Οι αναρχικοί και η Μεξικανική Επανάσταση. Praxedis G. Guerrero, 1882 – 1910 (Α΄ ΜΕΡΟΣ)

Ο Praxedis Gilberto Guerrero γεννήθηκε στις 28 Αυγούστου 1882 στο Los Altos de Ibarra, στην πολιτεία Guanajuanto και ήταν ο έκτος γιος μιας πολύ πλούσιας οικογένειας τσιφλικάδων. Αφού παρακολούθησε το δημοτικό και το γυμνάσιο στο Leon, πήγε στο San Luis Potosi στις αρχές του 1900. Εκεί εργάστηκε ως χειρωνακτικός εργάτης στην Cerrceria de San Luis και αργότερα στην Fundacion de Morales πριν να επιστρέψει στο Los Altos de Ibarra μερικούς μήνες αργότερα. Την επόμενη χρονιά, ίσως και αργότερα, βοήθησε τον πατέρα του στις οικογενειακές επιχειρήσεις, κάνοντας αρκετά ταξίδια σαν αντιπρόσωπός τους στο Puebla, στην Πόλη του Μεξικό και το Laredo.

Τo Μάιο του 1901 ο Πραξέντις έγινε δεκτός σαν ανταποκριτής στο περιοδικό του Filomeno Mata Diario del Hogar που ήταν ενάντια στον Diaz, δε γνωρίζουμε όμως αν ήταν δουλειά full time ή part time. Αργότερα την ίδια χρονιά εντάχθηκε στη Δεύτερη Εφεδρεία του στρατού, ανερχόμενος το Νοέμβριο του 1901 στο βαθμό του υπίλαρχου.

Μέχρι το 1903 άρχισε να ενδιαφέρεται για το Φιλελεύθερο κίνημα, που είχε ιδρυθεί 2 χρόνια πριν και στρεφόταν ενάντια στον Ντίαζ. Άρχισε να διαβάζει τις εκδόσεις τους, συγκεκριμένα το El Demofilo του Camillo Arriaga και το El Hijo del Ahuizote του Ricardo Flores Magon. Τον ίδιο καιρό άρχισε να διαβάζει τα έργα των Μπακούνιν, Κροπότκιν και Μαλατέστα, που τότε ήταν δύσκολο να τα βρει κανείς, αν και Η Κατάκτηση του Ψωμιού, του Κροπότκιν, είχε δημοσιευτεί σε μπροσούρα από το περιοδικό της αντιπολίτευσης Vespar, την προηγούμενη χρονιά.

Τον Απρίλιο του 1903 έπεσαν πυροβολισμοί από τους μπάτσους σε μια διαδήλωση 10.000 φιλελεύθερων στο Μοντερέι, του Nuero Leon, ενάντια στην επανεκλογή του Στρατηγού Bernardo Reves σαν κυβερνήτη της πολιτείας, με εντολή του ίδιου. Σκοτώθηκαν 15 διαδηλωτές και πολλοί άλλοι τραυματίστηκαν. Όταν έφτασε η είδηση της σφαγής στα αυτιά του Πραξέντις αυτός παραιτήθηκε από τη θέση του στο στρατό αηδιασμένος και επέστρεψε στη χασιέντα της οικογένειάς του στο Los Altos de Ibarra. Εργάστηκε εκεί σαν αγρότης μέχρι το Σεπτέμβριο του 1904 και, μαζί με τον Francisco Manrique και τον Μαnuel Vasquez, δυο συνάδελφους στη χασιέντα του πατέρα του, αποφάσισαν να φύγουν από το Μεξικό και να βρουν δουλειά στις ΗΠΑ.(1)

Διασχίζοντας τα σύνορα στο Ελ Πάσο, ο Πραξέντις και οι δύο σύντροφοί του έφτασαν στο Ντένβερ, του Κολοράντο, όπου αυτός και ο Manrique βρήκαν δουλειά στην εξορυκτική εταιρία The Colorado Supply Co. Στις αρχές του 1905 έφυγαν από το Ντένβερ και μετά από εργασία αρκετών εβδομάδων σαν υλοτόμοι στο El Dorado, της California, έφτασαν στο Σαν Φρανσίσκο το Μάρτιο. Εδώ ο Πραξέντις άρχισε να δημοσιεύει την Alba Roja (Κόκκινη Αυγή). Δυστυχώς δεν υπάρχουν περισσότερες πληροφορίες γι’ αυτό το περιοδικό καθώς δεν διασώθηκαν αντίτυπα, αλλά από τον τίτλο συμπεραίνουμε ότι ήταν επαναστατικής φύσης, πιθανότατα γραμμένο προς όφελος των Μεξικανών εργατών στις ΗΠΑ. Είτε πέτυχε είτε όχι, η Alba Roja σταμάτησε να εκδίδεται όταν ο Πραξέντις έφυγε από το Σαν Φρανσίσκο στα μέσα της χρονιάς και πορεύτηκε προς το Pueblo, της Arizona, όπου δούλεψε για κάποιο καιρό σε κάποιο ανθρακωρυχείο. Προς το τέλος του 1905 μετακινήθηκε ξανά, αυτή τη φορά στο Morenci, της Arizona, όπου βρήκε πιο μόνιμη δουλειά στη νεοϊδρυθείσα Detroit Copper Mining Co.

Την επόμενη χρονιά, το 1906, έγινε η πρώτη επαφή ανάμεσα στον Πραξέντις και την Junta Organizadora del Partido liberal Mexicano (PLM), όταν το Μάιο, ο Manuel Sarabia, αντιπροσωπεύοντας τη Junta, επισκέφτηκε τον Πραξέντις στο Morenci. Η Junta, που είχε σχηματιστεί την προηγούμενη χρονιά στο St. Louis του Missouri με πρωτοβουλία του Ricardo Flores Magon, στόχευε στο συντονισμό όλων των επαναστατικών δραστηριοτήτων ενάντια στο Ντίαζ τόσο από εξόριστες ομάδες στις ΗΠΑ όσο και από ομάδες μέσα στο ίδιο το Μεξικό και πιθανότατα ήξερε για τον Πραξέντις από την Κόκκινη Αυγή.

Τον επόμενο μήνα από την επίσκεψη του Sarabia στον Πραξέντις, ο τελευταίος ίδρυσε την ομάδα Obreros Libres (Ελεύθεροι Άνθρωποι), που αποτελούνταν από Μεξικανούς που δούλευαν στα ορυχεία του Morenci. Ο ίδιος ήταν ο πρόεδρος και ο Manuel Vasquez ο γραμματέας. Η ομάδα ήταν στην ουσία βοηθητική Junta (επιτροπή) στη Junta του Partido liberal Mexicano. Υπήρχαν τακτικές εισφορές και η ομάδα μπόρεσε να στέλνει λεφτά για να βοηθήσει τη βασική Junta στο St. Louis.

Το Σεπτέμβριο του 1906 η πρώτη εξέγερση εμπνευσμένη από το PLM έλαβε χώρα στο Μεξικό, αλλά λόγω ελλιπούς οργάνωσης και της διείσδυσης κυβερνητικών πρακτόρων στην ομάδα και στις δυο πλευρές των συνόρων, δεν έβγαλε πουθενά. Πολλά μέλη και οπαδοί του PLM συνελήφθησαν και στο Μεξικό και στις ΗΠΑ, ανάμεσά τους οι Juan Sarabia και Antonio I. Villarreal, ενώ ο Ricardo Flores Magon ίσα που γλύτωσε τη σύλληψη στο El Paso. Καταζητούμενος, με το ποσό της επικήρυξης να φτάνει τις 50.000 δολάρια, ο Magon πήγε στο Λος Άντζελες, της Καλιφόρνια, μέσω του Σακραμέντο και του Σαν Φρανσίσκο. Αργότερα ενώθηκε με τους Librado Rivera και Villarreal, επίσης καταζητούμενους, και ίδρυσαν τη Revolucion τον Ιούνιο του 1907, που την εξέδιδαν παράνομα.

Οι δραστηριότητες του Πραξέντις αυτή την περίοδο δεν είναι πολύ γνωστές. Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι μπορεί να ανέλαβε αρκετές αποστολές για τη Junta στο Μεξικό μετά την εξέγερση του 1906 αλλά δεν είναι σίγουρο. Πάντως τον Ιούνιο του 1907 πήγε στο Douglas της Arizona όπου δούλεψε στα ορυχεία της Copper Queen Co, και στις 29 αυτού του μήνα διορίστηκε Ειδικός Αντιπρόσωπος της Junta. Άρχισε επίσης τότε να γράφει άρθρα στη Revolucion.

Μετά τη σύλληψη των Ricardo Flores Magon, Villarreal και Rivera από τις αμερικανικές αρχές στις 23 Αυγούστου, με την ανακάλυψη του μέρους όπου κρύβονταν, ο Πραξέντις πήγε στο Λος Άντζελες όπου βοήθησε το Manuel Sarabia και τον Lazano Gutierrez de Lara στην έκδοση της Revolucion. Πάντως, το περιοδικό αναγκάστηκε να κλείσει από τις αμερικανικές αρχές τον Ιανουάριο του 1908 μετά τη σύλληψη του de Lara και μετά του Sarabia.

Στις 9/11/1907 ο Πραξέντις είχε την πρώτη του συνάντηση με το Ricardo Flores Magon, όταν επισκέφθηκε τα τρία φυλακισμένα μέλη της Junta στις φυλακές του Λος Άντζελες. Μετά τη συνάντηση ο Πραξέντις διορίστηκε δεύτερος γραμματέας της Junta.

Τώρα η δουλειά της οργάνωσης και συντονισμού των δραστηριοτήτων του PLM στις δύο πλευρές των συνόρων έπεσε στον Πραξέντις και στον νεότερο αδερφό του Magon, Ενρίκε, που είχε μόλις έρθει στο Λος Άντζελες από τη Νέα Υόρκη. Μετά την επίσημη καταστολή της Revolucion, ο Πραξέντις πήγε στο Ελ Πάσο του Τέξας, όπου ήρθε σε επαφή με διάφορες επαναστατικές ομάδες του PLM στην περιοχή. Επίσης επόπτευε την αποστολή χρημάτων και όπλων απ’ τα σύνορα σε ομάδες που δραστηριοποιούνταν στις βόρειες μεξικανικές πολιτείες της Coahuila και της Chihuahua.

Αυτό τον καιρό πεθαίνει ο πατέρας του, αφήνοντάς του ένα μερίδιο της οικογενειακής χασιέντας. Ο Πραξέντις αποποιείται την κληρονομιά.

Μετά από μήνες υπομονετικού σχεδιασμού, πλησίαζε ο καιρός για μια δεύτερη εξέγερση του PLM. Ένοπλες ομάδες και στις δυο πλευρές των συνόρων ετοιμάζονταν για δράση, όταν στις 18 Ιουνίου ήρθε η καταστροφή. Τα σπίτια αγωνιστών του PLM δέχτηκαν επιδρομή των μπάτσων στο Casas Grandes της Chihuahua μετά από πληροφορίες, που έδωσε στην αστυνομία ένας ρουφιάνος που είχε διεισδύσει στην ομάδα. Πέντε μέρες αργότερα, στις 23/6, οι Texas Rangers εισέβαλαν στο σπίτι του Prisciliano G. Silva στο El Paso και κατέσχεσαν 3000 γεμιστήρες και σημαντικά έγγραφα, μεταξύ άλλων ένα γράμμα του Ricardo Flores Magon που το έβγαλε από τη φυλακή η φίλη του Maria Talevera. Αυτό το γράμμα κατέγραφε πολλές ομάδες του PLM στο Μεξικό, που ήταν έτοιμες να εξεγερθούν. Οι αρχές των ΗΠΑ έδωσαν αμέσως αυτό το γράμμα στη μεξικανική δικτατορία και με αίτημά της ο Ricardo Flores Magon και οι δύο σύντροφοί του κρατήθηκαν σε καθεστώς έλλειψης επικοινωνίας στις φυλακές του Λος Άντζελες.

Παρ’ όλα αυτά, το πρώτο τμήμα του PLM διέσχισε τα σύνορα τη νύχτα της 24ης προς 25η και κατέλαβε με ευκολία την πόλη Viesca της Coahuila, με τους μπάτσους να προβάλλουν μικρή αντίσταση, κατά την οποία σκοτώνεται ένας μπάτσος και τραυματίζεται άλλος ένας, καθώς και ένας αντάρτης. Οι εξεγερμένοι τότε άνοιξαν τις φυλακές απελευθερώνοντας όσους ήταν μέσα. Πηγαίνοντας στη δημόσια πλατεία διάβασαν το μανιφέστο του PLM και δήλωσαν πως καταργείται η δικτατορία του Ντίαζ. Μετά απαλλοτριώθηκαν άλογα και χρήματα από το δημόσιο γραφείο για την επανάσταση. Όλα αυτά έγιναν χωρίς να πειραχτεί κανείς από τον πληθυσμό της πόλης. Δυστυχώς, αυτός ο μόλις απελευθερωμένος πληθυσμός πίστευε ότι οι εξεγερμένοι δεν ήταν μέλη του PLM, αλλά ληστές, κυρίως επειδή είχαν έρθει από τη μεριά των συνόρων των ΗΠΑ. Στο πρόσωπο της δημόσιας γνώμης οι εξεγερμένοι δεν είχαν άλλη επιλογή από το να αποσυρθούν.(2)

Η εκκένωση της Viesca ήταν αναπόφευκτη, έγραψε ο Πραξέντις αργότερα. Οι εθελοντές της ελευθερίας βγήκαν μπροστά από τις θέσεις τους και αριστερά, ακολουθούμενοι από τα βλέμματα της αγάπης και της ελπίδας των προλετάριων γυναικών, των οποίων η συμπάθεια είχε αναζωογονηθεί από τις πράξεις αυτών που πραγματικά διατηρούσαν την ειρήνη και την τάξη και που με την θέλησή τους φορτώθηκαν το χαρακτηρισμό του ληστή.(3)

Αφού έφυγαν από την πόλη οι εξεγερμένοι διαλύθηκαν. Κάποιοι διέσχισαν τα σύνορα προς τις ΗΠΑ, και άλλοι ενώθηκαν με ενεργές ομάδες του PLM.

Την επόμενη μέρα, στην κραυγή: «Σύντροφοι, μπροστά! Για το θάνατο ή την κατάκτηση της Ελευθερίας!», μια ομάδα 40 ανδρών του PLM, με τον Πραξέντις, τον Benjamin Canales, τον Encamacion Guerra και τον Jesus M. Rangel, επιτέθηκαν στην πόλη Los Vecas (σημερινή Ciudad Acuna), στην Coahuila. Αν και η πόλη είχε μια φρουρά 100 ομοσπονδιακών, οι στρατιώτες, αντί να μείνουν στο στρατώνα τους, κρύφτηκαν στα σπίτια των κατοίκων για να τους εμποδίσουν να βοηθήσουν τους αντάρτες. Μετά από αιματηρές συμπλοκές κατά τις οποίες έμειναν μόνο 15 ομοσπονδιακοί, η πόλη τελικά κατελήφθη. Αλλά λόγω των μεγάλων απωλειών των ανταρτών αποφασίστηκε να εγκαταλειφθεί. Αυτή η υποχώρηση έγινε υπό την ηγεσία του τραυματισμένου Jesus M. Rangel. Το τίμημα της κατάληψης του Las Vacas ήταν πολύ βαρύ. Πολλοί μαχητές έχασαν τις ζωές τους, ανάμεσά τους ο Canales, που χάθηκε στην αρχική επίθεση, ο Nestor Lopez και ο Modesto G. Ramirez.(4)

Ο Πραξέντις γύρισε μετά στις ΗΠΑ και την 1 Ιουλίου, μαζί με τον Enrique Flores Magon, τον Jose Inez Salazar, τον Francisco Manrique και άλλους 7 συντρόφους γύρισαν πίσω στο Μεξικό και επιτέθηκαν στην πόλη Palomas της Chihuahua, αφού πρώτα έκοψαν τα τηλεγραφικά σύρματα της πόλης. Μετά έψαξαν τα σπίτια των κατοίκων για να αποφύγουν μια επανάληψη του Las Vacas, οι εξεγερμένοι τελικά βρήκαν μια δύναμη 25 στρατιωτών κρυμμένων στο στρατώνα τους. Η προσπάθειά τους να τους βγάλουν έξω αποκρούστηκε. Σ’ αυτή τη μάχη σκοτώθηκε ο Francisco Manrique, ενώ ο Praxedis και ένας άλλος σύντροφος τραυματίστηκαν.(5)

Επαναστατική δράση από άλλες ομάδες του PLM έλαβε χώρα σε άλλα σημεία της χώρας. Επίθεση έγινε στις πόλεις Matamoros, Tamulipas, αλλά δεν απέφερε τίποτα, αντίθετα με την εξέγερση μιας ομάδας του PLM στο Janos της Chihuahua. Στη Baja της California η πόλη Mexicali δέχτηκε επίθεση από μια μικρή ομάδα του PLM, που προχώρησαν προς την ενδοχώρα, ενώ μια εξέγερση Ινδιάνων Yaqui στο Sonora έγινε υπό τον Fernando Polamarez. Εξεγέρσεις που σκόπευαν να λάβουν χώρα σε άλλες πόλεις και περιοχές, δεν υλοποιήθηκαν ποτέ λόγω των μαζικών συλλήψεων των μαχητών από τη δικτατορία, αφού οι αρχές των ΗΠΑ της είχαν δώσει έγγραφα, που βρέθηκαν στην έφοδο στο σπίτι του Silva μια μέρα πριν την επανάσταση του PLM του 1908. Αν και δεν επιτεύχθηκε στρατιωτική επιτυχία ήταν ένας μεγάλης σημασίας προπομπός για την επανάσταση που ερχόταν…

(Από το The anarchists and the Mexican Revolution, Praxedis G. Guerrero 1882-1910, του Ντέιβ Πουλ. Πρωτοεκδόθηκε στο Cienfuegos Press Anarchist Review No 4, 1978)

Μετάφραση-Απόδοση: Αναρχικός Πυρήνας ΞΑΝΑ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ

1. Για περαιτέρω υλικό πάνω στο Ricardo Flores Magon και το Partido Liberal Mexicano στο άρθρο Ricardo Flores Magon and the Mexican Revolution στο Cienfuegos Press Anarchist Review No. 3 Vol. I και την εισαγωγή και το χρονικό στο «Land and Liberty», Anarchist Influences in the Mexican Revolution: Ricardo Flores Magon, Cienfuegos Press 1977.
2. Praxedis G. Guerrero, Episodes of the Revolution of 1908. Vieica, Regeneracion. September 24th, 1910.
3. ό.π.
4. Praxedis G. Guerrero, Episodes de la Revolucion de 1908 Las Vacas, Regeneracion, September 10th, 1910.
5. Praxedis G. Guerrero, Episodes of the Revolution of 1908. Palornas, Regeneracion, October 1st, 1910.

Από την ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, φ.109, Οκτώβριος 2011

Το Β΄Μέρος…

Advertisements
Both comments and trackbacks are currently closed.