιακής ενέργειας σε σχέση με το διοξείδιο του άνθρακα.

Παράλληλα και σε αντιδιαστολή με τα αντιπεριβαλλοντικά μέτρα που λαμβάνονται, χάριν, της «ανάπτυξης» δομείται ταυτόχρονα και μια ρητορική γύρω από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, βιοκαύσιμα, αειφόρος ανάπτυξη κλπ. ως μια «εναλλακτική» λύση του συστήματος. Ο κυρίαρχος λόγος ανασυντάσσεται και αναδιατυπώνεται ουσιαστικά με πιο εύηχα και εύληπτα μέσα, αποτέλεσμα ασφαλώς και της πίεσης οικολογικών ομάδων, αλλά κυρίως λόγω της ανάπτυξης ενός άλλου καπιταλισμού, του αποκαλούμενου και «πράσινου», όμοια κερδοφόρου με τον «μαύρο».

Έτσι, δεν φαντάζει καθόλου περίεργο το γεγονός ότι βιομήχανοι, που μέσω των μεταλλευτικών τους δραστηριοτήτων υποβαθμίζουν το περιβάλλον, εμφανίζονται σήμερα ως διεκδικητές ανάθεσης αιολικών πάρκων (π.χ. Μυτιληναίος), όπου το φαγοπότι, απ’ ότι γράφεται, είναι πολύ μεγάλο. Άλλωστε, κάτι ανάλογο διατυπώνουν και πετρελαϊκοί γίγαντες όπως η Chevron και φανερώνουν ότι η κυριαρχία ελίσσεται στην απλή συνείδηση του κόσμου διεισδύοντας ως μια φιλική προς το περιβάλλον εξουσία. Τι σημασία έχει εάν οι περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι σημαντικά ενεργοβόρες στην κατασκευή τους; Το ζήτημα είναι το πώς λανσάρεται αυτό από την εξουσία, πουλώντας «φύκια για μεταξωτές κορδέλες». Άλλωστε βάσει του μοντέλου κατανάλωσης που ασκείται σήμερα, δεν μπορούν οι ήπιες μορφές να καλύψουν τις ηλεκτρικές «ανάγκες». Η κλιματική αλλαγή, η ρύπανση, τα διατροφικά «σκάνδαλα», τα μεταλλαγμένα και γενικότερα η βιοτεχνολογία και τόσα άλλα που άπτονται του περιβάλλοντος, της φύσης και της ζωής δεν μεταβάλλονται, ούτε ανατρέπονται με την «βιώσιμη ανάπτυξη» ή με άλλες «ορθολογικές» χρήσεις, αλλά μονάχα με την καταστροφή του πολιτισμού, που τα προκαλεί.

Αναρχικός Πυρήνας Χαλκίδας

Από την αναρχική εφημερίδα ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, φ. 59, Μάρτιος 2007
Advertisements
Both comments and trackbacks are currently closed.