Mapuche: Oι Ανυπότακτοι

confront.jpgΟι Μαπούτσε (Mapfuchieu) αποκαλούν τους εαυτούς τους «ανθρώπους της γης» και αυτό είναι το νόημα της λέξης. Η περιοχή τους εκτείνεται κατά μήκος των συνόρων Χιλής-Αργεντινής.

Οι Μαπούτσε παραδοσιακά ζούσαν σε διευρυμένες οικογένειες, χωρίς σκλάβους ή αφέντες. Περήφανα δηλώνουν ότι ποτέ δεν παραδόθηκαν στους Ισπανούς αποικιοκράτες. Στην πνευματικότητα των Μαπούτσε και στην κατανόησή τους για τον κόσμο σημαντικό ρόλο παίζουν οι δυνάμεις της δημιουργίας (Ngenechen) και καταστροφής (Wakufu) και η ισορροπία μεταξύ αυτών των δύο.

Οι Μαπούτσε πίστευαν πάντα ότι ο κόσμος θα καταστρεφόταν αν δεν αντιστέκονταν στην αποικιοκρατία και κάλεσαν τα πνεύματα των προγόνων τους για να τους βοηθήσουν στη μάχη. Αντιστάθηκαν με επιτυχία στις κατακτητικές επιθέσεις των Ίνκας και είναι χαρακτηριστικό πως δεν συγκρότησαν κάποια μορφή κρατικής οργάνωσης. Η κατάκτηση της Χιλής από τους Ίνκας σταμάτησε στον ποταμό Maule, όπου αντιμετωπίστηκαν αποτελεσματικά από τους Μαπούτσε, ύστερα από μία τριήμερη αιματηρή αντιπαράθεση, γνωστή ως Μάχη του Maule.Mapuche_enadion_Inkas

Το 1541, μήνες μόνο μετά την ίδρυση του Σαντιάγκο από τον κονκισταδόρα (κατακτητή) Pedro De Valvidia, η πόλη καταστράφηκε από επίθεση των πολεμιστών Μαπούτσε. Δυο χρόνια μετά ο Valvidia διεκδίκησε τη Χιλή για τον Ισπανικό θρόνο, αλλά η αντίσταση των φοβερών Μαπούτσε περιόρισε τους εισβολείς στις βόρειες περιοχές.

Για πάνω από 300 χρόνια οι Μαπούτσε διατήρησαν τον στρατιωτικό έλεγχο στο μεγαλύτερο μέρος της περιοχής τους, εξαπολύοντας αντάρτικο πόλεμο ενάντια στους Ισπανούς και καταστρέφοντας συστηματικά τους οικισμούς των εποίκων. Ένας Ισπανός κυβερνήτης της Χιλής είπε κάποτε ότι ο πόλεμος με τους Μαπούτσε «κόστισε περισσότερο από την κατάκτηση όλης της υπόλοιπης Αμερικής».

Το 1664, ο Βασιλιάς της Ισπανίας ενημερώθηκε ότι 29.000 Ισπανοί και πάνω από 60.000 συνεργάτες τους Ινδιάνοι και Μεστίζο (μαζί) είχαν σκοτωθεί στη μάχη με τους Μαπούτσε. Βρισκόμενος σε σύγχυση λόγω της αντίστασης των Μαπούτσε, ο Valvidia έγραψε στο Βασιλιά Κάρολο τον 5ο, λέγοντας «έχω πολεμήσει με άνδρες πολλών εθνών, αλλά ποτέ δεν έχω δει τέτοια ανθεκτικότητα στον πόλεμο όσο αυτών των Ινδιάνων».

Το 1553, ένας από τους σκλάβους του Valvidia, ένας 15χρονος Μαπούτσε με το όνομα Λαουτάρο, δραπέτευσε μετά από τρία χρόνια σκλαβιάς και επέστρεψε στους δικούς του, αφιερώνοντας τη ζωή του στην αντίσταση. Οι μέθοδοι του αντάρτικου που αναπτύχθηκαν από τον Λαουτάρο ακόμα μελετώνται στις στρατιωτικές ακαδημίες σε όλο τον κόσμο. Αυτός, ενώ ήταν όμηρος των Ισπανών, παρατηρούσε τις τακτικές του στρατού του Valvidia.

La vuelta del malónΑφού δραπέτευσε, άρχισε να ενώνει διάσπαρτες οικογένειες των Μαπούτσε σε έναν αντάρτικο στρατό, εισάγοντας τη χρήση αλόγων στη μάχη για να αντιμετωπιστεί το Ισπανικό ιππικό και επινοώντας νέα όπλα και στρατηγικές.

Οι πολεμιστές των Μαπούτσε πολεμούσαν μόνο όταν ήταν σίγουροι ότι θα υπερνικούσαν τους εχθρούς τους και απέφευγαν το πυροβολικό των Ισπανών σε κατά μέτωπο συμπλοκές στο ανοιχτό πεδίο. Η δερμάτινη θωράκιση των Μαπούτσε και τα κράνη τους ήταν ανώτερα απ’ αυτά των Ισπανών, ενώ τα όπλα τους περιελάμβαναν μουσκέτα, ακόντια, ρόπαλα, σφεντόνες, τόξα και βέλη, ακόμα και κανόνια.

Οι τακτικές τους, επίσης, περιελάμβαναν την κατασκοπεία, τις επιδρομές για απαλλοτρίωση αλόγων και εξοπλισμού, καμουφλαρισμένα χαρακώματα, κατασκευή προκεχωρημένων φυλακίων-φρουρίων στα οποία υπήρχαν άντρες για να προειδοποιούν για τον ερχομό των ισπανών και λάκκους-παγίδα με πάσσαλους. Αφού κατέστρεψε πολλά Ισπανικά φρούρια, ο Λαουτάρο τράβηξε τον Valvidia και 40 συνοδούς του μακριά από το φρούριο του Κονσεπσιόν και τους εξολόθρευσε. Μετά, κατέστρεψε το Κονσεπσιόν και συνέχισε προς το Σαντιάγκο, αλλά προδόθηκε από έναν Μαπούτσε και σκοτώθηκε στη μάχη.

Το 1883, οι Ισπανοί κατείχαν το στρατιωτικό έλεγχο της περιοχής της Χιλής. Οι Μαπούτσε το είδαν αυτό μόνο σαν πρόσκαιρη ήττα, καλώντας στον «επόμενο μακρύ αγώνα». Ακόμα υπήρχαν περίπου 3.000 προστατευμένες περιοχές.

Ανάμεσα στο 1930 και το 1971, εκατοντάδες απ’ αυτές τις περιοχές χωρίστηκαν από την κυβέρνηση έτσι ώστε να μπορέσει να πουληθεί η γη.Malon

Στις δεκαετίες του ’60 και του ’70 οι Μαπούτσε ξεσηκώθηκαν, καθώς οι κοινότητες εγκαινίασαν τις καταλήψεις γης και έριξαν τους φράκτες ώστε να μεγαλώσει η έκτασή τους. Αλλά το φασιστικό πραξικόπημα του 1973 υπό τον Πινοσέτ, με τη βοήθεια των ΗΠΑ, έφερε μια νέα εκστρατεία τρόμου ενάντια στους Μαπούτσε.

Η κυβέρνηση του Πινοσέτ διαίρεσε περαιτέρω τις προστατευμένες περιοχές για να τις πουλήσει σε δασοκομικές εταιρίες. Οι φασιστικοί νόμοι που πέρασε χρησιμοποιούνται ακόμη από τη δημοκρατική-καπιταλιστική κυβέρνηση για να διώκονται οι αντάρτες Μαπούτσε σαν «τρομοκράτες».

Από τη χούντα του Πινοσέτ, οι περιοχές των Μαπούτσε έχουν δεχθεί μια τρομερή αρπακτική επίθεση από έναν αριθμό πολυεθνικών εταιριών που ασχολούνται με δασοκομία, υδροηλεκτρικά φράγματα, εξόρυξη και πετρέλαιο. Αλλά η αντίσταση των Μαπούτσε έχει αναπτυχθεί πάλι.

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’90, οι κοινότητες εξαπέλυσαν νέες καταλήψεις γης, δολιοφθορές και εμπρησμούς σε φορτηγά, σπίτια τσιφλικάδων, και μονοκαλλιέργειες. Τα μπλόκα σε δρόμους αναπτύχθηκαν για να εμποδιστεί η βιομηχανική ανάπτυξη και τα υδροηλεκτρικά φράγματα. Ένα αγροτικό κονσόρτσιουμ υπολόγισε το 2004 ότι τα προηγούμενα 5 χρόνια εγκαταστάσεις και εξοπλισμός δασοκομικών εταιριών είχαν δεχθεί πάνω από 600 επιθέσεις από Μαπούτσε, με ζημιές πάνω από ένα δισ. πέσος (πάνω από 2 εκ. ευρώ).

Η αντίστασή τους οδήγησε σε συγκρούσεις με τα Χιλιανά ΜΑΤ, όπου οι Μαπούτσε κουκουλωμένοι χρησιμοποιούσαν σφεντόνες για να αντιμετωπίσουν τις επιδρομές των ΜΑΤ. Οι Μαπούτσε που ζουν σε πόλεις όπως το Τεμούκο, αγωνίζονται να διατηρήσουν τη γλώσσα και την κουλτούρα τους. Ιθαγενείς φοιτητές έχουν καταλάβει κτίρια στην πόλη, μπλοκάρουν δρόμους και αντιμετωπίζουν τις επιθέσεις των μπάτσων.

Η δολοφονία του νεαρού Μαπούτσε Άλεξ Λέμουν το Νοέμβριο του 2002 έγινε ένα εστιακό σημείο για τον αγώνα στη Χιλή, με τους αντάρτες να στήνουν οδοφράγματα και να συγκρούονται με τους μπάτσους. Η Μέρα του Κολόμβου και η επέτειος του πραξικοπήματος της 11ης Σεπτεμβρίου του 1973 σημαδεύονται κάθε χρόνο από συγκρούσεις στους δρόμους.

Από το 2000, αναρχικοί στην Ιταλία έχουν επιτεθεί επανειλημμένα στην εταιρία Μπένετον, που είναι υπεύθυνη για την κλοπή της γης των Μαπούτσε στην Αργεντινή. Παράλληλα με προβολές βίντεο και πικετοφορίες μπροστά σε μαγαζιά Μπένετον, πολλές πράξεις σαμποτάζ έλαβαν χώρα όπως κόλλημα κλειδαριών, σπρέι, σπάσιμο τζαμαριών και εμπρησμοί.

Το Νοέμβριο του 2004, το Συνέδριο του APEC (Asia Pacific Economic Cooperation – Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας – Ειρηνικού) έγινε στο Σαντιάγκο. Κοινότητες Μαπούτσε κινητοποιήθηκαν βλέποντας στην παγκοσμιοποίηση ξεκάθαρα μια νέα φάση αποικιοκρατίας. Ιθαγενείς συμμετείχαν στις πολυήμερες διαδηλώσεις και συγκρούσεις σε Σαντιάγκο, Βαλπαραΐσο, Κονσεπσιόν και Τεμούκο.

Η κοινότητα Μαπούτσε του Temucuicui στη Χιλή δέχθηκε πολλές επιθέσεις τον Οκτώβριο και το Νοέμβριο του 2004, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν πολλοί ιθαγενείς από πλαστικές και μεταλλικές σφαίρες. Στις 7 Ιανουαρίου 2005, έξι κάτοικοι του Temucuicui συνελήφθησαν και τραυματίστηκαν από τους μπάτσους στην πόλη Ερκίλα. Αυτή η συνεχιζόμενη καταστολή είναι αναμφίβολα μια απάντηση στις καταλήψεις γης που πραγματοποιούν οι κοινότητες.

Στο μεταξύ στην Αργεντινή, η κοινότητα Λόνκο Πουράν βρίσκεται σε διαμάχη με την πολυεθνική Pioneer Natural Resources, που κλέβει τη γη των Μαπούτσε για να φτιάξει πετρελαιοπηγές. Η εταιρία έχει ήδη στήσει 400 πετρελαιοπηγές σε περιοχή των Μαπούτσε από το 1992, μολύνοντας σοβαρά το νερό και τη γη.

Στις 28 Δεκεμβρίου 2004 οι μπάτσοι χρησιμοποίησαν δακρυγόνα και πλαστικές σφαίρες ενάντια στους Μαπούτσε που είχαν στήσει μπλόκα και τα κρατούσαν για πάνω από μία εβδομάδα, μπλοκάροντας την πρόσβαση της Pioneer Natural Resources. Ένας Μαπούτσε τραυματίστηκε από σφαίρα μπάτσου. Τρεις μέρες αργότερα, κάτοικοι του Λόνκο Πουράν, μαζί με κοινότητες Μαπούτσε και ανέργους της Αργεντινής, πορεύθηκαν προς το αστυνομικό τμήμα στο γειτονικό Cutral Cο, αφήνοντάς το γεμάτο με γκράφιτι ενάντια στην καταστολή.

Έξι κρατούμενοι Μαπούτσε ξεκίνησαν απεργία πείνας στις 7 Μαρτίου 2005, ζητώντας την απελευθέρωση όλων των κρατούμενων τους, την απόσυρση των κατηγοριών ενάντια σε Μαπούτσε που ζουν στην παρανομία, τη λήξη της αστυνομικής καταστολής και την εκδίωξη των δασικών και κτηματικών εταιριών από τις περιοχές τους.

Πορείες αλληλεγγύης στους φυλακισμένους έγιναν σε Σαντιάγκο, Βαλπαραΐσο, Τεμούκο, Μόντρεαλ, Βρυξέλλες και Παρίσι. Τη νύχτα της 1ης Απριλίου, ύστερα από 25 μέρες χωρίς φαγητό, οι κρατούμενοι σταμάτησαν την απεργία πείνας με τη μεταφορά τους στο νοσοκομείο, αφού αντιμετώπιζαν σοβαρούς κίνδυνους υγείας. Οι κρατούμενοι, συγγενείς και φίλοι κάλεσαν για τη συνέχιση του αγώνα.

Στις 10 Μαΐου 2005, ο Zenan Diaz Necul, ένας νεαρός Μαπούτσε, ισοπεδώθηκε από όχημα οπλισμένων φρουρών της δασικής εταιρίας Forestal Mininco σε οδόφραγμα που είχαν στήσει Μαπούτσε στην πόλη Collipulli στη Χιλή. Η κοινότητα Μαπούτσε Ranquilco Bajo ύψωσε το οδόφραγμα για να αντισταθεί στην καταστροφή των πνευματικών χώρων και χώρων κουλτούρας από τις εταιρίες.

Στις 2 Ιουνίου της ίδιας χρονιάς, ο Pedro Cayuqueo Millaqueo, εκδότης της εφημερίδας Μαπούτσε «Azkintuwe», συνελήφθη καθώς έφευγε από το σπίτι του για να παρευρεθεί στη Διεθνή Συνδιάσκεψη Νεολαίων Ιθαγενών στο Βανκούβερ του Καναδά, επειδή θεωρούνταν συμμέτοχος σε κινητοποιήσεις ενάντια στην Forestal Mininco.

Οι επιθέσεις στην Κοινότητα των Μαπούτσε συνεχίστηκαν. Στις 21 Δεκεμβρίου 2005, μπάτσοι των ειδικών δυνάμεων της Χιλής επιτέθηκαν στην κοινότητα Juan Paillalef της κομμούνας Cunco στην 9η περιφέρεια (Araucania). Η επίθεση έγινε κατά τη διάρκεια κινητοποίησης των κατοίκων ενάντια σε απόφαση του Υπουργείου Δημοσίων Έργων να διαπλατύνει ένα δρόμο μέσα από τη γη των Μαπούτσε χωρίς τις απαιτούμενες νομικές διαδικασίες. Οι μπάτσοι χρησιμοποίησαν δακρυγόνα, γκλομπ και όπλα ενάντια στους διαδηλωτές και ξυλοκόπησαν άγρια τον αρχηγό (lonko) Juana Rosa Calfunao Paillalef. Κάποια παιδιά χτυπήθηκαν, ενώ πυροβόλησαν και σκότωσαν το άλογο του Calfunao.

Στις 22 Δεκεμβρίου 2005, κάτοικοι του Juan Paillalef απάντησαν μπλοκάροντας το δρόμο, που χρονολογείται εδώ και 60 χρόνια, και περνάει ανάμεσα στο Los Laureles και το Colico, διασχίζοντας έναν αριθμό κοινοτήτων Μαπούτσε. Κάτοικοι λένε ότι μεγάλα φορτηγά που κουβαλάνε ξυλεία απειλούν την κοινότητά τους.

Στις 23 Δεκεμβρίου της ίδιας χρονιάς, περίπου 200 καραμπινιέροι υπό τη διοίκηση του Cristian Alarcon, διοικητή των φυλακών Padre Las Casas, επιτέθηκαν στην κοινότητα Juan Paillalef ξανά με δακρυγόνα και πλαστικές σφαίρες. Οι καραμπινιέρος κατέστρεψαν σπίτια, σκόρπισαν τρόφιμα, έσπασαν τις γεννήτριες ρεύματος, τις αντλίες νερού και κατέσχεσαν όλα τα γεωργικά εργαλεία και τα κινητά τηλέφωνα από τους κατοίκους, κόβοντας τους κάθε επικοινωνία. Κατέστρεψαν, επίσης, ένα κοινοτικό εργαστήρι που είχε ξαναχτιστεί μετά από εμπρησμό, που είχε γίνει τον προηγούμενο χρόνο. Συνελήφθησαν πολλοί ιθαγενείς, ανάμεσά τους οι Juana και Luisa Calfunao, που χτυπήθηκαν άσχημα από τους μπάτσους.

Στις 24 Μαρτίου 2007, έξι αγρότες Μαπούτσε πυροβολούνται από μπάτσους την ώρα που περιμένουν να πληρωθούν στην πόλη Ερτσίλια. Στις 7 Μαΐου 2007, σκοτώνεται ο αγρότης Ροντρίγκο Σιστέρνας κατά τη διάρκεια συμπλοκής με μπάτσους. Στις 3 Ιανουαρίου 2008, δολοφονείται ο, φοιτητής Μαπούτσε, Ματίας Βαλεντίν Κατριλέο στο Τεμούκο, σε συμπλοκή με τους καραμπινιέρος, κατά τη διάρκεια κατάληψης γης. Συγκρούσεις ξεσπούν στο Σαντιάγκο και άλλες περιοχές της χώρας όπου χιλιάδες άνθρωποι πραγματοποιούν διαδηλώσεις.

Στις 26 Σεπτεμβρίου 2008, συλλαμβάνονται 10 ιθαγενείς σε συμπλοκές με τους μπάτσους στο Πασκουάλ Κόνια. Στις 15 Μαρτίου 2009, τρεις μπάτσοι συλλαμβάνονται ως ύποπτοι για τη συμμετοχή τους στην απαγωγή και εξαφάνιση του 16χρονου Χοσέ Χουενάντε από το Πουέρτο Μοντ της Περιφέρειας Χ. Τη νύχτα της 3ης Σεπτεμβρίου 2005 μια παρέα νεαρών βρίσκονταν στο δρόμο. Διαπληκτίστηκαν με την αστυνομία που περνούσε και οι μπάτσοι συνέλαβαν δύο άτομα. Αργότερα μίλησαν για μία σύλληψη. Ο Χοσέ από τότε δεν έχει δώσει σημεία ζωής.

Ορισμένα γεγονότα που συνέβησαν από τον Οκτώβριο του 2008 μέχρι το Μάιο του 2009 αφορούν και έντεκα άτομα, τα οποία θεωρούνται μέλη της οργάνωσης Arauco Malleco Committee (CAM). Σχετίζονται με τους πυροβολισμούς και τον τραυματισμό του Ειδικού εισαγγελέα Μάριο Ελγκέτα, αρμόδιου για τους Μαπούτσε, καθώς και πέντε μπάτσων της συνοδείας του, στο Tirua.

Επίσης, το Μάιο του 2009 οι μπάτσοι εισβάλλουν στο σπίτι της 28χρονης Γαλλίδας Julia Goyout στην πόλη Tirua, όπου βρίσκουν έντυπα του βασκικού κόμματος Μπατασούνα, πάνω από 100 dvd με λογότυπα της ETA και αργεντίνικων αναρχικών ομάδων και υλικό της CAM. H ίδια αναζητείται. Θεωρείται δραστήριο μέλος ομάδων αλληλεγγύης στους Μαπούτσε, παντρεμένη με αγωνιστή Μαπούτσε. Συμμετείχε στην κηδεία του Ματίας Βαλεντίν Κατριλέο καθώς και σε πολλές διαδηλώσεις αλληλεγγύης προς τη φυλακισμένη αγωνίστρια Μαπούτσε Πατρίσια Τρονκόσο και έχει επισκεφτεί πολλούς φυλακισμένους στις Περιφέρειες VII και ΙΧ.

Η Τρονκόσο είχε καταδικαστεί το 2003 για εμπρησμούς καλλιεργειών τσιφλικάδων και είχε ξεκινήσει απεργία πείνας τον Οκτώβριο του 2008 μαζί με άλλους 4 φυλακισμένους Μαπούτσε, τους Jose Huenchu-nao, Juan Millalen, Jaime Marileo και Hector Llaitul, που διώκονται με τον «αντι»τρομοκρατικό νόμο της εποχής του Πινοσέτ. Όμως ο αγώνας των Μαπούτσε δεν έχει τελειώσει…

Αναρχικός Πυρήνας ΞΑΝΑ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ

(Αναδημοσίευση από τη ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, φύλλο 84)
Advertisements
Both comments and trackbacks are currently closed.